Kum 2025 chhungin Mizoramah TB vei 2,275 hmu, mi 145 an thi

Nimin kha World TB Day a ni a, Mizorama district hrang hrangah hman a ni. Kum 2025 chhung khan Mizoramah ngawr (TB) vei mi 2,275 hmuh chhuah a ni a, TB vangin mi 145 an thi.

World TB Day hi Aizawlah chuan Aizawl District TB Centre bultumin Taxation Audito-rium-ah hman a ni a, National Health Mission (NHM) mission director Dr R Lalchhuanawma'n a hmanpui. TB Day hmannaa tarlan danin, kum 2025 chhung khan Mizoramah TB vei mi 2,275 hmuh chhuah a ni a, chung zinga 146 chu MDR-TB vei niin, TB leh HIV vei kawp mi 267 an awm. TB vei zinga 84% enkawl dam an nih laiin, mi 145-in an thihpui.

Nikum chhung vek khan Aizawl district-ah TB vei mi 1,495 hmuh chhuah a ni a, chu'ng zingah chuan MDR-TB vei 135 leh, TB leh HIV vei kawp 118 an awm a; mi 55 an thi a, enkawl dam 78.41% an ni thung.

Nimina TB Day hmannaah hian NHM mission director Dr R Lalchhuanawma'n 100 Days TB campaign leh TB Mukt Ward kalpuina tur a hawng a; TB hrik hmuh chhuah ní hriatreng nan kum tin World TB Day hman ṭhin a nih thu a sawi.

Aizawla World TB Day hmannaah hian TB veite hnena ṭanpuina pe ṭhate hnenah Nikshay Mitra Award hlan a ni a, award dawngtute chu - SEL Foundation, Mizoram Synod, Dr B Lalthantluanga leh Kuriz Collection te an ni.

Aizawl district-a khaw 20 hnenah TB Mukt Panchayat (TB Free Village) Award hlan a ni a; chu'ngte chu - Làmchhip, N Lungleng, Samtlang, Ṭawizo, Dilkhan, Thanglailung, Maite, Lènchím, Khanpui, Kepràn, Sunhluchhip, Chhanchhuahna, Làmherh, Vanbawng, New Vervek, NE Khawdungsei, Khawpuar, Upper Sakawrdai leh Hmunnghak khuate a ni. Khaw pali - Làmchhip, N Lungleng, Samtlang leh Khanpui te hnenah TB Mukt Panchayat Silver (kum hnih a zawna TB free village ni thei) Award hlan a ni bawk.

Dr R Lalchhuanawma chuan, kumin TB Day thupui chu mipui chakna ringa TB ûm bo a nih thu a sawi a, "Thawktu te, ram hruaitu te, vantlang roreltu leh mipuite TB donaah kan thawh ṭheuh chuan TB kan ûm bo thei ngei ang. TB hi a damdawi hmuh chhuah a nih hnu leh khawl ṭha tak tak hmanga rang taka natna hmuh chhuah theih a nih hnu hian tihdam theih a lo ni ta a, TB programme hnuaiah thawktute'n mipui kawtkaiah kal chilhin, a thlawn vekin TB test-na leh a damdawite ruahman a ni," a ti.

TB veite'n an inenkawl chhunga ei tur ṭha an ei theih nan ṭanpuina thla tin Rs 1,000 an dawn theih thu sawiin Dr R Lalchhuanawma chuan, "Sorkar laipuiin a ngaih pawimawh em em pakhat chu, mipui aṭanga TB veite chaw ṭha hmanga ṭanpuina pek a ni," a ti a; VC-te chu an khuaah TB vei an awm chuan sorkar laipuiin a phût angin chaw ṭha hmanga lo ṭanpui ṭhin tur leh, Gram Panchayat Development Plan-ah TB budget ngai pawimawh turin a chah.

WORLD TB DAY

☑ Global TB Report, 2025 tarlan danin, kum 2024 khan khawvelah mi nuai 107 chuang TB vei an awm a, TB vangin mi nuai 12.3 vel an thi.

☑ India TB Report, 2024 tarlan danin, India ramah kum 2023 khan mi 1,00,000 zelah mi 199-in TB an vei a, TB vangin mi 1,00,000 zelah mi 23 an thi.

☑ Mizoramah kum 2025 khan TB vei mi 2,272 hmuh chhuah a ni a, mi 145-in an thihpui.

☑ TB ûm bona tura sorkar laipui ruahman TB Mukt Bharat Abhiyaan hnuaiah thawktute vâk chhuakin, TB vei leh vei loh an endik ṭhin.

☑ Khaw tinah TB vei awlsam bikte ngaih pawimawh niin, chhinchhiah ṭhin an ni a, thawktute'n a thlawnin screening an ti ṭhin.

☑ Mi awm khawm tamna hmun leh TB inkai darh awlsamna - jail, home, etc.-ah a zing thei ang berin TB endik ṭhin a ni.

☑ TB awm lohna khua ni tura inelna, TB Free Village kalpui mek a ni.

☑ Kum 2025 chhungin Mizoramah TB awm lohna khuaa puan 150 a awm a, chu'ng zinga khaw 74 chu kum khat TB Free village an ni.

☑ Khaw 150 zinga 58 chu kum hnih azâwnin TB Free Village ni a, khaw 18 chu kum thum TB Free Village an ni tawh.

☑ Aizawl district-ah TB Free Village khaw 19 a awm a, chu'ng zinga khaw 4 chu kum hnih a zawnin TB Free Village an ni.