
NEUM-in an rawtna sorkarin a pawm theih chuan nawrh tihtawp an remti
NHM Employees Union, Mizoram (NEUM) chuan rawtna pathum an siam a, chu'ng an rawtnate chu Mizoram sorkarin a pawmpui theih chuan lungawi lohna lantir a, tiam chin awm loa an chawlh mek chu tihtawp an remtih thu an tarlang.
July 15, 2022-a Aizawl leh district hrang hranga NEUM hruaitute ṭhukhawm chuan, rawtna pathum an nei tih sawiin, "Rawtnate hi sorkarah thlen ni se, min pawmpui theih chuan strike hi call-off rih phawt ni se kan ti," an ti.
NEUM-in rawtna an neihte chu - 1) NEUM hamṭhatna zir chiang tura study group kal lai mek hi September 2022 ral hmaa peihfel hman ni rawh se, 2) Kan thawh hlawh (salary) hi thla tin regular takin min pe tawh rawh se, tih leh, 3) NHM hnuaia contractual staff-te hi MESMA min puan khum tawh suh se, tihte a ni.
NEUM chuan Inrinni khan thuchhuah siamin, an thil phûtah lungawi lohna an lo lantir tawh ṭhin a, mahse, mipui hriselna lama thawk an nih avangin lungawi lohna lantir chu an titawp leh mai ṭhin tih an tarlang a, "Vawiin thlengin kan hamṭhatna tur regularisation te, MR bill theihna te, hna nghet lak a niha NHM tana reservation dah chungchangahte ngaihtuah kan la ni lo a, thla tin hlawh batsak ṭhin kan ni," an ti. Hlawh an lak mumal loh avangin harsatna tam tak an tâwk tih an tarlang.
Health department hnuaia project reng reng kum 5 atana ruahman, kum 5 dang pawhsei leh zel a ni hlawm tih sawiin NEUM chuan, "State sorkar hian kum 5 a záwna rawih hi rem loa a hriat avangin kum khat têtêin engagement a tichhuak ṭhin. Central-in kum khat chauh rawih turin thawktute a ruahman ngai lo a, an thawh rei dan azir zela increment hmuh theih turin a ruahman zawk a ni," an ti a; NHM hnuaia thawk zingah kum 15-20 chuang thawk tawh mi eng emaw zat an awm thu an sawi.
NEUM tarlan danin, NHM sum chu sorkar laipuiin 90% leh state sorkarin 10%-in an intum sem ṭhin. Direct funding a nih laiin buaina a awm ngai lo a, kum 2014 aṭanga state treasury kaltlanga dil a ngaih tâk hnuah NHM sum chu a rei lo berah ni 60 tal a táng ṭhin. Mizoram sorkarin a tum ve tur (state matching share) a pe tlai ṭhin bawk a; utilisation leh state-in sum a pek chhuah dan angin central-in sum a pek ṭhin avangin central pawhin sum a rawn pek tlai phah ṭhin a ni.
Covid-19 lèn lai bikah phei chuan Supreme Court order angin Covid kaihhnawiha thawktute chu hlawh pe tlai lo a, a hun taka pek tura tih a nih thu sawiin NEUM chuan, "Hemi zâwm lote chu Disaster & Management Act hmanga hrem theih hial an ni. Heti chung hian hrilêng hnuaia NEUM member, a hmatáwnga thawkte hlawh vawi tam tak rei tak tak hrên a ni zel zawk a, ngaih pawimawh an hlawh lo mai ni loin, ngaihthah an la ni zawk a ni," an ti.