Hunpuiah kum 2017 aiin kum 2018-ah Aizawlah boruak a bawlhhlawh zawk
Mizoram Pollution Control Board (MPCB) chuan December Krismas zan leh kum hlui thlah zan kha kum 2017 Krismas leh kum hlui thlah zan aiin Dawrpui leh Sikulpuikawnah boruak a bawlhhlawh zawk a, kum hlui thlah leh kum thar lawm zanah kum hmasa aiin bengchheng a tam zawk bawk.
MPCB hian Krismas leh kum thar vuakvêta Mizoram boruak dinhmun hriat chian nan December 24 & 31, 2018 khan boruak tehna hmun an neih sa hrang hrang - Aizawl, Lengpui, Lunglei, Champhai leh Kolasib-ahte boruak endik hna an kalpui tih an tarlang a; hmun hrang hrangah kum 2017 leh 2018 dinhmun a inan tlangpui laiin, Dawrpui leh Sikulpuikawnah chuan kum 2018-ah bawlhhlawh nâwi léng vel a nasa zawk tih tehnaa a lan thu an tarlang a ni.
MPCB tehnaa a lan danin, Dawrpui area-ah chuan December 31, 2017 khan particulate matter 10 micron (PM10) chu 57 µg/m3 a nih laiin, December 31, 2018-ah chuan 63 µg/m3 a ni a, chu chu standard 60 µg/m3 aiin a sang zawk. PM10 chu bawlhhlawh nâwi sín lutuk, hnâr hmulin a dan theih loh, hìp luha chuap khawih pawi pha a nih thu MPCB secretary C Lalduhawma chuan a sawi.
Sikulpuikawnah chuan PM10 chu December 31, 2017-ah 27 µg/m3 a nih laiin, December 31, 2018-ah chuan 101 µg/m3 a tling a; December 24-ah chuan tenna hmun dang zawngah standard 60 µg/m3 a pelh loh laiin, Sikulpuikawnah chuan standard pelin, 63 µg/m3 a tling.
Boruak bawlhhlawh gas lam chi, Nitrogen Dioxide (NO2) chu December 31, 2017-ah zing dar 6 aṭanga a tûk January 1, 2018 zing dar 6 inkar chhungin Sikulpuikawnah leh Dawrpuiah 11 µg/m3 a ni a, December 31, 2018 zing dar 6 aṭanga January 1, 2019 inkar chhungah erawh chuan Sikulpuikawnah 12.9 µg/m3 leh Dawrpuiah 10.3 µg/m3 a ni.
Kum 2017 kum hlui thlah zana Bawngkawna boruak bawlhhlawh chu teh tham loha tlem, Below Detection Limit (BDL) a ni a, kum 2018 kum hlui thlah zanah chuan 11 µg/m3 ah a kai chho tih sawiin, MPCB chuan, "A punna hi a sang hle," an ti a; Sulphur Dioxide erawh chu tehna hmun zawng zawngah BDL vek a nih thu an tarlang.
MPCB chuan Sikulpuikawn leh Bawngkawnah rî rin dan (ambient noise level) an teh bawk a; a tlangpuiin ni pangngai (normal day) aiin kum hlui thlah zan leh kum thar lawm zanah thâwm bengchheng a tam zawk. Sikulpuikawn leh Bawngkawnah hian December 31-ah zan dar 11-12 inkar chhungin standard 60 Leq.dB a pêl ve ve a, a rin lai berin Sikulpuikawnah 78.3 dB leh Bawngkawnah 75.3 dB a ni.
Kum hlui thlah zana boruak bawlhhlawh pung chu hâlpuah hâl nghawng a nih ngei a rinawm tih tarlangin MPCB chuan, "Kan hriselna ngai pawimawh tur leh boruak bawlhhlawh zel tur ven kawnga hma kan lak tlan zel nan hâlpuah leh hâlmawi lam chi reng reng hâl lo tur leh kan bawlhhlawhte felfai taka senghawi ṭhin turin MPCB chuan mipuite a chah nawn leh a ni," an ti.