2020-ah TB vei 1,306 hmu tawh
Health & Family Welfare department hnuaia ngawr - Tuberculosis (TB) natna enkawltu National TB Elimination Programme-in an chhinchhiah danin, kumin chhungin Mizoramah TB vei mi 1,306 hmuh chhuah a ni tawh. Thawktute chuan, TB tidam turin damdawi ei ṭhat a pawimawh thu leh, a vei zingah damdawi ei ṭha lo an awm ṭhin thu an sawi.
National TB Elimination Programme (NTEP) chhinchhiah danin, kumin kum chanve, January-June chhungin MIzoramah mi 3,160 khâk endik aṭangin TB vei mi 1,306 hmuh chhuah a ni tawh. Kumina first quarter January-March thla chhungin mi 1,809 endikah TB vei mi 662 hmuh chhuah a ni a, second quarter April-June chhungin mi 1,351 enfiah aṭangin TB vei mi 664 hmu a ni bawk.
Kum nga chhung, kum 2015 aṭanga kumin June thla thleng khan TB vei leh vei loh hre tura endik tawh zawng zawng chu mi 55,472 an ni a, chu'ng aṭang chuan TB vei mi 13,671 an hmu chhuak. Kum 2019 khan mi 17,171 endikah TB vei mi 2,999 hmuh chhuah niin, hei hi kum nga chhunga endik leh TB vei hmuh tam ber kum a ni.
India ramah mi nuai khat zelah TB vei mi 167 an awm zel ang a ni a, Mizoramah chuan mi nuai khatah mi 200 aia tam deuh awm zel ang a ni. Khawvel pumpuiah kum 2030-ah chuan TB ûmbo tum a ni a, India ramah chuan kum 2025-ah umbo tum a ni thung.
NTEP hotute chuan, Mizoramah TB endik zat a tam zel avangin TB vei hmuh chhuah pawh a tam phah tih an sawi a; chutih rualin, TB vei zat a tlahniam hleithei lo tih chu an pawm dan a ni tih an sawi.
TB vei zingah damdawi ei ṭha lo an awm ṭhin chu pawi an tih thu sawiin NTEP hotute chuan, "Damdawi ei ṭha lo zingah 'Pathianin damna min pe' tih te, saruh awrh vanga dama inngaite an awm ṭhin. Hetiang an awm hi chuan damdawi petu, thawktute'n an thlêm ṭhin a, a ṭhen chu dam phah chuang loa thi ta hial pawh an awm a, a pawi tak zet a ni," an ti.
Hemi rual hian, TB damdawiin nghawng (side effect) a neih ve ṭhin avangin a nuam lo tih chu an hriatthiampui thu leh, thuawih taka eite zingah dampui an tam tawh hle thu an sawi bawk.