GSDP aṭanga tehin India state zingah Mizoram sorkarin leiba a ngah ber

Mizoram sorkar chu leiba neih tam lamah Gross State Domestic Product (GSDP) aṭanga tehin India rama leiba ngah ber a ni a, kum 2000 hnu lamah India rama state zingah Arunachal Pradesh nen GSDP aia tam leiba nei tawh awmchhun a ni.

National Institution for Transforming India (NITI) Aayog-in an tarlan danin, Mizoram sorkar chuan kum nga chhung state GSDP aia tam leiba a lo nei tawh a; chu'ngte chu - kum 2004-ah GSDP zat aṭanga teha 102.6% te, kum 2005-ah 108.9% te, kum 2006-ah 106.2%, kum 2007-ah 101.9% leh kum 2008-ah 103.5%-te a ni. Hengte hi MNF ministry hmasa lama mite a ni hlawm.

Thu dawn danin, state sorkarin leiba a neih zat tam lam hi a sum zat (amount) ai mahin, state GSDP aṭanga teha a tam lamah teh a ni ṭhin a, state sorkar sum dinhmun ṭhat leh ṭhat loh pawh GSDP aṭanga teh a ni ṭhin. NITI Aayog tarlan danin, GSDP aṭanga tehin, kum 2000 hnu lama Mizoram sorkarin leiba a neih tlem ber chu kum 2015 (budget estimate)-ah khan a ni a, chumi kum chuan GSDP aṭanga 49.9% leiba a nei. Leiba a neih tam ber kum chu 2005-ah a ni a, GSDP aia tam, GSDP aṭanga 108.9% a nei a ni. Mizoramin kum nga chhung GSDP aia tam leibá a neih tawh laiin, Arunachal Pradesh chuan kum 2009 khan GSDP aṭanga 104.2% leibá a lo nei ve tawh bawk.

Kum 2000 hnu lamah hian kum 2005 thlengin kum tin Mizoram sorkar leiba a tam tial tial a, kum 2006-ah tlahniam hret mah se, GSDP aiin a la sang zawk. Kum 2008-ah 103.5% a nih aṭangin a tlahniam tial tial thung a; kum 2010-ah aiin 2011-ah a sang hret tih lohah chuan kum 2009 aṭangin kum tin a tlahniam tial tial tih a lang.

NITI Aayog-in a tarlan hman loh kum 2016 hnu lamah chuan, Mizoram leiba hi kum 2017-ah 41.15%, kum 2018 (BE)-ah 34.19% leh 2018 (RE)-ah 35.89%, kum 2019 (BE)-ah 32.66% a ni. Kum 2020 (project)-ah 33.64% leh kum 2021 (project-ah) 36.33% ni tura chhût a ni bawk. NITI Aayog-in a tarlan chin hnu lama mite en tel chuan, Mizoramin leiba a neih tlem ber kum chu 2019 (BE)-ah niin, 32.66% chauh a ni a; mahse, hei hi a dik tak ni loin, leibat zat tura chhût a ni. Kum 2019 (BE) dawttu-ah chuan, kum 2018 (BE)-ah a ni a, 34.19% a ni.

Hetih lai hian, India rama state zawng zawngte sorkar leiba neih zat chawhrual chu Mizoram leiba neih zat zatve aia hniam vek a ni a; a san lai ber kum 2004-ah pawh 31.8% chiah a ni. Thu dawn danin, state sorkar leiba neih zatah hian a sum zat (amount)-ah chuan Mizoram aia leiba ngah state eng emaw zat an awm a; mahse, chu'ng state-te chu sum thawk chhuak tam an nih hlawm avangin an GSDP aṭanga tehin an leiba neih zat chu a sang lutuk lo.

Hetih lai hian, kumin June 13-a chief minister Zoramthanga'n kum 2019-20 atana Mizoram budget a pharhnaa tarlan danin, kum 2019-20 chhungin Mizoramin leibá cheng vbc. 455.58 a neih belh tura rin a ni a, chu nen chuan sorkar kum kal mek tawp, March 2020-a Mizoramin leibá a neih zat tura chhût chu cheng vbc. 8,447.92 a ni.

NITI Aayog-in state sorkarte leiba neih zat percentage a tarlana an rinchhante chu - Comptroller and Auditor General of India, Ministry of Finance, Reserve Bank of India record, state sorkar budget document-te leh Finance Accounts of the Union Government, CGA-te a ni.