Tlabung hi Chakma khua a ni ngai lo - Tlabung Branch YMA

Tlabung Branch YMA chuan thuchhuah siamin, West Tuipui MLA pawh lo ni tawh, politician pakhat chuan tun hnai khan Tlabung chu Chakma-te khaw hlun (homeland) thin niin a sawi tih tarlangin, "Tlabung hi Chakma khua a ni ngai lo," an ti.

Politician hian kum 1898-a British rorelna hnuaia awm tura Lushai Hills-a Tlabung rin luh a nih hma zawng kha chuan Chittagong Hill Tracts-a bet ṭhin, Chakma-te luah chin ram niin a sawi tih tarlangin Tlabung YMA chuan, "He a thusawi, belhchian leh chhui dâwl lo hi media hrang hrangah zau taka thehdarh a nih avangin kan ngai thu tak hle," a ti a, hmakhawsang ata Tlabung leh a chhehvel zawng zawng chu Mizoten thlang an tlâk theihna tâwp ber, Mizo lalte ang chhunga awm, Mizote ta a nih thu an tarlang.

Tlabung YMA chuan Chakma mai ni lo, tlangmi hnam dang hrim hrimin Mizo (Lushai) nghawng lenna huamchhungah khan ke khing khat pawh an pên lut ngam ngai lo tih tarlangin, "Mizote kha hnam huaisen, kawlhsen leh lu la hnam nia an hriat avangin, an bulhnaia awm pawh kha thih hrehin an hreh hial a ni. Kha ti khawpa Chakma leh tlangmi hnam dangten Mizochet tlatna hnaih pawh an hnaih ngam loh chhan kha kan pi leh puten nunna thâp leh hnungtawlh duh loa an ram an lo hauh ngat ngat vang a ni," an ti.

Tunhnaiah, Tlabung leh a chhehvel chu British hunlaia Chakma-te luah ṭhin leh chenna thin ram nia sawi a awm tih tarlangin Tlabung YMA chuan, "Hstory dik lo hmanga hnam bil rilru cho phûr tumna, politics-a hamṭhatna tel duh vanga history pawngsualna niah kan ngai a, pawi kan ti hle," an ti a, Chittagong Hill Tracts a nihlai leh Lushai Hills a nih hnuah pawh Tlabung leh a chhehvel neitu chu Mizo tho an nih thu an tarlang.

Tlabung YMA chuan hnamdangten history hreuh danglama Tlabung leh a chhehvel luah hmasatu nia an inchhâl ngam pawi an tih thu tarlangin, "Ziaka kan hmuh theih history rintlak an kalh ngam leh, thu dik nawhreh tuma thu leh hla an neih ngam chhung chuan, chu mi dodala a tâwp thlen chu engtiklai pawhin kan ngam a ni," an ti.

Tlabung YMA tarlan danin, Kum 1872 khan Chittagong Hill Tracts dy commissioner TH Lewin (Thangliana) leh a hote chu Lushai expedition nei turin British sorkarin Tlabung leh a chhehvel hmunah a tir a, hemi ṭum hian Chakma leh tlangmi hnam dang mi 600 vel chu puak phurin an a ni.

Hemi chungchang report a buatsaihah sipai hotu - General Brownlow chuan, helai hmuna awm Mizote chu hnam rorum, kawlhsen leh huaisen an nih avangin Chakma leh hnam dangten an hlau em em niin a sawi a, Mizoten an daidar chin kha hnaih pawh hnaih ngam loin puak phura an hruai tam zawkte phei chu an tlan chhia a, thenkhat phei chuan 'Lushai ram chhunga luh ai chuan kan lu min tansak mai rawh u' an ti hial niin, a ziak.

General Brownlow chuan a sawi zelnaah phei chuan puakphur mi 600 zingah a zatve vel zet tur chu hlauh avangin an kir leh a, mi 350 vel chauh an awm tak avangin amah (Gen Brownlow) ngei pawhin Tlabung lam pana kal zel tur nge, kir tur tih a ngaihtuah hman hial a ni. Chuvangin Tlabung hi heng puakphur, hlauh avanga tlanchhe tate zinga telve Chakma-te khua (homeland) a ni thei lo.