Mizoramah HIV+ve 18,278 an awm HIV/AIDS vangin mi 2,149 an thi tawh

Mizoram State AIDS Control Society (MSACS) chhinchhiah danin, September 2018 thlenga Mizorama HIV hrik pâi hmuh chhuah tawh zat chu mi 18,278 an ni a, HIV/AIDS vangin mi 2,149 an thi tawh. Mipui náwlpui (general client) zinga HIV hrik kai chhan tam ber chu mipat hmeichhiatna hman sual (heterosexual) niin, 66.67% a tling a; kumin September thla chhung khan mi 271 hmuh chhuah thar an awm.

Mizorama HIV hrik pai hmuh ṭan tirh, October 1990 aṭanga kumin September thla thleng khan thisen enfiah mi 7,07,795 an awm a, chu'ng zinga mi 18,278 chu HIV positive an ni. Mi náwlpui (general client) bikah thisen endik zat mi 4,72,159 awmin, chu'ng zinga mi 16,636 chu HIV+ve an ni a; nu nau pai (ANC)-te a bik taka kum 2005 aṭanga endik an nih aṭangin mi 2,35,636 endik tawh niin, chu'ng zinga mi 1,642 chu HIV+ve an ni.

HIV/AIDS vangin Mizoram pumah September 2018 thleng khan mi 2,149 an thi a, chu'ng zinga 1,299 chu mipa niin, hmeichhia 804 an awm a, naupang 46 an awm bawk.

Kumin August thla thlenga Mizorama HIV+ve hmuh chhuah tawh zat chu mi 18,007 an ni a, kumin September thla chhung khan HIV+ve hmuh chhuah thar mi 271 an awm tihna a ni. September thlaa ni 30 a awm a, chawhrualin, September thla chhung khan HIV+ve hmuh chhuah thar ni tin mi pakua (9.03) an awm tihna a ni.

General client zingah chuan mipat hmeichhiatna hman (heterosexual) aṭanga kai tam berin, mipa 6,388 leh hmeichhia 4,704, an vaiin mi 11,092-in an kai a, HIV+ve zawng zawng aṭangin 66.67% a tling. Kai chhan tam ber dawttu chu inchiuna atana hriau thianghlim lo hman (infected) niin, mi 4,356 (27,43%)-in HIV hrik an kai phah a; mipa anpui kawp vanga HIV+ve mi 157 (0.94%) an awm. Nu aṭanga kai naute 515 an awm a, kai chhan hriat loh mi 309 an awm bawk.

MSACS record aṭanga a lan danin, kumin September thla chhung bikah khan HIV+ve zinga mipat hmeichhiatna aṭanga kai hmuh chhuah thar mi 147 an awm a, mipa 69 leh hmeichhia 58 an ni. Anpui kawp (homosexual) vanga kai mi paruk an awm belh a; hriau thianghlim lo hman aṭanga kai thar mi 63 awmin, mipa 54 leh hmeichhia pakua an ni. Nu aṭanga kai mi pasarih awm belhin, mipa pakhat leh hmeichhia paruk an ni a; kai chhhan hriat loh erawh an awm belh lo.

December 1, Inrinni kha World AIDS Day a ni a, he ni pual hian November 30, Zirtawpni khan Millennium Centre chung záwlah MSACs leh AIDS Healthcare Foundation (AHF)-te'n HIV Test Drive an huaihawt a; mi 137-in HIV an kai leh kai loh hre turin an thisen an endiktir.

HIV Test Drive-ah hian khuallian Dr F Lallianhlira, Health principal director chuan, Mizorama HIV/AIDS hluar dan leh ṭhalaite nun uluk a pawimawhzia uar takin a sawi a; thalaite chu an nun vawng uluk a, HIV laka invawng thianghlim turin a chah a, "Tihdam aiin inven a pawimawh zawk a ni," a ti.

MSACS project director Dr Lalmalsawmi Sailo pawhin thu sawiin, World AIDS Day hman ve ngai lo khawpa HIV tlemna state nih a nghahhlelhawm thu a sawi a; HIV hrik pai leh pai loh inhriat chian ngei a ṭul thu leh HIV test chu thil awlsam tak a nih tawh thu sawiin, Mizo mipuite chu thisen endiktir turin a chah a ni.

General client zinga HIV kai chhan (October 1990 - September 2018)
HIV kai chhan Mipa Hmeichhia Total Percentage
Mipat hmeichhiatna (Heterosexual) 6,388 4,704 11,092 66.67%
Homosexual 157 Nil 157 0.94%
Hriau/inchiuna (Infected) 3,955 608 4,563 27.43%
Nu aṭangin nauteah 248 267 515 3.10%
Chhan hriat loh 182 127 309 1.86%
TOTAL 10,930 5,706 16,636 100.00%
HIV hrik kaite kum zat thliarna
Kum zat Mipa Hmeichhia Total Percentage
Kum 14 aia naupang 266 288 554 3.33%
Kum 15-24 2,452 1,348 3,800 22.84%
Kum 25-34 4,905 2,146 7,051 42.38%
Kum 35-49 2,763 1,642 4,405 26.48%
Kum 50 chung lam 544 282 826 4.97%
TOTAL 10,930 5,706 16,636 100.00%