India ram pum kohhran inzawmkhawm pawl NCCI-in CAA an duh lo
India rama kohhran hrang hrang inzawm khawm pawl, National Council of Churches in India (NCCI) chuan December 17 khan thuchhuah siamin sakhaw behchhana khua leh tui nih theihna (religious-based citizenship) an duh loh thu an tarlang.
Citizenship Amendment Act an duh loh thu puangin NCCI chuan, "NCCI hi kohhran 30 intelkhawm, member maktaduai 14 awmna a ni a, sakhaw behchhana khua leh tui inpekna dan hi na takin a dodal a ni. India rama Kristiante chu independent democratic republic India a din tirh aṭang khan he a ngaihdanah hian nghet takin a ding a ni. Dan siam ṭhat a nih dawn pawhin kan Constitution-in sakhaw tih bik a neih lohna dan hi zawm zel ni se tih hi kan duh tak zet a ni," an ti.
NCCI thuchhuah chuan CAA kalphung chuan sakhaw zalenna a kalh tih sawiin,"India ram hi a chhunga cheng hnam leh sakhaw hrang hrangte tel lo chuan India kan hriat ang kha a ni dawn lo," an ti a; BJP-in India rama Hindu lal ram din an tumna chu duh loin, "Sakhua, ṭawng leh tihdan phung nei hrangte ang khata awmtir tumna hian inhuatna leh inṭhen hranna a thlen zawk dawn a ni," an ti a; India rama sakhaw zalenna kalh zawnga dan siam reng reng chuan India mite nun dan phung a tichhe dawna an hriat thu an chhuah.
CAA chungchang sawi langin, "Citizenship Amendment Act hi ṭhenawm ram pathuma an sakhaw zui avanga tihduhdah tuarte venhimna tur anga sawi a ni zet a; nimahsela sakhua vanga an tawrhna chu behchhana hmang loin, he dan thar (CAA) hian sakhaw behchhanin duhsakna a lantir ta zawk," tiin an pawm loh thu an tarlang.
NCCI thuchhuah chuan, CAA-ah Kristian-te sawi lan ni mah se, an thlawp loh thu tichiangin, "He dan hian sakhaw ṭhenkhat betute chu duhsakna dawng tur zingah a telh a, chutah chuan Kristiante ngei pawh kan tel a; nimahsela a duhsak zingah Kristian-te tel mah ila, sakhaw ṭhenkhat an hnâwl avang hian rinna leh sakhaw hmanga inthliarna leh inṭhen hranna a ni," an ti.
CAA hian India danpui a kalh nia ngaiin NCCI chuan, "He dan hian he rama khua leh tui nih theihna turin sakhua chu behchhanah a hmang a, hei hi Indian Constitution innghahna nena inkalh tlat a ni. Constitution innghahna lungphum ber khawih a nih avang hian, hnam tenau leh sakhaw tlem zawkte chu an hlauthawngin an chi-ai phah ngei ang," an ti.
India hmarchhaka buaina awm sawi langin NCCI chuan, "Hmarchhak biala ram leilung faten he dan (CAA) leh National Register for Citizenship (NRC) na taka an dodal dan hmuh hian he dan siam thar hi rin ngam a nih lohzia a lang chiang hle. Ram leilung faten an ṭawng leh hnam thilte humhalh zel an phûtna pawh hi kan thlawp a, sorkar laipuiin 'New India' siamna tur tia ram puma NRC kalpui a tum laiin, mi tam tak chu hlau leh khurin an awm phah a ni," an ti.
India rama kohhran inzawm khawm pawl lian ber chuan ram chhung university hrang hranga zirlaiten sakhaw behchhana khua leh tui inpekna dan CAA duh lohna an lantirnaa police-te chet dan chu an ngaimawh thu an tarlang a, police-te'n tharum thawhna an lantir dan chu sakhuana rim nama an ngaih thu an sawi.
NCCI chuan, sorkar laipui chu India rama mi tlem zawkte (minority) himna ngaihtuah turin an ngen a; Kristiante chu ram puma remna leh muanna a awm theihna tura an ṭawngṭai tur thu an sawi rualin, tualchhung kohhrante chu remna a awm theihna tura ke pen turin an ngen bawk. NCCI thuchhuahah hian general secretary Rev. Asir Ebenazer leh Rev. Dr Abraham Mathew, executive secretary-te'n hming an ziak a ni.