CAG Report-in sorkar a barakhaih Lottery-ah sum hloh a awm lo - Lalsawta

Finance minister Lalsawta chuan, Comptroller and Auditor General (CAG) report Perfomance Audit of Mizoram State Lotteries chuan Finance department-a thawkte a barakhaih thu a sawi a, "Sum hloh pakhatmah a awm lo," a ti.

Lalsawta hian nimin khan Aizawl Press Club-ah thuthar thehdarhtute a kâwm a; Assembly session hnuhnung bera a pharh, Perfomance Audit of Mizoram State Lotteries-a 'Mizoram sorkarin Union Home Ministry thupek leh Lotteries (Regulation) Rules zawm a nih loh vanga Mizoram sorkarin kum 2012-13 aṭanga 2014-15 chhungin lottery aṭanga sum hmuh tur cheng vbc. 11,808.77 a la hmuh loh thu' tarlan a sawifiah.

CAG-te leh Finance department hotute'n report siam a nih hmaa an inbiaknaah an thil sawifiahte chuan CAG hotute a hmin emaw an tih thu sawiin Lalsawta chuan, "An pawm emaw kan tih pawh a ngai têin a rawn lang a ni. An report hian mipuite chauh ni lo, Finance department-a thawkte pawh min barakhaih a ni," a ti a; CAG report aṭang hian nakin zela inzirna tur an neih thu a sawi.

Finance Minister chuan, CAG report an rin tâwk leh tâwk loh chungchangah, eng hawi zawng pawhin report an siam thei tih a sawi a, "Rin lohna tur kan nei lo; kan ring em em a ni. An report siam dan phungin min barakhaih mai a ni," a ti.

Minister Lalsawta ṭawiawmtu Finance department leh Institutional Finance & State Lottery hotute chuan, central rules leh act angin CAG-in Mizoram sorkarin lottery a kalpui dan an audit tih sawiin, "Kan sawihonaah pawh an hrethiam viaua a lan laiin, hetiang hi an rawn ziak leh si a ni," an ti a; Mizoram sorkarin lottery a kalpui dan leh central act leh rules hmanga kalpui dan a inan loh thu an sawi.

Lalsawta chuan, sorkarin a tih ṭhin ang leh agreement an neihpui ṭhin angin distributor-te'n sorkara an chhûn luh tur chu lottery draw an neih zat aṭanga chhûn luh tur chu dan bawhchhe loin minimum guranteed revenue (MGR) hmanga chhût ṭhin a nih thu sawiin, "MGR aṭanga kum 2012-13 aṭanga 2014-15 a Mizoram sorkar sum hmuh tur chu cheng vbc. 25.45 a ni a, hei hi hmuh vek a ni tawh," a ti.

Finance Minister tarlan danin, central rules leh act ang chuan lottery hralhna zawng zawng chu state sorkarah chhûn luh vek phawt tur a ni a; chuta ṭang chuan state sorkarin distributor-te hlawh tur, lottery mantute pek tur, ticket chhut man leh state danga chhiah pek turte a pe chhuak leh tur a ni.

State-in a buaipui vek tura tih hi mihring ngaih a tam avang leh infrastructure neih ṭhat tâwk loh avangin Mizoramah chuan kalpui a ni lo a, Model Form of Agreement (2011), Govt. of India zûlzuiin, MGR hmangin lottery draw tinah state chanvo bituk a ni. MGR hi Nagaland, Arunachal Pradesh, Sikkim leh Bodoland ADC-te pawhin an hmang.

MGR hmanga kum 2012-13 aṭanga 2014-15 chhunga Mizoram chan tur chu cheng vbc. 25.45 a ni a, a bak CAG-in state sorkarin a la hmu loa a tarlante chu lawmman tur, lawmman dawngtuin a lam loh, ticket print man, state danga chhiah pek leh distributor-te hlawh turte a ni a, chu chu CAG report-ah tarlan a ni. Mizoram chuan MGR a hman avangin distributor-te'n state sorkarah sum an chhûn luh kher a ngai lo niin an sawi.

Finance Minister chuan, distributor-te'n state sorkar hnena an ticket hralhna zawng zawng thehluh hmasak phawt ang chi chu Mizoramah kalpui theih mai a nih a la rinawm lo tih sawiin, "A kalphung a buaithlak avangin, MGR ni loa lottery kalpui tura min ti tlat a nih chuan kalpui ve mai emaw, lottery tihtawp hrih a ngai ang," a ti.

Mizorama lottery kalpui dana sawi neuh neuh a tam chungchanga zawhna chhangin Lalsawta chuan, "Lottery-ah hian thu neuh neuh, in îtsîkna leh inhuphurhnate a tam a, Court-te an thleng leh mai ṭhin. Intiam ruala a inang chiaha tender chhànte an chíng," a ti a; ukil to tak tak ruaia Court-a kal a ṭul cháng a awm fo thu a sawi.

Paper draw-ah tender chhangtu pakhat chiah a awm vanga State Lottery Committee-in tender koh ṭhat leh a rawtna sorkarin a pawm lohna chhan zawhna chhangin Minister Lalsawta chuan, "Khang hun lai khan eng eng emaw avangin lottery tihtawp a ni. Lottery hi state sum hnár ṭha tak a ni a, tender chhuah ṭhat leh chuan buaina a awm leh hlauh vangin kaltlangpui a ni," a ti.

Lottery-a sum hmuh dan

(Rupees in crore)

Kum Hmuh zat

1999-00 312

2000-01 386

2001-02 500

2002-03 701

2003-04 672

2004-05 903

2005-06 645.37

2006-07 200.13

2007-08 153.24

2008-09 301.01

2009-10 1000.03

2010-11 217.21

2011-12 45.21

2012-13 385.12

2013-14 930.23

2014-15 1153.85

2015-16 1246.57