ST list-a Mizo hnam hming siamṭhat tumah Mimal leh pawl 21-in rawtna an thehlut

Home department-in Mizoram Schedules Tribe list 1950 leh The Scheduled Castes and Scheduled Tribes Lists (Modification) Order, 1956 hnuaia Mizorama awm hnam hrang hrang hming ziah dan dik tâwk lo siamṭha tura hma a laknaah, pawl leh mimal 21-in rawtna an thlen.

Hnam hming ziah dan chungchangah hian Home department chuan rawtna thehluh hun March 31, 2017 thleng khan a hawng a, hun hawn chhungin pawl leh mimal 21-in rawtna an thehlut. Rawtnate chu la zir chian leh tur a ni.

Home department hotute chuan, "Sche­dule tribe (ST) list-a kan chuan dân chu kan nihna dik tak a ni lo a, min hre chiang lotute siam a ni a, a dik lo tih kan hriat avangin siam ṭha turin sorkarin hma a la reng a ni," an ti.

ST list siam ṭha tur hian Home department deputy secretary R Laltṭhazuala'n March 7, 2017-ah thuchhuah a siam a; 'The Constitution (Scheduled Tribe) and Scheduled Caste order 1950 (Part XVII) Part XX - Mizoram hnuaia Mizorama ST leh SC list chhunga hnam (tribe leh caste) awmte siam ṭhat/belh/paih/siam danglam tum a nih thu leh mimal leh NGO-te'n March 31, 2017 aia tlai loah rawtna thehluh theih a ni,' tiin a tarlang.

ST list siamṭhatna tura rawtna thlentu 22 zingah hian Central YMA leh Mizo Students Union an tel lo a; CYMA president Lalbiakzuala chuan zawhna chhangin, "Home department aṭangin lehkha kan hmu. YMA group conference-ah hruaitute zin chhuak kan tam a, Tahan-ah Chapchar Kût hmangin OB-te an kal bawk a. Kan lehkha hmuh a pawimawh si a, a chipchiarin kan la sawiho hman lo. A hun tiam tawp rih mah se, a rang lama Home department la sawipui leh ni se kan ti a ni," a ti.

Home department hian March 5, 2007 khan sorkar laipuia Ministry of Tribal Affairs-ah ST list-a serial no. 13-a mi, 'Pawi' tih chu 'Lai' tia thlak tur te, serial no. 7-a 'Any Kuki tribes' tih hnuaia XXVIII-a mi, 'Riang' tih chu 'Bru' tia thlak turin Central-ah an lo thawn tawh a, tun thlengin chhanna an la hmu lo.

March 24, 2011 khan Home minister R Lalzirliana'n Assembly session-ah resolution a pu lut a; chutah chuan, 'Any Mizo (Lushai)' tih chu 'Any Mizo' tia thlak te, serial no. 6-a 'Any Kuki tribes' tih hnuaia no. VI-a mi, 'Gangte' tih chu Mizo tribe hnuaia awm turin rawt a ni. Mizoram ST list-a serial no. 13-a 'Pawi' tih chu 'Lai' tia thlak ni se an tih bakah, 'Lakher' tih chu 'Mara' tia thlak ni se, an ti bawk.

Home Minister resolution hi Assembly House-ah pawm a ni a, October 25, 2011-ah Ministry of Tribal Affairs-ah thawn a ni mah se, tun thlengin Central aṭangin chhanna hmuh a la ni lo.

Chutih laiin, Mara district leh Lai district bik chu The Sixth Scheduled to the Constitution (Amendment Act 1988- Gazette of India Expt Part II, Section 1 dated 19.2.1988) angin 'Pawi' leh 'Lakher' tih aiah 'Lai' leh 'Mara' tiin a thlak a ni tawh. ST list-ah erawh thlak a la ni lo thung.

Assembly House-ah Gangte chungchanga rawtna a awm avang hian Imphal, Manipur-a advocate Jiten Singh chuan Gangte mi ṭhenkhatin Kuki hnuaia awm aiin Mizo hnuaia dah an duh lo nia sawiin, Home department chu legal notice a lo pe tawh a ni.

Legal notice vang hian Home department chuan Mizoram sorkara Law & Judicial department an ráwn a; Consultative Committee-in ngaihtuah tura thurâwn a pek angin, kum 2012 khan Home minister R Lalzirliana hoin MLA pathum - Nirupam Chakma, Hmingdailova Khiangte leh Lt.Col. ZS Zuala te, Home secretary K Riachho, Parliament Affairs department aiawh P Singthanga ten an ngaihtuah ṭhat leh hnuah Assembly Secretariat-ah hma la turin an thawn leh a ni.

Kum 2012-ah tho hian Home Minister hoin ṭhutkhawm leh a ni a; Assembly Secretariat aiawh, Law & Judicial department aiawh, Art & Culture department aiawh, Central YMA aiawh, Mara Autonomous District Council leh Lai Autonomous District Council aiawh, Political & Cabinet aiawhte an tel.

Mizorama ST list-a hnam hming lang, Mizorama an awm leh awm loh Home department-in zawng chhuak turin DC office-te a hriattir tawh bawk. Chu'ng hnamte chu (ST list-a an chuan dan angin) - sl. no. 2 - Dimasa; sl. no. 3 - Garo; sl. no. 4 - Hajong; sl. no. 6 - Khasi and Jaintia (Including Khasi, Synteng or Pnar, Wat, Bhoi or Lyngdoh); sl. no. 9 - Man (Tai speaking); sl. no. 11 - Mikir; sl. no. 12 - any Naga tribes leh sl. no. 14 - Synteng te a ni.

Home department hotute chuan, ST list dik tâwk lo siam ṭha turin tun hma aṭangin sorkarin hma a lak ṭhin thu leh ST list-a chuang ang chu Mizo hnam péngte nihna dik tak a ni lo tih sawiin, "Kan danglamna ni lo, kan inan tlanna zawk hi kan ngaihtuah zawk tur a ni. Hming leh ṭawng danglam deuh a awm pawhin inhmusitna atan hman a ngai lo a, rilru tê pú a, 'anni' 'keini' kan intih fo chuan kan inenfiah a ngai a ni," an ti.