Cancer chungchang inzirtirna buatsaih a ni Uar zawka inzirtir kan mamawh - Governor

India hmarchhak mi­puite puala cancer chung­chang leh a inven dan zirtirna - NEC-Pink Chain Campaign 2019 buatsaih meka prog­ramme pakhat, mithiam­te fuankawmna leh sawihona hun (con­clave) chu Inrinni khan Aijal Club-ah buatsaih a ni a; khuallian Governor Kummanam Rajasekharan chuan, uar zawka cancer kaihhnawih inzirtir mamawh a nih thu a sawi.

NEC-Pink Chain Campaign 2019 hi NEC, Pink Chain Campaigners (PCC) - All India Insti­tute of Medical Scie­nces(AIIMS), Delhi leh Indian Society of Clinical Oncology (ISCO) ten an buatsaih a ni.

Governor chuan, can­cer natna chungchang leh a pumpelh dan inzir­tirna chu hna pawimawh a nih thu sawiin, "Mizoram tan phei chuan state dangte aiin a pawimawh leh zual. Cancer chung­chang, a lan chhuah dan te, inenkawl dante leh a inven dante Mizo mipuite'n an hriatthiam zawngin a ṭawng­kam tluangtlam zawk thlenga inzirtir uar zawk pawh kan mamawh tawh tak zet a ni," a ti.

Larsap chuan, Mizo­rama cancer veite'n an vei chhan langsar zual chu sa rêp, thlai rêp, zu, ruihhlo leh vaihhlo leh a kaihhnawih an uar vang a nih thu sawiin, "Heng bakah hian ni tin hun hman dan hrisel lo lutukte hi a ni tih mithiamte'n an chhui chhuah a ni," a ti a; nun dan phung ṭha lo leh thil chîn ṭha lo tak takte chu sim theih a nih thu a sawi.

Mizorama cancer hluar zual - chaw kawng, chuap, pumpui, chhùl hmáwr leh hnute cancer vangin chhungkaw tam tak lungngaiin an rûm mek tih sawiin Governor chuan, "Mi tam zawkte'n cancer hi a stage hmasa lama hmuh chhuah chuan a la tihdam theih a ni tih an hriat a, cancer vei leh vei loh an inhriat dante zirtir sauh sauh a ṭul a ni," a ti. 

Mi ṭhahnem ngaite campaign avangin vaihlo khawih pawh kum 2009-10 vela 67.2% ni ṭhin chu kum 2017-18-ah chuan 57.8%-ah a tlahniam tawh tih sawiin Larsap chuan, "Hei hian ṭhahnem ngai taka inzirtirna chuan awmzia a nei tih a ti lang chiang hle," a ti a; cancer veite an inhriat hma theih dan tur inzirtir reng a pawimawh thu a sawi.

Lok Sabha MP CL Ruala pawhin thu sawiin, National Cancer Registry, kum 2013 aṭanga Aizawl Civil Hospital-a kalpui a nih aṭangin mihring tam lama chhûtin Mizoramah cancer vei state dangte ngaihtuah chuan an tam bik tih nemngheh a nih thu a sawi a, "Sorkar pawhin theihtawp chhuahin State Cancer Institute pawh phuisui zawkin a din tawh. Inzirtirna leh invenna kawngah erawh nasa zawk ṭan lak a tul," a ti.

Conclave-ah hian cancer, mahnia hmuh chhuah leh hriat awl deuh bik - hnute cancer, chhûl hmâwr cancer, chuap cancer-te bakah, ngháwng chin chung lam - chaw kawng, lu leh hmai cancer-te a tìr lama a lan chhuah dan leh mahnia inhmuh chhuah dante mithiamte'n an sawifiah a ni.

Cancer lan chhuah dan
Hnute cancer: Hnute leh hnute hnuaia báwk, hnute len zawng leh pian zia danglam, hnute aṭanga tui hnâng chhuak, hnute hmûr tlum leh a pangngai aia ném thut, hnute rawng danglam leh ze neia ṭial insiam, hnute vun, hmûr leh a chhehvela danglamna insiam.

Chhûl hmáwr cancer: Awmze nei loa serh aṭanga thi chhuak, period hun inthlak danglam thut thut, serh aṭanga bawlhhlawh danglam deuh chhuak, khêl leh chàwn ná, tâi ná, zun leh êka thisen tel leh hmeichhe nihphunga danglamna dangte.

Chuap cancer: Awmze nei loa taksa hah leh chau ngawih ngawih, khuh nasa, awmze nei loa thâwk harsa leh boruak hîp tur tlakchhamna, áwm báwr ná, chaw ei tui lo, khuha khûk tam leh khâka thisen chhuak tel.

Chaw kawng leh lu lama cancer: Ngháwng ná leh hrawka hnawhtu awm, hnár aṭanga thisen chhuak, thâwk rimchhia, hrawk thîp leh ka  chhunga pem na si lo dam thei si lo awm, hmui, ka leh ha-hnia báwk awm, chaw leh tui lem harsat, ka chhung ṭhenkhat laia vun rawng sen/var emaw rawng thim lam insiam danglam, beng ná leh awmze nei loa ka chhunga thisen chhuak, kar ruk chhung aia rei aw chhâng leh aw fiah lo.