Kumin sorkar kum chhungin Lokayukta din hman dawn lo

Sorkar kum kal mek, 2016-17 chhungin Mizoramah eirute chhuia an chung thu ngaihtuah theitu tur Lokayuta din hman a ni dawn lo. Hetih lai hian, The Mizoram Lokayukta Bill, 2014 chu Assembly House-ah November 13, 2014-ah pawm a ni tawh.

Vanglaini palai zawhna chhangin Law & Judicial department hotute chuan, Lokayukta din tur hian tih tur a la tam avangin sorkar kum kal mek chhung chuan din hman a nih dawn loh thu an sawi a, "Sorkar kum thar chhung ngeia din hman turin theihtawp kan chhuah a ni," an ti.

Law & Judicial department hotute sawi danin, Lokayukta atan hian chairman leh member tur thlan a la ni lo. Office atan mimal in luah tum a ni a, zawn mek a ni. Chairman leh member tur thlan a la nih loh bakah, thawktu tur dang pawh tihfel a la ni lo.

Law & Judicial chuan December 13, 2016 khan thuchhuah siamin, Mizoram Lokayukta-a chairperson leh member atana duh neite tan January 31, 2017 thleng rawtna thehluh theih a nih thu an tarlang tawh a; rawtna eng emaw zat a lut a, chu'ngte chu Search Committee-in an zir chiang dawn a, February thlaah hian ṭhutkhawm hman an tum.

Search Committee hian chairman leh member atana an mi duhte chu Selection Committee hnenah an thlen ang a, thutlukna pawh an thuneihna tur a ni.

Selection Committee-ah hian chairman chu Chief Minister a ni a; member-te chu Speaker, Opposition/Group Leader leh Gauhati High Court Chief Justice emaw, a aiawh emaw an ni.

Vanglaini palai zawhna chhangin Law & Judicial hotute chuan, Lokayukta hnuaia office staff tur chu sorkar department hrang hranga mi pawh khawm phawt an ni dawn tih an sawi a, "Nakin zelah chuan thawktu nghet lak theih a nih a rinawm. Deputation-a staff lak hi Cabinet pawhin min pawmpui tawh," an ti.

Law & Judicial department hotute sawi danin, thil chhuitu tur (investigation titu tur) pawh deputation-a lak phawt a ni dawn. Lokayukta din fel a nih hunah chairman leh member-te'n Anti Corruption Bureau (ACB) leh police aṭangin thil chhui lama tawnhriat nei ṭhate an thlang chhuak thei dawn a ni.

Lokayukta hian eiruknaa inhnamhnawih nia hriatte chungchanga thu thehluh chhuiin a enfiah ang a, eirua puhte chungthu ngaih­tuahtu leh hremtu tur erawh chu Special Court a ni ang. Thil chhui turin agency hrang hrang, CBI thlengin a hmang thei ang.

March 1, 2016 khan MZP chuan thu­chhuah siamin, March 1, 2016-a chief minister Lal Thanhawla an hmuh ṭumin Assembly session awm turah The Mizoram Lokayukta pass hman tuma hmalak mek a nih thu a lo hrilh niin an tarlang a, 'Mizoramah Lokayukta din thuai a ni dawn' tia a lo chhan thu an sawi.

Mizoram sorkar chuan Lokayukta dinna atan hian sorkar kum kal mekah cheng nuai 159.34 a dah a ni.