Nipah vanga chî-âi lo turin mipui chah
Health Services department chuan thuchhuah siamin, tunlaia Kerala state-a natna léng Nipah virus chuan Kerala state a la pel lo tih tarlangin, Mizoramah chî-âina chhan tur a awm rih lo a, chî-âi lo turin mipui an chah.
Health department chuan, Kerala state-a district pahnih - Malappauram leh Kozhikkode district-ahte Nipah virus vei mi 16 zinga 13 (81%)-in an thihpui tawh a, chu vang chuan India ram hmun hrang hrangah mipui an rálkhèl tih a tarlang a, "Nipah hi state dangah hmuh a la nih loh avangin Mizoram mipuite tan chî-âina chhan tur a awm rih lo. Nipah virus chungchang mipui zirtir rualin, a ṭul angin sorkar laipui nen hmalak mek zel a ni," a ti.
Health Services tarlan danin, Nipah natna hi ran leh ramsa lama aṭanga virus chhuak, kum 1988-a Malaysia rama hmuh chhuah hmasak a ni a, an hmuh chhuahna khua, Kampung Sungai Nipah hming chawiin natna hmingah Nipah tih a ni. Bâk chi khat, Pteopus (genus), thei lam tlàn ṭhinin natpui lem loin an pu darh ṭhin a, virus hrik pai an nih loh chuan bâk nazawng a hlauhawm lo.
India leh Bangladesh rama Nipah natna a lên chhan ber nia lang chu - thei leh thei sawngbawlin a tlantu bâk (fruit bat) chil (saliva) emaw, zun emaw a kai ei aṭangin a ni bera ngaih a ni a; Nipah natna hrik pai bâk (fruit bat)-in an ei hnu theirah ei aṭanga kai theih a nih rualin, natna vei ran aṭanga kai chhawn leh theih a ni a, mihring leh mihringah a inkai chhàwn theih bawk.
Nipah natna chu chi hrang hranga lang chhuak thei a, chungte chu - hritlang, khawsik, khuh, thâwk harsa, lu ná, luak, kaih, ngaihtuahna buai leh vâi, chauh ngawih ngawih, tihrâwl ná leh kawṭhalote a awm thei.
Nipah natna hi thihpui mai theih a nih avangin a lênna hmunah chuan invenna lama uluk a ngai hle tih sawiin Health Services chuan, thei rah fai ṭha taka sil loh chu ei mai mai lo tur leh bâk leh ramsa ei hnu ei lo turin mipui an chah a, "Bâk zun, chil leh êk aṭangin vawkin an kai theih avangin, Nipah natna lèn lai chuan vawk vulhtute pawhin ran vulhte hnai taka awmin khawi mai mai loh tur a ni," an ti.