Naupang HIV+ve 78-te dinhmun zirho

Mizoram State Child Protection Society (MSCPS) leh Gan Sabra Society chuan nimin khan Rural Development conference hall-ah 'Consultation on Children Plus: Situational Analysis of Children living with HIV/AIDS in Mizoram' an buatsaih. Mizorama naupang, HIV hrik pai 78-te leh HIV-in a nghawng naupangte dinhmun zirchianna sawiho a ni.

He hunah hian tlawmngai pawl, kohhran hrang hrang ṭhalai aiawhte leh HIV donaa thawktute an tel a; Mizorama HIV vei naupang 78-te leh a nghawng naupang mi 41-te chanchin zirho a ni. HIV+ve naupangte zinga 97.44% chu an nute aṭanga kai an ni a, a bak chu hriau thiang­hlim lo aṭanga kai an nih thu an tarlang.

HIV+ve naupangte chu an chhungkaw dinhmunah HIV+ve kai tura ngaih zinga mi an ni vek lo a, nu leh pa innei reng fate an tam ber. Chutih laiin, an nu leh pate'n HIV an kai chhan tam ber chu nupa páwn lama mipat hmeichhiatna hman vang a ni a; naupang nu leh pate zinga 78.20% chu zu in ṭhin an ni.

Tun dinhmunah HIV vei naupangte'n damdawia enkawlna an dawng ṭha thawkhat a, khawtlang leh kohhranah pawh enhranna an tawk vak lo tih an sawi. HIV+ve nuin a nau paiah HIV a kai chhâwn zel lohna turin nau pai laia inenfiah uluk leh damdawia inenkawl ṭhat a pawimawh thu te, HIV-in naupangte nuna a nghawng nasatzia puitlingte zingah nasa lehzuala inhrilh a ṭul thute an sawi bawk.

An tarlan danin, October 1990 aṭanga August 2018 thleng khan Mizoramah thi­sen test mi 7,00,669 zinga 18,007 (2.57%) chu HIV hrik pai an ni a, chu'ng zingah chuan kum 14 hnuai lam mi 548 (3.34%) awmin, nu aṭanga kai mi 508 (3.1%) an awm a ni.

ICPS leh Gan Sabra Society-te'n Mizorama naupang HIV+ve mi 78-te an zir­chiannaah, HIV+ve zinga 67.95% chu nu leh pa innei reng an ni a; nu leh pa inṭhen fa 25.64% leh nu leh pa innei lote fa 6.41% an awm a ni. Naupang 78 zinga 40 chu mipa an ni a, hmeichhia 38 an awm. Kum 9 hnuai lam 23, kum 10-14 inkar mi 34 leh kum 15-18 inkar mi 21 te an ni. HIV+ve naupangte hian Antiretroviral Therapy (ART) an la vek bawk.

HIV+ve naupang 78 dinhmun
Nu leh pa innei lai    -    67.95%
Nu leh pa inṭhen    -    25.64%
Nu leh pa innei lo    -    6.41%
Nu leh pa zu in mi    -    69.23%
Nu leh pa ruihhlo (drug) ti    -    10.26%
Nu leh pa zu leh drug ti    -    8.97%
Nu leh pa ruihhlo dang ti    -    6.41%
Nu leh pa ruihtheihthila fihlîm    -    5.13%