
Kuminah mi 2,500 vel ṭhelrêt chìntir tum
Mizoramah kumin chhungin chhungaw 2,500 vel ṭhelrêt (rubber) chìntir tum a ni. Ṭhelrêt chingtute chuan, sorkarin ṭhelrêt sawngbawlna leh hmanrua a pekah subsidy a tam thei ang ber ruahman se an duh thu an sawi.
Mizoram Rubber Planters Association (MIRPA) hruaitute chuan Vanglaini palai zawhna chhángin, member 1,500 vel an awm mek thu an sawi a, "Ṭhelrêt hi chìn aṭanga kum sarihna velah a seng (hnài) theih a, tunah hian kan member zinga a zatve vel chuan kan hnái thei tawh. Hnái mek mi 40/50 vel an awm mekin kan hria a, a tam zawk chuan Covid-19 avangin kan la seng thei lo," an ti.
MIRPA hruaitute chuan, sorkar aṭangin ṭhelrêt sawngbawlna hmun tur leh hmanrua inṭâwm tur eng emaw zat subsidy-a an dawn tawh thu sawiin, "Sorkarin hma min laksaknaah kan lawm em em rualin, tlang rama awm kan ni a, hmanruate hi inṭâwm thei lo kan awm nual," an ti a; mimala lei/siam dawnin a to avangin, sorkarin inṭâwm tura subsidy-a a pek ṭhin chu sorkar sum neih dan azirin a tahtawlin subsidy thoin mimal pual turin pek dan zawnsak se an duh thu an sawi.
Ṭhelrêt man (rate) chu kg. khatah Rs 150 vel a nih thu sawiin MIRPA hruaitute chuan, "A sawngbawlna neite'n an seng mek a, chawhrualin kung 1,000 neite'n hlawhfa rawihna paih hnuah thla khatah Rs 1,00,000 chuang an hlép thei. A rate hi tunah chuan a hlâwk hle a, mahse, enkawl puitlin hnuah a sawngbawlna hmanrua kan mamawhte kan neih loh chuan tangkhang laklawh kan awm ṭeuh thei thung," an ti.
SEDP hnuaia Rubber & Allied Crops Development Board chairman R Lalzirliana, minister chuan Vanglaini zawhna chhángin, ṭhelrêt chu kut hnathawktute tan eizawnna tling a nih thu a sawi a, "Enkawl chhung a rei a, tih tak takna nen tih a ngai. Sorkar enkawlpui ai hian private-a an tih hian hlawhtling an ṭhahnem zawkin a lang. Theihtawp chhuahpui ka duh a, nikum khan a sâwngbàwlna kháwl rubber rolling machine leh a kaihhnawih hmanraw dangte kan sem," a ti a; smoke house 50 sa turin an inruahman leh mek tih a sawi.
R Lalzirliana chuan, smoke house chu ṭhelrêt seng thei tawh chin tan chhungkaw 4/5-in an inṭâwm theih tura ruahman a nih thu a sawi a, “Smoke house pakhat hi cheng nuai 10 chuang sénga siam tur a ni a, sorkar sum awm dan azirin tih belh zel kan tum ang. NABARD aṭangin cheng nuai 600 vel kan nei a, ṭhelrêt kaihhnawih thil dang dang enkawl nan kan hmang dawn a ni,” a ti.
Rubber Board of India nen ṭang dunin kuminah ṭhelrêt chíng tur chhungkaw 2,500 vel thlan a nih dawn thu sawiin R Lalzirliana chuan, “Chíng tak tak duhte chauh kan thlang dawn a, Rubber Board of India-in ṭhelrêt chi ṭha an ngaihtuah ang a, kan sem ang,” a ti a; ṭhelrêt chìn chu sorkar tan pawh kalpui zel tlak a nih thu a sawi.
January 1, 2021-a Rubber & Allied Crops Development Board ṭhutkhawma tarlan danin, Mizoramah ṭhelrêt chìnna atan ram hectare 15,000-a zauah hmalak tum a ni a, ṭhelrêt chìnna atan hian NABARD chuan ram hectare khatah 7% pung awmin loan Rs 3,00,000 an pe dawn a, interest 7%-a a zatve 3.5% chu Automative Tyre Manufacturers Association (ATMA)-in a tumsak dawn a ni.