
Mizoram budget thar vbc. 10,692.30 SEDP atan cheng vbc. 750 dah a ni
Nimin khan Assembly session chhunzawm a ni. Finance changtu chief minister Zoramthanga'n kum 2019-10 chhunga Mizoram budget tura ruahman cheng vbc. 10,692.30 a pharh a, hei hi kum 2018-19 Mizoram budget cheng vbc. 9,672.64 aiin vbc. 1,019.66-in a tam zawk. Budget-ah hian Mizoram sorkar flagship programme SEDP atan cheng vbc. 750 dah a ni.
Zoramthanga chuan, chief minister leh Finance minister a nih anga a hna pui ber chu Mizoram leh a chhunga chengte hmasawnna ngaihtuah a nih thu a sawi a, "He dinhmun luah thei tura ka chunga rinna nghattute beiseina hi kan theih anga ṭhaa hlen chhuah ngei ka tum dawn. Chutiang ka tih theih nan chuan in zavaiin thawhpuiah ka sawm che u a ni," a ti.
Kum 2019-20 chhunga sorkar laipui aṭanga Mizoramin sum a hmuhna tura ruahmante chu - sorkar laipuia chhiah tlingkhawm state-a sem (Share of Central Taxes) aṭangin cheng vbc. 3,885.19, Post Devolution Revenue Deficit Grant cheng vbc. 2,716, Urban Local Body (ULB) atan cheng vbc. 36.78, State Disaster Response Force (SDRF) atan vbc. 18-te a ni.
ULB-a cheng vbc. 36.78 aṭang hian a pangngaia dawn tur Basic Grant chu cheng vbc. 28.85 a ni a, a bak zawng cheng vbc. 7.93 chu ULB-te thawh ṭhat dan azira pek tur, Perfomance Grant a ni thung. State chhung aṭanga sum hmuh tura ruahmante chu state sorkara chhiah tling khawm (State Own Tax Revenue) aṭangin vbc. 573.69 te, chhiah ni lo aṭanga sorkarin sum a hmuh (State Own Non Tax Revenue) aṭangin vbc. 459.30 leh Loan & Advances aṭanga hmuh let aṭangin vbc. 39.02-te a ni.
Zu zawrh leh lirtheia life time tax tihtawp ni mah se, sorkarin State Own Tax Revenue leh State Own Non Tax Revenue aṭanga sum hmuh beisei chu kum 2018-19 aiin cheng vbc. 225.8-in a tam zawk. Budget atana Mizoramin sum a hmuhna tura beiseina dangte chu - sorkarin hmun hrang hranga loan a pûk tura ruahman cheng vbc. 806.29 te, Centrally sponsored scheme (CSS) aṭangin cheng vbc. 1,902.66 te, Non- Lapsable Central Pool of Resources (NLCPR) leh North Eastern Areas (NEA) aṭangin vbc. 255.36-te a ni.
Mizoram budget tura ruahman cheng vbc. 10,692.30 aṭang hian Mizoramin a tum ve tur chu cheng vbc. 1,072.01 a ni a, chu chu 10.02% a ni. A bâk zawng 82.5% chu sorkar laipui aṭanga sum hmuh tur leh loan pûk tur a ni thung.
Budget-ah hian hmasawnna hna thawhna tur (capital expenditure) atan cheng vbc. 2,288.78 ruahman a ni a, hei hi 2018-19 revised estimate aiin cheng vbc. 254.9-in a tlem. Nikum aia a tlem chhan chu - 7th Pay vang leh district thar hawn tum vang a ni.
Kum 2019-20 chhung hian Mizoram chuan leibá cheng vbc. 455.58 a neih belh tura rin a ni a, chumi nen chuan sorkar kum tawp (March 2020)-a Mizoramin leibá a neih zat tura chhût chu cheng vbc. 8,447.92 a tling.
Sorkar hnathawk hlawh, pension hlawh leh department inenkawlna senso tur (Revenue Expenditure) atan cheng vbc. 8,403.52 ruahman a ni a, chu chu budget pumpui aṭangin 78.59% a ni.
Kum 2019-20 chhung hian MLA Local Area Development (MLALAD) fund cheng nuai 50-a tihpun a ni a, MLA pakhatin kum khatah fund cheng vbc. 150 zel an nei tawh dawn. MLALAD fund atan sorkar kum kal mekah hian cheng vbc. 60 dah a ni.
Mizoram budget nih phung ṭhenkhat
• Budget-a Mizoram tum ve tur zat - Vbc. 1,072 (10.02%)
• Hmasawnna hnathawhna tur - Vbc. 2,288.78 (21.40%)
• Sorkar hnathawk & pension hlawh leh inrêlbâwlna - Vbc. 8,403.52 (78.59%)
• MLA fund cheng nuai 100 aṭangin nuai 150-ah tihpun a ni.
• State sum thawh chhuah tur nikum aiin vbc. 225.8-in a tam.
• Kum 2019-20 tawpa Mizoram leiba zat tura chhût cheng vbc. 8,447.92.
Budget hmanna tura ruahman ṭhenkhat
• SEDP-ah cheng vbc. 750
• Health Care Scheme tihchangtlun nan cheng vbc. 50
• Parking House Support Scheme atan cheng vbc. 60
• Lok Ayukta tihchangtlunna atan cheng vbc. 3.71
• Kawng tlabal leh chhengchhia thawm ṭhatna cheng vbc. 150
• Zirtirtu indaih lohna phuhrûk nan cheng vbc. 30
• Doctor leh nurse post ruak hnawhkhahna atan cheng vbc. 50
• District atana puan tawh Hnahthial, Khawzawl leh Saitual tan cheng vbc. 8.40
• NEDP leh thil dang kaltlanga project ṭan tawh enkawl zui nan cheng vbc. 110
• Ṭhalaite infiamna lama hma an sawn zel theih nan cheng vbc. 10