
Kum 2016-17 chhungin mi 4,588 Sorkarin a thlawnin ukil a rawihsak
Mizoram sorkar chuan sorkar kum lian ta, April 2016 - March 2017 chhung khan thubuai nei mi 4,588-te a thlawnin ukil a rawihsak a, chuta tan chuan sorkarin Rs. 48,41,075 a sêng. Court-a thubuai neite sorkarin ukil man a peksakna, Legal Aid Clinic hnuaiah hian ukil (legal aid counsel) mi 62 an awm mek.
Legal Aid Clinic hi college hrang hrang, Mizoram University leh police station hrang hrangah din a ni a, para legal volunteer-te leh ukil-te an ṭhu ṭhin. District Legal Services Authority (DLSA) tinah ukilte a thlawna rawih theih turin an ṭhu bawk.
Aizawl District Legal Services Authority (ADLSA) hotute sawi danin, legal aid atan hian National Legal Services Authority aṭangin SLSA-in sum a dawng a, chu chu SLSA-in district hrang hrangah a sem leh ṭhin. SLSA hotute chuan, sorkarin a thlawna mi retheite ukil a rawihsakna man hi a batsak ngai lo tih an sawi.
Sorkar sensoa ukil rawih, free legal aid hi Scheduled Caste leh Scheduled Tribe hmeichhia leh naupang te, rilru leh pianphunga rualbanlo te, khuarel chhiatna tawk te, jail-a táng mekte leh thil tisuala puh, retheihna vanga ukil rawihna nei lote'n an chhawr thei a; Mizote chu ST an nih vek avangin legal aid hi a thlawnin an chhawr thei veka ngaih a ni.
Hetih lai hian, thubuai ṭhenkhatah ukil pek theih lohna chi a awm. Naupang venhimna dân (POCSO Act) leh NDPS Act hnuaia thubuaite leh Session Court-a kal turte tan ukil rawihsak theih a ni lo.
Mizoram hmun hrang hrangah Legal Aid Clinic 94 din a ni tawh a, Legal Aid Clinic atana sorkarin ukil a rawih man chu a batsak ngai lo. Kum 2016-17 chhung khan legal aid counsel rawihna atan Mizoram sorkarin Rs. 48,41,075 a seng a; para legal volunteer-te tan Rs. 17,00,980 a seng bawk.
Sorkarin ukil a rawihsak, legal aid counsel hi Mizoramah ukil 62 an awm a, chungte chu Legal Aid Clinic-ahte an ṭhu ve ṭhin a; Clinic zawng zawngah erawh an ṭhu vek seng lo. Aizawl district-ah legal aid counsel 48 an awm mek. Legal aid counsel-te hian Court-a vawi khat dinah Rs. 750 an hlawh a; Court-a roreltu a awm loha an kal thlawn pawhin Rs. 500 an hlawh tho a ni.
Kum 2015-16 chhung khan Aizawl district bikah legal aid atan Rs. 17,40,350 hman a ni a, kum 2016-17 chhungin cheng nuai 19 chuang hman leh a ni. Kum 2016-17 chhunga hman zat hi chhût chhuah a la nih loh avangin a zat chiah a la chiang lo. Aizawl district-a ukil 48 zingah Juvenile Justice Board (JJB) atan ukil panga an awm a, ukil pakhat chu retainer ukil tih niin, a room-ah miin an ráwn ṭhin a, thla khatah Rs. 5,000 pek a ni. Ukil 42 chu legal aid counsel tih an ni.
Legal aid counsel ni tur hian ukil hna kum thum tal thawk tawh nih a ngai a, SLSA-a Member Secretary hnenah an dil ṭhin. Thubuai neite'n legal aid counsel zingah an duh zawng an thlang thei a ni. Ukil mamawhtute chu bangbo ve tak takte an nih ve ṭhin avangin DLSA lamin ukilte chu sem rual mai cháng an nei ṭhin bawk.
Mizoram Bar Association general secretary Zoramchhana chuan, a thlawna ukil rawih theihna chuan thil ṭhenkhatah ukilte hna a nghawng deuh nia sawiin, "Mizo zawng zawngin an chhawr thei si a, mi hausa pawh ukil pek an ngai a. Mimala ukil rawihna neite pawhin legal aid hnuaiah ukil an dil zel avangin ukil chhawr dan pangngai a nghawng ve deuh a ni," a ti.
SLSA hotute chuan, thingtlang leh Aizawl veng ṭhenkhatah legal awareness an neih ṭhin thu thu sawiin, kum 2013 aṭanga kalpui a ni a, awareness lamah ṭan an lâk nasat avangin chhawrtu an pung zel tih an sawi.