Bawlhhlawh sawngbawl chungchangah Supreme Court-in thupek a tichhuak
National Green Tribunal chuan, India ram khawpui hrang hranga bawlhhlawh sâwngbâwl dân ti ṭha tura sorkâr laipui khinna thubuai kal zelah thupek a tichhuak a; chu chu Mizoram Pollutuion Control Board chuan thuchhuah siamin a tarlang.
Supreme Court thupek
1. Solid Waste Management Rules 2016-in bawlhhlawh sâwngbâwl chungchanga thuneitu leh enkawl tura a ruatte’n mumal leh awmze neia bawlhhlawh sâwngbâwl a nih theih nan khauh lehzualin dân an kengkawh tur a ni.
2. Solid Waste Management Rules 2016-in bawlhhlawh sâwngbâwl dan tur a tih - in tin aṭanga ṭawih thei leh ṭawih thei lo thliar hran te, bawlhhlawh phurhna tur bika siam motor-a phurh te, hmun remcháng laia paih satliah (open dumping) lo a, a sâwngbâwl dân tur dik tak hmanga sâwngbâwl hnua leia chhilh (land filling), mumal taka kalpui turin state sorkar leh municipal corporation-te a hriattir.
3. Bawlhhlawh rêng rêng, land fill site tiamin, hâl phal a nih tawh lo a, mimal, pawl leh sorkârte hâl lui man chhuahte chu an bawlhhlawh hâl azirin environment a tihchhiat man Rs. 5,000 - 25,000 thleng châwitir tur a ni.
4. Ministry of Environment, Forests & Climate Change leh state sorkarte chu plastics chi hrang hrang, Poly Vinyl Chloride pan chi leh Chlorinated Plastic (chlorine tel plastic)-te hman phal lohna thupêk, a rang thei ang ber leh Court order chhuah aṭanga thla ruk ral hmaa chhuah tura hriattir an ni.
5. Central Pollution Control Board leh State Pollution Control Board zawng zawngte chu dân loa bawlhhlawh hâl zawng chhuak tur leh boruak chhia an pêk chhuah zâtte enfiah a, Tribunal-a report thawn tura hriattir an ni.
6. State sorkâr leh tualchhunga thuneitute chu Solid Waste Management Rules 2016 leh Supreme Court thupêk angin, bawlhhlawh sâwngbâwl dan leh a awmna hmun te, mipui tih ve tur leh tualchhung thuneitute hna chanpual chungchangah te, mipuite zirtirna leh hrilhhriatna hun, tualchhung ṭawng ngeiin hunbi neia buatsaih tur.
7. Bawlhhlawh sâwngbâwlna buaipui tura contract nei laite chu Supreme Court thupek hian a huam lo a, Court thupek mila inher rem tura hriattir an ni thung.
8). Bawlhhlawh sâwngbâwlna lama thuneitute zawng zawng chu Supereme Court hian paihna hmun satliah ni lo, thiamna hmanga leia phûm (land filling) chauh pawm a ni tih a hriattir nawn.
10. State sorkâr, bawlhhlawh sâwngbâwlna enkawltute leh bawlhhlawh siam chhuak leh sâwngbâwl kawnga inhnamhnawih thei zawng zawng, mimal tiamin, Solid Waste Management Rules 2016 leh Court thupêk zâwm vek tura hriattir an ni. A zâwm lote chu Environment (Protection) Act, 1986 Section 15 hnuaiah hrem theih an ni a, National Green Tribunal Act 2010 Section 15 & 17 hmanga lei châwitir theih an ni bawk.