RAT leh RT-PCR chungchang sawifiah
Health & Family Welfare department chuan thuchhuah siamin, rapid antibody test (RAT) leh RT-PCR kháwl chungchang an sawifiah a; Covid-19 dona atana Health department-in sum a mamawh a dilte Finance department-in pek loh an nei ngai lo niin an tarlang.
Thuchhuah chuan, "Covid-19 dona atana HFW department-in state sorkar aṭanga sum a hmuh dan leh a hnathawh dan bakah, sorkarin RT-PCR khawl a ngaihtuah har lutuk tiin mi ṭhenkhatte'n thu belhchian dâwl lo an vawrh darh mek tih hriat a ni. Mipuite'n thu dik an hriat theihna turin HFW department chuan thil awm dan sawifiahna a siam a ni," a ti.
Health department chuan, "HFW department-in Covid-19 do nana a sum mamawh rêng rêng Finance hian pek loh a la nei lo. CM phei chuan Covid-19 do nan a nih phawt chuan a ṭul anga HFW tan sum ngaihtuah zel a inhuam thu vawi duailo a sawi," an ti a; sum chungchanga a chhuanchhe zawnga thu vawrh darh chu sorkar tihmualpho tumnaa an ngaih thu an tarlang.
HFW department tarlan danin, Covid-19 hripuiin India ram a thlen tirh lai, kumin February thla tìr lamah invênna tur mamawhte lei nan HFW-in Finance department-ah cheng nuai 132 a dil a, a dil lai chuan Finance-in budget revised estimate 2019-20 leh budget estimate 2020-21 te a tifel tawh. Kum dang aiin budget session neih hma a ni a, February 19, 2020-ah budget 2020-21 chu Assembly-ah pharh a ni.
Budget pharh turin a hma chawlhkar hnihah budget figure tihfel vek a nih tawh avangin Finance chuan thil an tidanglam thei tawh lo a; additional allocation dil tur pawhin January 20, 2020 hmaa thehluh a ngai bawk.
HFW chuan, sum mamawh hmasa a dil hun chu a tlai a, hun laklawh a nih avangin pek mai theih an ni lo tih tarlangin, "Hemi hnu lawkah hian budget allocation pawh ti loin, rang takin re-appropriation hmangin HFW hnenah nuai 500 pek a ni," an ti.
Covid-19 dona atana sorkar, tlawmngai pawl, kohhran leh mipui ṭan hona chu lawmawm an tih thu tarlangin HFW department chuan, "Kan ramin hetiang hun khirh a tawh laia hruaitu chak leh Pathian ṭih mi CM kan nei hi vanneihthlak kan ti a. Sum leh hmanrua mamawh leh ṭul dang tinrêng a hun tak zela ngaihtuah zel a nih avangin vawiin dinhmun hi thleng thei kan ni," an ti a; CM, minister-te leh Chief Secretary chungah lawmthu an sawi a ni.
Health department tarlan dangte
Kum 2018-ah Zoram Medical College din a ni. Medical college nei turin Medical Council of India-in VRDL (Viral Research Diagnostic Laboratory) neih ngei tur a ti a, VRDL-in RT-PCR a keng tel.
Hun hmasa lamah VRDL (RTPCR) nei turin tih tak zeta hmalakna a la awm ngai lo.
VRDL (RTPCR) din tura dilna thehluh a ni a, Indian Council of Medical Research (ICMR)-in a ngai pawimawh hle. Lockdown vangin dilna pawm a ni mai lo a, tun hnai mai khan approval dawn a ni.
RTPCR khawl hi BSL3/BSL2 laboratory chin tal neite'n research tih nana an hman ṭhin a ni. Mizoramah CVScAH, MZU, PUC leh RIPANS ten RTPCR khawl an nei.
India leh Mizorama Covid-19 vei pun dan, sorkar laipui chêt dan leh ICMR inkaihhruainate thlir chungin RTPCR neih dan tur sorkarin a ngaihtuah.
CAU, Selesih aṭanga khawl hawhin kar hnih chhungin CDST Lab, Falkawn behchhanin RTPCR khawl bun a ni a, April 7-ah hna a thawk ṭan.
Institute of Bioresources and Sustainable Development (IBSD)-in RTPCR min hawhtir bawk a, June 7 aṭangin he khawl hian hna a thawk ṭan.
Haua & Sons-in RTPCR leina tur cheng nuai 21 sorkarah a pe. Hun rei lo te chhungin khawl chah thlen beisei a ni.
NHM hnuaiah RTPCR pakhat lei turin tihfel a ni tawh a, rei lo te chhungin a lo thlen beisei a ni.
RTPCR kháwl chi khat 'TRUENAT' khawl pali chah thlen tawh niin, Civil Hospital, Lungleiah pahnih bun a ni tawh a, ICMR approval lak tawh niin, rei lo têah hman theih beisei a ni.
Rapid antibody test (RAT) chungchangah thu belhchian dâwl lo nasa taka thehdarh a ni.
A tìr aṭangin RAT hi diagnostic atan hman a ni lo. Mizoram páwn aṭanga lo hawte an awmnaah Covid-19 an lo kai tawh em tih enfiah nan an lo thlen hnuah RAT hmanga endik a ni ṭhin.
Covid-19 miin a kai aṭanga ni 7 hnuah a taksaah antibody insiam tura ngaih a ni a, antibody insiam tawhte chu RAT hmanga endik an nihin reactive an nih chuan Covid-19 an vei em tih hriat (diagnose) nan, symptom nei lo mah se RTPCR hmanga test leh an ni ṭhin. An taksaah virus a luhna a la rei loh a, antibody a la insiam loh chuan RAT hian awmzia a nei lo.
RAT-a negative-te RTPCR-ah an positive ta nual. A awmzia chu, RTPCR chuan virus a detect vat theih avangin RAT-ina a detect theih loh antibody insiam hma pawhin positive leh negative a hre thei a ni. Hei hian RAT hi a hman tlak loh hul hual tihna a kâwk lo.
RTPCR hmanga a tam thei ang ber test tur a nih takah hian, RAT hi surveillance atan, antibody nei en nan hman zui zel tur a ni. Chennai aṭanga lo haw RTPCR-a test lohte zawn chhuaha test nan hman tura ruahman a ni.