ILRF hi state ramri a ni lo - JAC on ILRF

Joint Action Co­mmittee on Inner Line Reserved Forest (JAC on ILRF) hruaitute chuan, Inner Line Reserved Forest chu Mizoram leh Assam ramri a nih loh thu an sawi a, Mizoram ramri chu Mizoram sorkar leh mipuiin an ngaihthah rei tawh avangin, ngaihven thar lehzual turin an ngen.

JAC on ILRF hruai­tute hian nimin khan Aizawl Press Club-ah thuthar thehdarhtute an kâwm a; an chairman F Ngurbiakvela chuan, Bengal Eastern Frontier Regulation (BEFR) of 1873 hnuaiah Foreign department notification no. 2299P, Dated The 20th. August 1875 hmangin Mizoram chin ramri kham a nih thu sawiin, "He ramri tlawhchhan hian March 17, 1877-ah tuna ILRF hi Assam Gazette-ah (Gazette no. 87) chhuah a ni a, Lushai territory square mile 509 chu Reserved Forest-ah Assam Chief Commissioner-in a puang a ni," a ti.

F Ngurbiakvela chuan, Mizoram ramri chu kum 1875-a kham chiah dan anga ramri dik tak a awm tih sawiin, "He ramri aṭanga sq. mile 509-a zau Cachar chhim lam ram ngaw chu ILRF-ah puan a ni a, chu chuan ram inṭhenna ramri leh ramngaw humhalh chin ramri hi a hrang daih a ni tih a tichiang," a ti a; ILRF ramri leh state/international boundary chu thil hrang daih a nih thu a sawi.

F Ngurbiakvela sawi danin, Mizo lal zinga pakhat Suakpuilala chu British sorkar aiawhte nen remna saui tan turin December 14, 1850-ah Silchar a thlang a, December 16-18, 1850 chhungin British sorkar aiawhte nen an inbia a, remna saui an tan a ni.

Remna saui tan laia ramri chu British Foreign department-in August 20, 1875-ah ramri a siamah pawh rin a ni a, chu chu tun thlenga Mizoram ramri dik tak a ni.

Zawhna chhangin JAC on ILRF hruaitute chuan, kum 1930 leh 1935 vela Mizoram leh Assam ramri siam anga sawi ṭhin chu state pahnih ramri a ni lo tih an sawi a, "State boundary a ni lo a, ILRF area boundary a ni," an ti.

Mizoram sorkarin Boundary Commission a dinin hma a lak dan zawhna chhangin JAC on ILRF hruaitu Robert Hrangdawla chuan, "Preliminary report chu an thehlut ve a, mahse, recommendation an siam lo," a ti a; Boundary Commission chuan report an thehluh hnuah hma an la zui tawh lo niin a sawi.

JAC on ILRF hruaitute sawi danin, Kumpinu sorkarin Government of India Act, 1870 hmangin BEFR a siam a; chu chu August 27, 1873-ah hman ṭan niin, Kamrup, Nowging leh Sibsagar district-te leh Lakhimpur, Garo Hills, Khazi & Jaintia, Naga Hills leh Cachar-ahte hman a ni a, November 1, 1873 aṭangin Lushai Hills-ah hman ṭan a ni thung.

India independence hnuah British hun laia dan eng emaw zat chu Article 372 leh Adaptation of Laws, 1950 hmangin chhawm zui a ni a, chu'ng zingah chuan BERF pawh a tel. Mizoram state a nihna tura The State of Mizoram Act, 1986-a Section 43 angin BERF chu hman zel tura chhawm zui a ni.

JAC on ILRF hruaitute chuan, ILRF chhunga cheng mek zinga a tam ber, 98% vel chu Bangladesh aṭanga pêm lut leh dan loa awm an nih thu leh, ram nghet nei an awm loh thu an sawi a; chu'ng mite chu Mizoramin ILRF a nei let vek thei a nih chuan hnawh chhuah theih an nih an rin thu an sawi bawk.

JAC on ILRF hian June 20-21, 2018 khian Lal Thanhawla Auditorium-ah ILRF chungchanga inràwn khawmna 'Zofa (Zo ethnic) Convention' an buatsaih dawn a, a duh apiang tel turin an sáwm a ni.