
Boruak bawlhhlawh laka fimkhurna tur tichhuak

Health & Family Welfare department hnuaia National Programme on Climate Change and Human Health (NPCCHH), National Health Mission chuan boruak bawlhhlawh (air pollution) zual laia mipuite inven dan tur leh zawm tur a tichhuak a; taksain a mamawh tâwk leh khamkhawp tui thianghlim in uar turin a hriattir.

MIPUI HRIATTUR
1. Boruak bawlhhlawh nasat zual laiin heng motor tamna hmun leh kawngpui, traffic tawtna hmun, thil siam chhuahna hmunpui leh in sakna hmunah te kal loh tur.
2. Zing hma lutukah emaw, tlai tawh lutukah emaw tlan leh walk tur emaw, exercise la tur a chhuah loh tur.
3. Boruak bawlhhlawh zual laiin pawn kawngkhar emaw, tukverh emaw hawn loh tur. (Inchhungah boruak luh theih nan chhun dar 12 leh tlai dar 4 inkarah kawngkhar leh tukverh te hawn thawt tur).
4. Eirawngbawl nan leh thil tih lum nan heng thingtuah, tuialhthei, bawngek leh khawnvartui te hi hman uar loh tur.
5. Boruak khu pe chhuak tam lo chi gas emaw electric hmang thuk emaw hman tur. Loh theih loh ah chauh stove hman tur.
6. Room Freshner lam chi kah uar loh tur hriselna kawngah harsatna a thlen thei.
7. Halmawi leh halpuah hal loh tur.
8. Pawnah thingro, thing hnah, thlawhhma zawhna hnu leh bawlhhlawh te hal loh tur.
9. Meizial (cigarrete), bidis leh vaihlo lam chi zuk loh tur.
10. Thosi hlo leh rannung hlauh hal chi te hman uar loh tur.
11. Pawna chhuah dawnin in ruahman lawk thin tur. Pawn chhuah hma in AQI (boruak bawlhhlawh tehna) san lam en hmasak thin tur.
12. Inchhung tihfai leh phiah dawn in boruak bawlhhlawh leng tam lo thei ang ber a nawhfai emaw phiah leh tihfai thin tur. Puan huh/hnawm in emaw nawhfai hmasak thin tur.
13. Mit men nuam lo emaw neih chuan ngaihthah loh tur. Tui thianghlim in tihfai thin tur. Tuilum thianghlim in emaw gargle tha tak a tih thin tur.
14. Thawk tha lo leh thawk rang, luhai, khuh, leh awmbawr vel nuam lo neih chuan doctor emaw hospital hnai ber pan vat tur.
15. Chaw tha leh taksa tan a hrisel tur chi, thlai leh thei lam chi ei thin tur.
16. Taksain a mamawh tawk leh khamkhawp tui thianghlim in uar tur.