Model Code of Conduct sawifiah a ni
Sorkar thuchhuah chuan Mizoram Legislative Assembly pariatna din tura inthlanpui awm tura Model Code of Conduct chungchang a tarlang a; chu'ngte chu political party-te leh candidate-te zawm tur a nih thu a sawi.
Sorkar PR-in Model Code of Conduct chungchang a tarlante chu a hnuaia mite hi a ni a; thil chi hrang hrang tarlan a nih angin, a remchan angin tihchhuah leh a ni ang.
1. Chi leh chi, hnam leh hnam, sakhua leh ṭawng hrang hmangte inkarah duh dan leh ngaihdan inan lohna vanga inhuatna tipunlun thei thil tihna reng rengah eng party/candidate mah a inhnamhnawih tur a ni lo.
2. Party dangte sawisel pawhin, an policy leh programme te, hun kal tawha an hnathawh leh thil tihte chauh sawisel tur a ni a, vantlang tana an thawhna nena inkaihhnawih lo, party dang hruaitu emaw, party worker-te mimal nun (private life) emaw insawichhiatsak loh tur. Thil hriat chian loh leh dâwt phuahchawp hmanga insawichhiat loh tur a ni.
3. Chi leh hnam behchhan zawnga vote zawn hi tih loh tur a ni a, eng sakhaw in (religious institution) leh hmun mah election thu thehdarhna hmun atan leh campaign nan hman loh tur a ni.
4. Voter tham (bribe) te, voter vau zàm te, mi dang vote thlak ai thlak te, polling station aṭanga metre 100 huam chhunga voter-te thlêm, inthlan (poll) khâr hun hma darkar 48 chhunga vantlang inkhawm huaihawt leh voter-te phurh/hruai kualte hi Election Law (inthlan danpui)-in a khap avangin political party leh candidate-te an inhnamhnawih tur a ni lo.
5. Mi tinte thlamuang taka nunphung pangngaia an nun theih nan an dikna chanvo (right) zahsak tur a ni. Mahni lamṭang lo pawh ni se, an ngaihdan leh chêtzia kan rílrem loh zawng a nih vang ngawta mimal tute maw chenna in kawta punkhawm leh páwn chhuak tur indan (picketing)-te hi engtikawng mahin tih loh tur a ni.
6. Tu party/candidate mahin a neitute phalna la hmasa loin mimal ram, in leh compound-te party flag, banner, hriattirna leh auhla (slogan) tàr nan an hmang tur a ni lo.
7. Party/candidate tinte'n an party mi leh sate'n party dangte awm khawm lai leh kawngzawh lai an tibuai loh nan khawng takin hma an la tur a ni a, party pakhatin vantlang inkhawm an neih laiin party danga mite'n zawhna zawtin emaw, an lehkha (leaflet) sem emaw an tibuai tur a ni lo. Party dangte'n vantlang inkhawm an buatsaih laiin an buatsaihna hmunah party dangin kawngzawh huaihawt loh tur a ni a, party dangte poster târ pawhthlaksak loh tur a ni.
VANTLANG INKHAWM CHUNGCHANG
1. Vantlang inkhawm (public meeting) huaihawt tumte chuan traffic control leh boruak muanawm siam kawngah ruahmanna ṭha an siam lâwk theih nan police hotute hnenah a hma lamin inkhawm huaihawt an tumna hmun leh hun an hriattir tur a ni.
2. Meeting huaihawttu party/candidate-te chuan meeting neihna tur hmunhma thuah khapna thupek ding lai a awm leh awm loh an hre chiang tur a ni a, dan dinglai a awm a nih chuan an zâwm ngei tur a ni.
3. Meeting neihnaa hman tur aurinna leh hmanraw dang hman phalna (permission/licence) dil a ngai a nih chuan, meeting huaihawt tur party-te'n meeting neih hmain thuneitute hnenah permission/licence lak ngaite an la fel vek tur a ni.
4. Meeting huaihawttute'n an meeting tibuaitu emaw, tibuai theitu emaw an awma an hriat chuan anmahniin an bei lêt ve mai tur a ni lo a, dan kengkawhtu police-te ṭanpuina an dil tur a ni.
KAWNGZAWH CHUNGCHANG
1. Kawngzawh huaihawt tum party/candidate-te chuan an zawh tum hun, zawh ṭanna hmun, an kalna tur leh an tawpna tur hmunte ruahmanna felfai tak an siam lâwk tur a ni.
2. Kawngzawh tumte chuan tualchhung police hotute hnenah a ṭul anga an lo inbuatsaih theih nan an programme an hriattir hmasa ṭhin tur a ni.
3. Kawngzawh huaihawttute chuan an kawngzawh tumna hmun thuah khapna thupek ding lai a awm leh awm loh an hre chiang hmasa tur a ni. Thuneitute phalna an hmu a nih loh chuan chutiang dan (order) ding lai chu an zâwm ngei tur a ni a, traffic dan ding lai pawh uluk takin an zâwm tur a ni.
4. Traffic tibuai lo thei ang berin kawngzawh huaihawt tur a ni. Kawng zawhtute chu an intlar thui viau dawn chuan hlâwm (segment) hrang hranga inṭhenin, hlâwm tinte inkarah hmun âwl (interval) awmin kal tur a ni. Lirthei dan khawm a tam lutuk loh nan hlâwm khat an kal hnuah lirthei lo ding khawm sa chu kaltir phawt zel tur a ni.
5. Kawngpui humhalh a tichhe lo tur ang ber leh police-te thurâwn zâwm ṭha chungin kawngzawh huaihawt tur a ni.
6. Political party pahnih emaw, a aia tam emawin kawng thuhmun leh hun thuhmunah kawng an zawh duh chuan a insu buai lo tur leh traffic tibuai lo thei tur ang berin kawngzawh huaihawttute an inbe fel sa vek tur a ni a; police-te remruatpuina a ṭangkai dawn avangin kawngzawh huaihawt tum party-te'n a hma thei ang berin police an hriattir tur a ni.
7. Kawngzawhtute zingah phûr luat vanga pâwngpawrh an awm thei a, hetiang huna hman sual theih tur bungrua leh hmanraw hlauhawm keng an awm chuan party/candidate-te'n an thunun ngei tur a ni.
8. Party dang mite emaw, an hruaitute emaw lim (effigy) keng a, vantlang hmuha hall leh chutiang lam thila punkhawm reng reng eng party/candidate mahin an phal tur a ni lo.