Bilkhawthlir leh Zamuang khuate'n Kuhva aṭangin nuai 700 vel hmuh inbeisei

Mizorama kuhva chín tamna khua, Zamuang leh Bilkhawtlir chuan sorkar kum kal mekah kuhva rah hralhna aṭangin nuai 700 chuang an la lut dawn. Kuhva huan siama eizawn an intihhmuh avangin khaw pahnihah tlang ram lo neiha eizawn an kalsan deuh vek tawh.

Zamuang Kuhva Chingtu Association (ZKCA) hruaitute sawi danin, Zamuang khuaah hian in 280 velin kuhva an chíng a, kuhva huan nei zingah ZKCA member ni lo tlem azawng awm mah se, an member ni lote pawh an hralh zat an zawt chhuak vek ṭhin. Kuhva hi a hmunah vai nen an en a, an inrem dan angin a hlawmin an hralh ṭhin a, a hmin hnuah zel an hralh thung.

Zamuangah hian kuminah kuhva rah cheng nuai 361 chuang man an hralh a; a thar tam ber Sanglianzawni leh Laltlana ten cheng nuai 17 man an hralh. Nikuma hralh tam ber chu Saikhalha a ni a, cheng nuai 21 man an hralh a ni. Cheng nuai 10 man hralh chhungkaw 13 an awm a, chawhrualin, kuhva chingtu chhungkaw tinin Rs. 60,000 - 70,000 hralh an ni.

ZKCA hruaitu leh YMA hruaitu ni bawk Zoramherliana chuan, kuhva chu an khawtlang eizawnna nghet a ni tawh tih sawiin, "Tlâng ram lo neia eizawng kan awm meuh tawh lo a, indang thar pawhin an inpui

aṭanga huan an sahthlak leh huan thar an siam zel avangin kan eizawnna ber a ni. Kan infuih nasat avangin zirna leh thil dangah kan hniam phah lek lek zawk a, khaw mipui hmun thuma ṭhena hmun hnih velin kan chîng a, a dang hi chu sorkar hnathawk leh pêm tharte an ni," a ti.

Hlawk zawka an hralh theih nan kuhva skop-na neih dan an ngaihtuah ve reng thu sawiin ZKCA hruaitute chuan, "Sorkarah pawh theihtawp kan chhuah a, kan thlen san berah sorkarin phai lama skop-na hmun min entir hi a ni mai a, tunah chuan a skop-na hmun kan la nei ve thei rih lo," an ti. Zamuang khuaah hian kum 1971-ah Assam lam aṭangin kuhva an chíng ṭan a, Saikhalha leh Lalrema ten an ching hmasa ber a ni.

Bilkhawthlir khua chuan kuminah kuhva aṭangin cheng nuai 400 vel lak luh theih an inbeisei. An khuaa kuhva hralh hnem ber chu Thanchhuma a ni a, cheng nuai 15 man a hralh.

Bilkhawthlir Kuhva Chingtu Cooperative Society (BKCCS) chhinchhiah danin, kuhva rah aṭangin a chingtute'n chawhrualin kum khatah Rs 1,00,000 - Rs 2,00,000 an la lut tlangpui a; cheng nuai 10 la lut chin chhungkaw panga vel awmin, nuai 5-10 inkar la lut eng emaw zat an awm.

Bilkhawthlirah hian chhungkaw ṭhahnem takin kuhva huan neih chu eizawn nan an hmang a, BKCCS hruaitute chuan, "Kum 10 chhungin Silchar tlangdung khuaah khaw ṭhang berah kan inngai a, sumdawngte pawh inhralh nuam an ti a. Tlang ram lo nei pawh kan awm tawh meuh lo a, Bilkhawthlir North V/C huam chhungah nikum khan survey kan nei a, lo neia eizawng kan awm tawh lo. Leilet nei erawh an la awm nual thung," an ti.

BKCCS-a inziak lut chhungkua 330 an awm a, kum sarih chhungin Rs. 14,53,36,640 man an hralh tawh. Society-in a chhinchhiah dan chuan, kuminah hian cheng nuai 400 vel man an hralh theih an inbeisei.

Bilkhawthlir khaw tan hian sorkarin kuhva skop siamna hmun an nei a, tunah hian nuai 13 an chiah mek. Kuhva skop-naa an chiahte chu kuhva rah vân hunah phawrh a, hlâwk zawka hralh an tum a ni. Kuhva rah hi a kungah a rah pakhat siki (pawisa 25) hisâpin an hralhah an inngai a, skop-naa an chiah mek an lak chhuah hunah chuan pakhat Rs. 4/5 vela an hralh theih an inbeisei a ni.

Zamuang khuain kuhva rah hmin chauh an hralh avangin December thlaah zel an hralhna an chhinchhiah thei a; Bilkhawthlir khua erawh chuan a chiahna hmun an neih avangin kum thar nen an sum lak luh hi an chhiar tel thei thung.