Zo hnahthlakte leh ILP chungchang MZP-in Home Minister-ah an thlen
Home department hotute chuan, state dang aṭanga Mizoram tlawha lut tur reng rengin Inner Line Permit (ILP) an mamawh vek a, Zo hnahthlakte pawhin an neih ngei a ngaih thu an sawi. Hetih lai hian, tun hnaia Zo hnahthlak mi ṭhenkhat laka Vairengte police checkgate-a ILP phût chungchang chu MZP-te'n Home Minister hnenah an thlen.
Tun hnaia Zo hnahthlak mi ṭhenkhat, Vairengtea police-te'n ILP an lo dil chungchanga Vanglaini palaiin a kawmnaah Home department official-te chuan, "Zohnahthlak an ni emaw, tute pawh ni se, ILP-in a àwl thei bik chuang lo. An lokal dawn a nih chuan ILP an neih ve tho a ngai a, indigenous an nih miau loh avangin an duh chuan an lo kal hmain Home department-ah exempt an dil mai tur a ni. Mizo hmeichhiain vai emaw, hnam dang emaw pasalah a nei a nih pawhin ILP an mamawh vek tho," an ti.
January 26, 1950 hma lama Mizorama piang leh an thlah kal zelte chauh Mizoram mi (indigenous)-ah pawm an nih thu sawiin Home department hotute chuan, "A bâk zawng chu Mizoramah an lo kal dawn a nih chuan ILP an mamawh vek," an ti a; ILP mamawhtu ṭhenkhat chuan Home department-a an dil angin, ILP àwltir theih a nih thu leh chutianga àwltir chu an awm fo thu an sawi.
Infiamna lam thilah te, kohhran thilah te, sorkar thil pawimawha lo zinte leh inkhawmpui, zirlai seminar turte leh chhan hrang hrang vangin state pawn lam mi, Mizorama rawn lut turte'n an lo kal hmain ILP exempt (ngaihhnathiam) an dilsak theih thu an sawi a; chutianga dilna chu a tam thu an sawi a ni.
Home department hotute chuan, sorkar hnathawk zingah state dang mi, Mizoram rawn tlawh turte chuan sorkar identity card an neih a ngaih thu an sawi a; ILP sponsor-tute'n hnam dang chah luta ILP an siamsakte an chhawr tawh loh hnuah an ngaihsak zui ṭhat loh thu an sawi bawk.
Thu dawn danin, tun hnai khan Vairengtea police checkgate-ah Zo hnahthlak Hrangkhawl hnam, Aizawla kal turte lakah ILP phût a ni a, Hrangkhawl mite hian an nihna an sawi chung pawhin, police-te chuan luh an phal lo a, Assam lamah an lêt leh a ni.
Hemi chungchang hi MZP hruaitute chuan October 1, 2019 khan Home minister Lalchamliana hnenah an thlen a; Vairengtea police-te thil tih dan chu Mizoram sorkar pawhin khawvel hmun hrang hranga Zo fate inpumkhatna leh insuihkhawm theihna tura hma an lakna tichhe thei a nih thu an tarlang.
Vairengte police checkgate-a Zo hnahthlakte chunga ILP phût ang chi chu enfiah a, a thlen tawh loh nana hma la turin MZP chuan Home Minister an ngen a; HM Lalchamliana pawhin a ṭul anga en zui a tum thu sawiin, 'ILP hi kan unaute danna tura siam a ni lo a, min chîmral theitu hnam dangte dàn anga an lo luh a, dàn loa lo luh tumte venna tur a ni,' tiin a sawi tih MZP chuan an tarlang a ni.
Home department official-te sawi danin, ILP chu thla ruk aia rei hman theih loh tur a ni a, chumi hnuah tihnun thar leh tur a ni. ILP guidelines-ah chuan, temporary ILP atan Rs. 120, thla ruk atan Rs. 1,000 leh kum hnih atan Rs. 2,000 chawi a ngai a; hei hi July 10, 2015-a notification tihchhuah dan niin, tun thlenga la hman a ni.