
Mizoramah cancer vei zinga 50.4% an thi
Health minister Dr R Lalthangliana chuan nimin khan a pisaah Civil Hospital, Aizawlin Mizorama cancer vei an tam bik chhan an zirchianna, Mizoram Population and Hospital Based Cancer Registries (MPBCR) a tlangzarh. Mizoramah cancer vei zinga 50.4% an thi tih tarlan a ni.
Zirchiannaah hian chhungkaw 2,880 dinhmun zir a ni a; sample zinga 77.1% chu vaihlo zûk, hmuam leh ṭhialah an fihlim lo a, 86.8%-in meizial leh eirawngbawlna meikhu (second hand smoke) an hîp a, 58.1%-in kuhva an ei.
Zirchiannaa tel zinga 15%-in zu an in a, 80%-in ei tur hrisel lo leh cancer thlen thei an ei a, 35% chu thau lutuk an ni a, 5.4% chuan zunthlum an nei. 42.8% chuan cancer an vei leh vei loh inentir nacháng an hre lo a, 6.7%-in blood pressure an enfiah ngai lo. Damdawi-in an enfiah zinga 25% chuan cancer enfiahna hmanrua an la nei lo bawk.
NHM mission director Dr Eric Zomawia chuan, kum nga chhunga cancer chungchang kimchang tarlanna Mizoram Cancer Report 2020 a sawifiah. Report-a a lan danin, Mizoramah cancer vei 8,059 awmin, mipa 3,736 leh hmeichhia 3,736 an ni a; chu'ng zinga mi 4,080 chu Aizawl district-a mi an ni.
Cancer vei zinga mipa 2,492 leh hmeichhia 1,566-te chuan an thihpui a, cancer mortality rate chu 50.4% a ni. Cancer vei zingah dam chhuak an tlem zawk a, Mizo mipa cancer vei zingah pumpui, ríl, chuap, chaw kawng/hrawk leh thin cancer a tam ber.
Health Minister chuan, natna khirh tak, mi tam takin an thihpui tawh cancer veite state pakhata mihring cheng zat aṭanga chhûtin, Mizoram a sang filawr tih zirchianna aṭangin a chiang tih a sawi a, "Hei hi sorkarin a vei hle. Mizoramah cancer vei an tlem telh telhna tur leh kan ni tin khawsak phung leh ei leh in tidanglama pumpelh dan a awm em tih hmuchhuak turin theihtawpin hmalak leh zirchian mek zel a ni," a ti.
National Cancer Registry Report 2020-in a tarlan danin, India ramah Mizoram chu mipa cancer vei tamna ber, chuap cancer leh rílpui cancer vei tamna ber a ni mek tih sawiin Minister chuan, "Heng cancer thlentu ber chu vaihlo zûk, hmuam leh ṭhial uar vang niin an ngai. Zûk leh hmuamah kan insûm nasat leh zual a ngai hle," a ti a; zirchianna a hlawhtlin theihna tura hma latu NHM, Civil Hospital Aizawl, Mizoram State Cancer Institute leh Zoram Medical College-te chungah a lawm thu a sawi.
Mizorama cancer vei an tam chhan zirchianna tlangzarh inkhawm hi India ram hmun hrang hrang aṭangin video conferencing hmangin an chhim a, chhimtu zingah National Centre for Desease Informatics and Research (NCDIR) director Dr Prasanth chuan fuihna thu a sawi a ni.