
Excise dept.-in grape wine an man ; Dan phal loh a nih vanga man a ni - Excise Minister
Excise & Narcotics department (END) enforcement chuan sorkar thuneitu sang aṭanga thu an hmuh bawhzuiin nimin khan Aizawlah grape wine eng emaw zat an man. END minister Dr K Beichhua chuan, grape wine chu dan phal loh a nih avanga man a nih thu a sawi.
END-a thawktu eng emaw zat chu nimin chawhnu lam khan Millennium Centre-ah kalin, grape wine eng emaw zat an man a ni. Grape wine mantu END mite chuan Vanglaini palai zawhna chhangin, thuneitu sang aṭanga an thu hmuh bawhzuia man an nih thu sawiin, "Hmun dangah pawh a theih ang angin kan vâi chhunzawm dawn," an ti.
Millennium Centre-ah hian grape wine chi thum man a ni a, chungte chu - Champwine, Fanai Grape Juice leh BCH-te a ni. Fanai Grape Juice leh BCH hi chu tlemtê chauh an man a, Champhai aṭanga siam chhuah a ni a; an man tam ber chu Champwine niin, Champhai Grape Growers Society-te'n an winery-a an siam a ni.
Wine zuartu thu leh hla
Champhai Winery aṭanga a hlâwma grape wine latu leh zuartu chuan, September 2021 khan a hlâwmin báwm (case) 1,500 a lâk thu Vanglaini a hrilh a (báwm pakhatah ûm 12 a awm), "Harsatna kan tâwk ngai lo. Tunah hian Hnahlan Winery aṭang pawhin ka chah mek a, hetiang a nih takah chuan ka cancel a ngai dawn a ni," a ti.
Grape wine zuartu chuan a rûka an zawrh loh thu sawiin, "Langsâr takin kan zuar a, harsatna kan tâwk ngai lo hrim hrim. A hlâwma rawn la ṭhinte pawh an awm," a ti a, amah anga a hlâwma winery aṭanga la ṭhin hriat a neih loh thu a sawi.
Wine zuartu sawi danin, Champwine hi ûm khat Rs 400 leh ûm chanve Rs 200-in a hralh ṭhin a, a hlâwma la duhte chu ûm khat Rs 300 leh ûm chanve Rs 150-in a pe ṭhin a ni.
Grape chíngtute thusawi
Champhai Grape Growers Society hruaitute chuan Vanglaini palai zawhna chhángin, an grape thar chhuahte wine atan an siam ṭan chauh thu an sawi a, "Winery lamah chuan harsatna min rawn siam lo. Sorkar lam pawh grape wine hi hralh phal a nih theihna turin kan nawr ve zel ang. Wine-a siam sa tam tak kan la nei a ni," an ti.
END Minister sawifiahna
END minister Dr K Beichhua chuan, grape wine chauh lo, Korean wine-te pawh langsar tak taka zawrh a nih thu an dawng tih Vanglaini palai zawhna chhangin a sawi a, "Dan phal loh thil a ni a, ualau taka zawrh a ni hi a dik lo hrim hrim," a ti a; dan phal loh leh khap a nih ang ngeiin grape wine-te chu man a nih thu a sawi.
MLP Rules zirchiangtute
Tarlan tawh angin, Mizoram sorkarin Mizoram Liquor Prohibition (MLP) Rules zir chiangtu tur committee a din, deputy chief minister Tawnluia kaihhruai chuan wine siam leh zawrh khap ṭha a ti a, Cabinet-a rawtna thlen an rêl a ni.
Committee vice chairman END Minister chuan, committee chu ṭum li an ṭhukhawm tih sawiin, "Kut hnathawktute, a bik takin Champhai, Hnahlan leh a chhehvela grape chíngtute dinhmun ngaihtuah chungin uluk taka sawiho a ni. Mizoram Kohhran Hruaitute Committee leh Central YMA lamin zu lam hrim hrim zawrh ṭha an ti lo," a ti a; grape chíngtute chu zahawm viau mah se, sawihona uluk taka neih a nih hnuah ram tana ṭha ber tura ngaihin thutlukna an siam niin a sawi.
MLP Rules zir chiangtute'n thutlukna an siam hnu, February 4, 2022 khan Champhai leh Hnahlana grape chíngtu pawl hruaitute chuan chief minister Zoramthanga leh deputy CM Tawnluia an hmu a; MLP Rules duan mekah wine siam chhuahah alcohol 11% telh phalsak tur leh an wine kawl mekte Mizorama hralhna ngaihtuahpui turin an ngen.
MLP Rules zir chiangtu committee-ah hian member-te chu - School Education minister Lalchhandama Ralte, IPR minister Lalruatkima leh Law & Judicial minister TJ Lalnuntluanga te an ni a; committee-in ṭul a tih angin Mizoram Kohhran Hruaitute Committee, Central YMA, MHIP leh MUP aiawhte sáwm ṭhin a ni.
Cabinet-in MLP Rules a pawm
March 25, 2022-a chief minister Zoramthanga hoa Council of Minister ṭhukhawm chuan zu khapna kalpuina tura duan, Mizoram Liquor (Prohibition) Draft Rules, 2022 an pawm. Vanglaini thu dawn danin, END-in MLP Draft Rules, 2022 a thehluhah hian zu leh a kaihhnawih hrim hrim khap tura tih a ni.
Wine zawrh phal leh phal loh chu Council of Minister thutlukna siam tura dah a ni a, MLP Rules chu pawm ni mah se, wine zawrh phal a nih dawn leh dawn loh sorkar thuchhuahah tarlan tel a ni lo. Cabinet hian wine siam phal an remti a nih chuan, a zawrh dan tur leh alcohol telh phal zat turah thutlukna an siam tel a ngai dawn a ni.