
Bawlhhlawh thliarah ṭan la turin Mayor-in LC hruaitute a ngen
Tuiriala Solid Waste Management Centre (SWMC) chu January 20, 2022 aṭang khan Aizawl Municipal Corporation (AMC)-in a enkawl ṭan a, Aizawl mayor Lalrinenga Sailo hoin Aizawl khawpui local council hrang hrang hruaitute'n nimin khan SWMC an tlawh. Mayor chuan, bawlhhlawh thliarah ṭan la turin LC hruaitute a ngen.
AMC joint commissioner H Lalhmingthanga kaihhruai inkhawmah mayor Lalrinenga Sailo chuan, Aizawl khawpui a ṭhan chak ang thoin bawlhhlawh pawh a pung chak tih a sawi a, "Bawlhhlawh khawn leh thawkte enkawlna senso a pung chak em em a, SWMC enkawl nan central sorkar sum rochun tur kan neih loh avangin PPP mode-a kan rate-te hi ennawn a ngai dawn a, local council member-te ṭan rualpuiah ka sáwm che u a ni," a ti a; AMC-in khawpui faina a ngaih pawimawh avangin bawlhhlawh thliarah ṭan la turin LC hruaitute a ngen.
Aizawl Mayor chuan, Aizawla veng 40 velah garbage fencing tih mek a nih thu te, Luangmualah Plastic Waste Management Centre leh Aizawl chhim lama chengte tan Hualngohmunah Waste Management Centre thar siam tuma hmalak mek a nih thute a sawi bawk.
AMC executive councillor (i/c Solid Waste Management) Laltlanzova Khiangte chuan, AMC-in Aizawl khawpui bawlhhlawh senghawina atan sum tam tak a sen thu sawiin, "Aizawl khawpui bawlhhlawh pangngai bakah Covid-19 léng avanga CCC leh CCCC-a bawlhhlawh (bio-medical waste)-te buaipui nan PPE, motor leh a kaihhnawih hrang hrangah sum tam tak kan sêng tawh," a ti a; Aizawl khawpui enkawl kawngah mi tinin mawhphurhna an neih thu leh ṭan rual a pawimawh thu a sawi.
Aizawl Mayor thusawi ṭhenkhat
1) PPP mode-a bawlhhlawh khawn hian AMC-in motor hmanna senso 80% leh mipuiin LC kaltlangin 20% an tum. Rate thar ber anga chhûtin, AMC-in kum khatah Rs. 7,34,34,720 vel a séng a, mipui lamin lirthei hmanna atan Rs. 1,83,58,680 an sêng. Hetiang zela a kal chuan AMC-in a tlin lo chho dawn a, mipuiin eng emaw chen AMC an chhâwk kan beisei a, bawlhhlawh khawn tluang taka a kal theih nan lo inphal zau ve hret turin mipui kan beisei dawn.
2) Bawlhhlawh ṭawih thei polythene-a fûn hian AMC-in leiṭhaa siam a tumah harsatna a thlen a, polythene tel tawh lo se kan duh avangin bawlhhlawh khawntu motor-te'n ṭawih thei phurh ni-ah container an phur ang a, polythene tel loa khawn tum a ni.
3) Bawlhhlawh hman nawn theih (recyclable waste)-te uluk zawka thlan chhuah tum a ni a, AMC phalna pek dealer-te chauhin SWMC chhungah an lei ang a, dealer-te'n an hralhna aṭangin AMC-ah chhiah an pe ang.
4) Recyclable waste leitu tur 13 thlan a ni tawh a, rag picker 135 phalna pek tawh a ni. Agreement an ziah veleh hna an ṭan thei ang.
5) Ṭawih thei aṭangin leiṭha (manure) chi hnih - composting leh vermi compost siam tum a ni a, private partner neih tum mek a ni.
6) Leiṭha hi hralh tura ruahman a ni a, AMC-in private-te aṭangin royalty lak a tum.
7) Producers Responsibility (PCR) hnuaia thawk company-te'n bawlhhlawh recycle theih lohte an phur ṭhin dawn a, company-te nen inremna siam tum mek a ni.
8) Mizoram sorkar nen ṭangkawpin boruak chhia filter thei chi bawlhhlawh hâlna bun tum mek a ni a, Mizoram Pollution Control Board lamah no objection certificate dil mek a ni.