Kum 2020-ah cancer vangin Mizoramah mi 1,094 an thi

Population Base Cancer Registry, Aizawl Civil Hospital a thawktuten an chhinchhiah danin, Mizoramah kum khatah cancer vei thar mi 1,600 aia tam zel an awm a, kum liamta 2020 chhung bikah khan cancer vangin mi 1,094 an thi a, ni khatah mi 2 zel thi ang a ni.

Aizawl Civil Hospital-a cancer data chhinchhiahtute hnen aṭanga Vanglaini thudawn danin, kum 2003 aṭanga sorkarin ‘Population Base Cancer Registry’ a kalpui ṭan aṭangin Mizorama cancer veite hi felfai taka chhinchhiah ṭhin a ni. Kum 2015 aṭanga kum 2020 thlenga cancer vei zat chhinchhiahna aṭanga a lan danin, cancer veite hi kum tin hmeichhia aiin mipa an tam zawk zel a ni.

Kum 2021-ah September thleng khan cancer vei thar mipa 388 leh hmeichhia 312, an vaiin mi 700 an awm. Cancer vang hian kum 2019 aṭang khan mitthi hi 1,000 an chuang a, kum 2019-ah mi 1,051 leh kum 2020-ah mi 1,094 an thi tawh a ni.

Mipa cancer vei dan tam zual 10 an chhinchhiah dan chuan, kum ruk chhunga mipa cancer tamna ber chu pumpui (stomach) cancer a ni a, hei hi cancer tam zual 10 an chhinchhiahna aṭanga 16% a ni.

Mipa zingah hian kum 2015, 2016 leh 2017-ah pumpui cancer an tam ber a, 2018 , 2019 leh 2020-ah pumpui cancer hi pahnihna niin, heng kumah hian oesophagus (chaw kawng) cancer an tam ber.

Hmeichhe cancer vei dan tam zual 10 an chhinchhiahna aṭangin, kum ruk chhung hian chhul cancer (cervic), lung cancer leh hnute cancer (breast) a tam fal leh hle a, hmeichhe cancer zinga 13% anga chhut a ni.

Kum 2015, 2016, 2018-ah chhul (cervix) cancer a tam ber a, kum 2017 leh 2019 ah hnute cancer tam berin, kum 2020-ah lung cancer a tam ber thung. Kum ruk chhunga cancer tam zual pathum hmuhchhuah veitu hi mi 100 an tling deuh vek zel a, a tlin loh kumah pawh 100 a hnaih hle a ni.

Vanglaini palai zawhna chhangin MSCI Medical Oncology hod Dr Jeremy L Pautu chuan cancer chu inven theih chin a awm thu sawiin, “Thil rêp, zuk leh hmuam, thau leh zu chawh pawlh kan ei-in nasa a, India rama vaihlo hmang nasa ber kan ni. Chaw kawng, pumpui, chhul, chuap leh rilpui cancer a nasa a, Mizorama cancer tamna biknate hi sorkar pawhin a enzui bik a ṭul. A enkawlnaah sorkar leh thawktute an ṭang a, khawl ṭha zawk hmanga thuam chak zel a ni,” a ti.