ILRF hi state ramri a ni lo - JAC on ILRF
Joint Action Committee on Inner Line Reserved Forest (JAC on ILRF) hruaitute chuan, Inner Line Reserved Forest chu Mizoram leh Assam ramri a nih loh thu an sawi a, Mizoram ramri chu Mizoram sorkar leh mipuiin an ngaihthah rei tawh avangin, ngaihven thar lehzual turin an ngen.
JAC on ILRF hruaitute hian nimin khan Aizawl Press Club-ah thuthar thehdarhtute an kâwm a; an chairman F Ngurbiakvela chuan, Bengal Eastern Frontier Regulation (BEFR) of 1873 hnuaiah Foreign department notification no. 2299P, Dated The 20th. August 1875 hmangin Mizoram chin ramri kham a nih thu sawiin, "He ramri tlawhchhan hian March 17, 1877-ah tuna ILRF hi Assam Gazette-ah (Gazette no. 87) chhuah a ni a, Lushai territory square mile 509 chu Reserved Forest-ah Assam Chief Commissioner-in a puang a ni," a ti.
F Ngurbiakvela chuan, Mizoram ramri chu kum 1875-a kham chiah dan anga ramri dik tak a awm tih sawiin, "He ramri aṭanga sq. mile 509-a zau Cachar chhim lam ram ngaw chu ILRF-ah puan a ni a, chu chuan ram inṭhenna ramri leh ramngaw humhalh chin ramri hi a hrang daih a ni tih a tichiang," a ti a; ILRF ramri leh state/international boundary chu thil hrang daih a nih thu a sawi.
F Ngurbiakvela sawi danin, Mizo lal zinga pakhat Suakpuilala chu British sorkar aiawhte nen remna saui tan turin December 14, 1850-ah Silchar a thlang a, December 16-18, 1850 chhungin British sorkar aiawhte nen an inbia a, remna saui an tan a ni.
Remna saui tan laia ramri chu British Foreign department-in August 20, 1875-ah ramri a siamah pawh rin a ni a, chu chu tun thlenga Mizoram ramri dik tak a ni.
Zawhna chhangin JAC on ILRF hruaitute chuan, kum 1930 leh 1935 vela Mizoram leh Assam ramri siam anga sawi ṭhin chu state pahnih ramri a ni lo tih an sawi a, "State boundary a ni lo a, ILRF area boundary a ni," an ti.
Mizoram sorkarin Boundary Commission a dinin hma a lak dan zawhna chhangin JAC on ILRF hruaitu Robert Hrangdawla chuan, "Preliminary report chu an thehlut ve a, mahse, recommendation an siam lo," a ti a; Boundary Commission chuan report an thehluh hnuah hma an la zui tawh lo niin a sawi.
JAC on ILRF hruaitute sawi danin, Kumpinu sorkarin Government of India Act, 1870 hmangin BEFR a siam a; chu chu August 27, 1873-ah hman ṭan niin, Kamrup, Nowging leh Sibsagar district-te leh Lakhimpur, Garo Hills, Khazi & Jaintia, Naga Hills leh Cachar-ahte hman a ni a, November 1, 1873 aṭangin Lushai Hills-ah hman ṭan a ni thung.
India independence hnuah British hun laia dan eng emaw zat chu Article 372 leh Adaptation of Laws, 1950 hmangin chhawm zui a ni a, chu'ng zingah chuan BERF pawh a tel. Mizoram state a nihna tura The State of Mizoram Act, 1986-a Section 43 angin BERF chu hman zel tura chhawm zui a ni.
JAC on ILRF hruaitute chuan, ILRF chhunga cheng mek zinga a tam ber, 98% vel chu Bangladesh aṭanga pêm lut leh dan loa awm an nih thu leh, ram nghet nei an awm loh thu an sawi a; chu'ng mite chu Mizoramin ILRF a nei let vek thei a nih chuan hnawh chhuah theih an nih an rin thu an sawi bawk.
JAC on ILRF hian June 20-21, 2018 khian Lal Thanhawla Auditorium-ah ILRF chungchanga inràwn khawmna 'Zofa (Zo ethnic) Convention' an buatsaih dawn a, a duh apiang tel turin an sáwm a ni.