Chalfilh Tourist Destination ṭhiat turin NGT-in Mizoram sorkar thu a pe nawn

National Green Tribunal (NGT) Eastern Zone Bench, Kolkata chuan January 19, 2022 khan thupek chhuahin, Chalfilh tlang Vanzaua Tourist Destination siam chu May 17, 2022 hmaa ṭhiat turin Mizoram sorkar a hriattir nawn. Hun tiam chhunga ṭhiah a nih loh chuan NGT Act, 2010 angin a kaihhnawih (concern) officer-te'n dân an hmachhawn a ṭul tur thu a hriattir bawk.

Chalfilh Tourist Destination siamnaah hian environment/forest clearance lâk a nih loh avangin NGT, Eastern Zone Bench chuan November 17, 2021 khan thla khat chhunga ṭhiat tur leh hmanrua/hnawmhnawk zawng zawng senghawi vek tur te, Chalfilh tlang chu a awm dan ngai anga awmtir leh turin thupek a lo chhuah tawh a ni. Mizoram sorkar chuan NGT thupek hi a la tipuitling lo a, Chalfilh Tourist Destination chu ṭhiah a la ni lo.

NGT order-a a lan danin, Chalfilh Tourist Destination ṭhiahna tur thupek NGT-in November 17, 2021-a a chhuah hnuah Mizoram sorkar chuan thupek chu tidanglam tur leh, ṭhiat lo a, a ngai anga awm phalsak turin a ngen. Mahse, NGT chuan ṭhiat ngei turin thu a pe leh ta zawk a ni.

NGT chuan, Forest clearance la loa forest huam chhunga tourist destination siam chu Forest (Conservation) Act, 1980 Section 2 bawhchhiatna chiang tak a nih thu te, forest clearance lak hmasak chu sawi loh, an dil loh hrim hrim thu te, ram hectare 12 vela zau tihchhiat a nih thu te, ramngaw humhalhna lama hmalakna ni loin, tourism thil leh sumdawnna (commercial) lam kaihhnawih thil a nih thute a tarlang.

NGT chuan Mizoram sorkar chu May 17, 2022 hmain Chalfilh Tourist Destination ṭhiat tur te, ṭhiahna bungrua leh hnawmhnawkte senghawi vek tur te, Chalfilh tlang chu a hma anga awmtir leh tur te, ṭhiaha senghawi a nih hnuah a thlalakte NGT-ah thehlut turtein Mizoram sorkar a hriattir a ni.

Hetih lai hian, Khanpui khawtlang chuan Chalfilh Tourist Destination chu ṭhiah an remtih loh thu an lo puang tawh a; ṭhiah an phal loh avang hian nikum November thla tâwp lam khan Chalfilh tlangah kal phal a nih rih loh thu an lo tarlang tawh bawk.

Chalfilh Group YMA erawh chuan Chalfilh tlanga tuihnà-in khaw 17 a chàwma an hriat avangin tuihnâ a kàm zel lohna turin Chalfilh tlang humhalh an duh thung a; tlang huam chhungah Khanpui khuaa chhungkaw 67-in periodic patta an nei a, chung mite chu inhnûkdâwk turin an lo ngen tawh a ni.

Thupek tidanglam tura Mizoram sorkarin NGT-a ngenna a thlenah chuan, Tourist Destination-in ram a tihchhiat nasat loh thu leh a panna kawng km. 10.5-a thui siam chu kawng lian lo, metre 3.5 chauha zau a nih thu te, ṭhiah a nih dawn chuan bungraw hlui leh hnawmhnawkte thiar chhuah nan motor lian tak tak a kal a ngai dawn a, chu chu kawng dinhmunin a zawh loh thu leh, kawng zauh a ṭul tur thute tarlan a ni.

Ṭhiahna lamah thing leh mau (natural vegetation) eng emaw zat tihchhiat a nih theih thu te, thla khat chhunga ṭhiat tur chuan puak thei thil hman a ṭul dawn a, chu chuan leimin a thlen phah theih thute thlen a ni bawk.

Mizoram sorkar thu thlente hi NGT chuan a pawm lo a, "NGT ngaihdanah chuan state sorkar ngenna hi hnâwl loh chu tih theih dang a awm lo," a ti a; Chalfilh Tourist Destination ang chi thubuaiah Supreme Court-in thubuai pahnih leh Allahabad High Court-in thubuai pakhatah thutlukna a lo siam tawh thu a tarlang.

Mizoram sorkarin chhuanlama a hman, tlang panna kawng tê chu NGT chuan chhuanlam tlingah a ngai lo a, "A siam hna pawh an thawk thei. Chuvangin, Mizoram sorkar thu thehluh hi hnâwl a ni," a ti. Ṭhiah nan thla khat chauh hun pek a nih chuan puak thei thil (explosive) hman a ngaih dawn thu state sorkarin a tarlan avangin puak thei thil hman a nih loh nan NGT chuan thla li chhung hun a pe a ni.

NGT-in Chalfilh Tourist Destination ṭhiahna tur thupek November 17, 2021-a a chhuah hmain vawi eng emaw zat a lo ngaihtuah tawh a; Tourism secretary hlui K Lal Nghinglova leh joint director hlui Biakthanmawia Pautu te, PWD superintending engineer (NH) Vanlaltluanga leh executive engineer (NH) Malsawmdawngliana te bakah, officer dangte pawh thubuai ngaihtuahtute hmaah an lo inlan tawh a ni.

CHALFILH TOURIST DESTINATION
• Chalfilh tláng chu July 13, 1976 khan Notified Reserved Forest area atan puan a ni.
• Forest clearance dil lo leh nei loin Mizoram sorkarin Tourist Destination Project a kalpui.
• Chalfilh Tourist Destination Phase-I atan December 5, 2006-ah cheng nuai 499 hmuh a ni.
• Phase-II atan September 30, 2013-ah cheng nuai 500 hmuh leh a ni a, mahse, kum 2015-ah Central Financial Assistance a tàwp avangin Phase-II sum 20% chauh Mizoram sorkarin a dawng hman.
• Mizoram sorkarin Forest Conservation Act, 1980 a bawhchhiat avangin Centre for Environment Protection (CEP) chu August 25, 2017 khan NGT-ah an zualko.
• NGT-in November 17, 2021-ah thupek a chhuah a, thla khat chhunga Chalfilh Tourist Destination ṭhiat tur leh Chalfilh tlang chu a ngai anga awmtir leh turin Mizoram sorkar a hriattir.
• Sorkar hmalaknate thlalak nen January 7, 2022-ah NGT-a thehlut tura tih a ni.
• Thupek chhuah hmain Mizoram Tourism department leh PWD officer mi pariat thu zawhfiah an ni.
• Mizoram sorkarin thupek tidanglam turin NGT a ngen; NGT-in a hnâwl.
• NGT-in January 19, 2022-ah thupek a chhuah leh a, Tourist Destination chu May 17, 2022 hmaa ṭhiat turin Mizoram sorkar a hriattir nawn.