
Mizoram GSDP leh Per Capita Income Sang hi mahni inbumna mai a ni - Duhoma
Ṭangrual pawl, Zoram Peoples' Movement (ZPM) chief ministerial candidate Lalduhoma chuan, Mizoram sorkar hotute'n Mizoram Per Capita Income leh Gross State Domestic Product (GSDP) a ṭhan nasat thu leh India ramah a sang ber pawl a nih thu an sawi ṭhin chu mahni inbumna a nih thu a sawi a, "State hausa anga lan kan duh a, mahni kan inbum nasa. A takah kan hausa si lo," a ti.
Lalduhoma hian May 12, Inrinni khan Aizawl Press Club-ah thuthar thehdarhtute a kâwm a; 15th. Finance Commission chairman NK Singh-a'n 15th. Finance Commission-in kum 2020-21 - 2025-26 chhunga sum ruahman dan turah rawtna thehlut tura a tih angin point 23 a thehluh thu leh, 15th. Finance Commission chuan sum pek dan tur a ruahman mek a, final recommendation chu October 30, 2019 hmain an thehluh dawn thu a sawi.
15th. Finance Commission Chairman hian Mizorama political party hotu dangte rawtna thehlut turin an tih ve leh tih ve loh a hriat loh thu sawiin Duhoma chuan, "An dawn chuan thehlut ve se ka duh hle. Kan sorkar hian a la thehlut lo niin ka hria a, kan rawtna thlente hi inkalh lo se, inpui tawn ila ka duh hle a ni," a ti.
Lalduhoma chuan, Mizoram GSDP leh per capita income sang ta chu Mizoram sorkar hotute'n chhuang takin a tlangaupui tih sawiin, tuna Mizoram per capita income chuan national average a khum tih a sawi a, "A lan danah chuan state changkang tak ang kan lo ni. Mahse, a nihna takah chuan kan GSDP leh per capita income-te hi thil zahthlak leh mahni leh mahni inbumna mai a ni," a ti a; Mizoram GSDP leh per capita income sang chu Finance Commission-in chhuanlama hmangin Mizoram hnenah sum a pek tlem phah ang tih a hlauhawm thu a sawi.
Mizoram GSDP leh per capita income san chhan chu sorkar laipui aṭanga ṭanpuina hmuhte Mizorama thawh chhuah anga sorkarin a chhiar vang a nih thu sawiin ZNP President chuan, "Kan budget hi Central min puihna leh loan kan lakte a ni a, keimahni thawh chhuah tak tak sawi tham kan nei lo. A tak takin production sawi tlak kan nei lo," a ti.
Lalduhoma sawi danin, Mizoram sorkarin Central sumin buhfai a lei a, mipuiin buhfai an leina man sorkara lut leh te, kawlphetha lei nana Central sum hman hnua electric bill sorkarin a hmuh te, tui bill-te leh thil dang aṭanga sum lutte chu Mizoram sorkarin a sum lak luh angah a chhiar a, GSDP leh per capita income teh nan a hmang a; Central aṭanga sum hmuh aṭanga Mizoram sorkar hnathawkte'n hlawh an lâkte chu sum lak luhah an chhiar a ni bawk. Chu'ngte avang chuan Mizoram per capita income a san phah hle a ni.
Tun dinhmunah Mizoramin thawh chhuah a nei tlem hle tih sawiin Duhoma chuan, kum 2018-19 Mizoram budget pumpui aṭanga Mizoramin a thawh chhuah (revenue) ve tura chhût chu cheng vbc. 807.19 chauh a nih thu a sawi a, "Chu chu kan budget aṭanga 8.3% chauh a ni. Chu pawh chu agriculture leh industry aṭangtea kan deh chhuah chu tlemtê a ni a, a tam zawk chu tui bill, electric bill, mipuiin buhfai an leina man, vehicle tax, bus chuan man leh zu chhiah tihte a ni," a ti a; GSDP leh per capita income a sân avangin Mizoramin hma a sawn ta hle tihna a ni lo tih a sawi.
ZPM CM Candidate chuan, India ramah revenue-a intodelh lo state 11 an awm tih sawiin, Mizoram indaih lohna phuhrûk nan kuminah Revenue Deficit Grant cheng nuai 2,588 pek a nih thu a sawi a, "Chuti chunga revenue surplus nei anga insawi ṭâlh duh sorkar kan nei hi, mahni leh mahni inbumna mai a ni. Revenue Deficit Grant hi kan la mamawh zui rih dawn avangin, Finance Commission-in min pek zui zel a ngai kan ti a ni," a ti.
Lalduhoma sawi danin, 12th. Finance Commission-in state tinte chu Fiscal Responsibility and Budget Management Act nei turin a ti a, chumi atana March 18, 2005-a Assembly-a Bill a put luh chu MNF sorkarin a hnâwlsak a; mahse, Central-in an nawr nat tâk em avangin hreh tak chungin kum 2006-ah pass a ni ta a ni.
MNF sorkar lai kha Fiscal Deficit leh leibá a sàn lai ber a nih thu sawiin Duhoma chuan, "Phal chin bâk a pêl sang hle a ni," a ti. A sawi danin, Mizoram leibat a pung zel a, kum 2007-08 a leiba chu cheng vbc. 3,062.46 a nih laiin, kum 2018-19 a leibat zat tura chhut chu cheng vbc. 7887.04 a ni a, chu chu budget aṭangin 81.54 % a tling.
ZPM CM candidate chuan, a rawtna thlente chu 15th. Finance Commission-in a vaia a tihhlawhtlin loh pawhin, hlawhtling tâwk a awm ngei an beisei thu a sawi a, "A vai hian an pawm phei chuan kum 2020 hnu lamah chuan Zoram hian a rah a seng dawn a ni," a ti.