Sorkar puihnain grape chîn a ni ; Champwine mante pek kîr phût ; Hnung tawlh thei kan ni lo - Grape chingtute

Champhai Grape Growers Society (CGGS) leh Hnahlan Grape Growers and Processing Cooperative Society (HGGPCS) hruaitute chuan hnung tawlh thei an ni lo tih sawiin, "Kan wine siam chhuahte hralh a nih ngei theih nan theihtawp kan chhuah zel dawn," an ti a, grape-te chu sorkar puihnaa chíng ṭan an nih thu an sawi. CGGS chuan grape wine man tawhte chu pe kîr vek turin sorkar an phût bawk.

Tarlan tawh angin, Mizoram sorkar chuan May 27, 2022 khan Excise & Narcotics department (END) chu grape wine zawrhte man turin a hriattir a, END-a thawktute chuan grape wine eng emaw zat an man nghal a ni.

Vanglaini palai zawhna chhangin grape chíngtute chuan, Champhai leh Hnahlan winery chu khatih laia MNF sorkar puihnain kum 2007-a din ṭan a nih thu an sawi a, "Kum 2009-ah winery peih a ni a, kum 2010 aṭangin grape kan her ṭan. A tirah chuan sorkarin kawng engkimah min pui a, a zàmna turte leh leiṭhate pawh min pe. Hlâwk zawk leh ṭha zawka kan chìn theih nan mithiamte'n training-te min pe a ni," an ti.

Grape wine siam leh zawrh phal a nih tawh loh chungchangah hian sorkarin CGGS leh HGGPCS-te hriattir a la nei lo a, hei vang hian grape wine siam chawlhsan a ni rih lo.

Champhai GGS thu
Champhai GGS hruaitute chuan hnungtawlh thei an ni tawh lo tih sawiin, "Theihtawp chhuahin hma kan la zel dawn. Kan wine siam chhuahte zawrh chhuah a nih ngei theihna atan a tàwp thlengin kan ṭang dawn a, hnungtawlh thei kan ni tawh lo. Hmalak dan turah pawh ruahmanna kan siam a, puanzar erawh a rem lo. A tàwp thlengin kan ṭang dawn tih erawh kan sawi thei," an ti a, sorkar an dawr zel phawt dawn tih an sawi.

CGGS hian resolution pali an siam a, chu'ng zingah chuan an grape wine siam chhuah Champwine zawrh lai sorkarin a mante a bo a bâng awm loa pêk kîr phûtna a tel.

Champhai GGS resolution
1) Sorkarin Champwine a mante a bo a bâng awm loin min pe kîr leh rawh se.

2) Grape chíngtute lungawi lohna lantir a nih hma ngeiin grape aṭanga siam Champwine hi man tawh lo se la, zalen takin min hralhtir rawh se.

3) Mizoram sorkarin kan grape thar chhuah leinaah hian price support a tlem berah kg. khatah Rs 5 min siamsak rawh se.

4) Kum 2022-a kan grape tharte sorkarin kan lungawina tâwkin min leisak rawh se.

Hnahlan GGPCS thu
Hnahlan GGPCS chuan, sorkarin grape wine a man chu an rilru a nain an dem tak zet tih Vanglaini palai an hrilh a, "Tunah hian nikuma kan thar chhuahte bottle-a dah turin kan ruahman mek. Grape wine hi kan siam chhuak thei lo a nih chuan kan hloh tur hi a tlem berah cheng nuai 200 chuang a ni ang. Chuvangin, hnung tawlh theih kan ni tawh lo," an ti.

Grape chìn a hlâwk avangin an member-te pawh chíng uar tura an infuih sauh sauh thu sawiin HGGPCS hruaitute chuan, "Grape-a innghat tlat mi eng emaw zat kan awm a, sum leh pai chu sawi loh, rilru thlenga a nghawng chhe vek tur hi kan ngai ngam lo. Kan din khawchhuah theihna atan a tàwp thlengin kan bei dawn," an ti a; sorkar dawr turin Aizawlah an intirh mek thu an sawi.

Champhai Winery
Champhai Winery hi kum 2007-ah din a ni a, July 16, 2010 khan hman theiha hawn a ni. Grape wine an siam chhuah chu a hlâwmin kum 2018 thleng khan Radiant Manufacturers Pvt Ltd-in a la ṭhin. Baptist Church of Mizoram chuan sacramental wine tur an siamtir ṭhin a, Mizoram chhungah Champwine an zuar chhuak bawk.

July 3, 2019-a sorkar thuchhuah tarlan danin, winery tun dinna kawngah hmalak zel a ni a, grape hmun tuaitharna turin cheng nuai 45, winery tihlenna tur cheng nuai 60, GI pipe phûmna tur cheng nuai 10, in sakna tur cheng nuai 15, cool room pahnih siam leh fertilizer dealership-ahte sorkar puihna dawn a ni.

Winery tihlenna tur sum hmuh hmangin zém lian 10 lei belh a, capacity quintal 3,000-a tihlen tuma inbuatsaih mek a ni a, a lâk khawmna leh a hralhna tur buaipui mek a ni bawk.

Hnahlan Winery
Hnahlan Winery pawh kum 2007-a din a ni a, kum 2010 aṭang thoin grape an her ṭan. Mahse, hun eng emaw chen harsatna hrang hrang avangin kum 2015 aṭangin grape an her chhunzawm thei lo. Kum 2019 aṭangin grape an sâwr leh ṭan a, kum 2020-a an sàwr leh ṭan ṭumin bialtu MLA Dr ZR Thiamsanga hoin bul ṭan a ni.

Kum 2021-a grape tharte an her leh ṭan mek a, tunah hian úma daha zawrh chhuah mai theih tur eng emaw zat an peih tawh a; kumin bikah chuan an la hralh chhuak hman lo.

Sorkar department aṭangin winery tihchangtlunna atan puihna an dawng reng a, kuminah pawh Cooperation lamin an mamawhte pein, DRDA pawhin an tukverhte alluminium frame-a an thlaksak bakah, a panna kawng blacktop a ni.