Excise Dept hotute'n MLP Rules an sawifiah

Excise & Narcotics department (END) hotute chuan nimin khan thuthar thehdarhtute kâwmin, MLP Rules 2019 chungchang an sawifiah a; MLP Rules-in zu siam phalna a pek turah rakzu a tel lo nia sawiin, phalna pek tur chuan tin­zàwn bik a nei niin an sawi.

END secretary KT Beicho chuan, chanchinbua MLP Rules chungchang inziah dan chu mipuiin an hriat sual palh theih thu sawiin, "Chanchinbua lo lang kha a dik kan ti chiah lo chungin, a dik lo pawh kan ti chuang lo. Mahse, mipui vantlangin an hriatfiah kan duh a ni," a ti.

END Secretary chuan, "MLP Rules hi Delhi-a kan Minister zin a lo haw hunah ngaihtuah leh a ni ang a, he enabling provision hi nakinah sorkarin a ṭha a tih loh chuan a kalpui lo ang, sorkar thu thu a ni," a ti a; MLP Rules chu gazetted-a chhuah a la nih loh avangin hman theih a la ni lo tih a sawi.

END commissioner Ngurchungnunga Sailo chuan, MLP Rules-in zu siam chhuah phalna a pek turah rakzu a tel lo niin a sawi a, "He Rules hian a tinzawn chu, Champhai leh Hnahlana tun hmaa wine siamna (winery) ṭhin­te'n grape an la thar chhuah reng avangin license tihnunsak leh a, wine siam chhuah leh a ni," a ti.

END commissioner Ngurchungnunga Sailo chuan, "Rules-ah hian 'country liqour' tih a ni a, MLPC Act hun laia Chapchar Kût leh Ṭhalfavang Kut vela zufáng leh zupui hun bik neia hralh chhuah tura siam phalna pek ang kha a kâwk a, rakzu a tinzawn lo," a ti a; beer pawh tun hmaa Sakawrtuichhuna siamna hmun (Mizo Brewery) awm ṭhin chu sorkarin rem a tih chuan an license tihnun leh a nih ang a, beer an siam chhuah theih dawn thu a sawi.

Ngurchungnunga Sailo chuan, MLP Rules chu hman theih a la ni rih lo tih sawiin, "Notify ni tawh mahse gazetted a la nih miau loh avangin hman theih a la ni lo. Hman theih pawh ni se, siam phalna dil zawng zawng hnenah pek a ni lo ang. Phai ram anga siamna hmunpui ang dinna tur a ni lo," a ti.

Excise statement chuan, "Mizoram chhungah zu khap burna dan, The Mizoram Liquor (Prohibition) Act, 2019 khauh taka kalpui zel a ni," a ti a; MLP Act-a dan tesêp ṭhenkhatte avangin zu khapna dan chu tihzângkhai emaw, tihnêpna emaw a ni lo niin a tarlang.

END-in MLP Rules an sawifiahna

1.    MLP Rules hi 19th December, 2019 khan Mizoram sorkarin notification a chhuah a, hei hi official gazette-a tarlan a nih hma chuan hman theih a ni lo. (Rule no. 1(3).
2.    Beer siamna (brewery) leh wine siamna (winery)-te sorkarin a rem tih chuan licence a pe thei (Rule no. 7).
3.    Hun engemaw bikah, hun bithliah chhung atan sorkarin phalna a pekte hnenah a hmun huam tur chin bithliah siamin Mizo zu siam (country liquor) - zufang, zupui, etc. te siama hralh theihna pek theih a ni ang (Rule no. 17). Hei hian Mizo hnamin zu a neihte pholanna satliah a kâwk deuh bik.
4.    Foreign ram hruaitu, ram khat ambassador, diplomatic envoy emaw consul, honorary consul emaw, an aiawhte, foreign ram emaw India ram state dang aṭanga khualzin (tourist) leh mi pawimawh bikte, Mizorama foreign mi hna thawka awm te, sipai bángte leh an hriselnain a mamawh vanga doctor-in in tura a chawh bikte hnenah hun ruat bik chhung atan zu in leh lei phalna pek theih a ni (Rule no. 15).
5.    Excise & Narcotics department-in zu a man sate a dahṭhatna turin zu dahna hmun bik kudam a siam thei ang (Rule no. 25-A).
6.    A chunga thil ṭhenkhat phalna pek theih tura ruahmanna awmte hi a ṭul anga hman ṭangkai theih tura dah a ni.