V/C leh PRI zirhona leh khaikhinna

Local Administration Depart­ment (LAD) leh SIRD chuan, nimin khan New Secretariat conference hall-ah village council (V/C) leh Panchayati Raj Institution (PRI) khaikhinna leh zirhona an buatsaih. Khuallian, LAD minister PC Lalthanliana chuan, ramin hma a sawn phahna tur a nih chuan V/C aṭanga PRI-a inleh a ṭhat zawk theih thu a sawi.

PC Lalthanliana chuan, V/C inrelbawlna kalphung her danglam leh khawvel ṭhang zel mila siamṭhat fo a ngaih thu sawiin, hmasawnna atan democracy-in a ken tel - thuneihna insem zâi a pawimawh thu a sawi a, "Sorkar laipui nena thawh dun a remchan zawk nan Mizoram sorkar pawhin State Finance Commission, State Election Commission leh Women Seat Reservations a tipuitling tawh," a ti.

LAD Minister chuan, "State-in a ṭhatpui dawn phawt chuan Mizoram sorkar chuan V/C aṭanga PRI-a inleh rawtna pawh zirchian leh tum a ni," a ti a; Mizoram sorkarin chak zawka sorkar laipui a thawhpui theih nan department ṭhenkhat hming pawh Cabinet meeting-in tihdanglam a remti tawh tih a sawi.

Khualzahawm K Lalrin­thanga, parliamentary secretary (LAD) pawhin, sorkarin mipui leh mithiam khawhawi zau zawkte rualawhna a hriatthiampui tih a sawi a, "V/C aṭanga PRI inthlak rawtna pawh, thil tih chi leh Mizoramin a mamawh thei dawn em tih uluk taka ngaihtuahho a ngai a ni," a ti.

Zirhonaah hian V/C chu PRI-ah leh a ṭul nge ṭul lo tih sawiho a ni a; sorkar official te, V/C aiawh te, political party hruaitute leh mipui aiawhte an tel.

LAD secretary Rodney L Ralte-in a kaihruai a, Mizoram University-a Political Science assis­tant professor Lallianchhunga'n PRI chungchang a sawifiah.

V/C leh PRI khaikhinna
1) V/C leh PRI hi term khat kum 5 ve ve a ni a, V/C term chu thla 18 chhung pawh sei theih a nih laiin, PRI term chu pawh sei leh pawh tâwi theih a ni lo a, term ral hma thla 6 chhunga inthlan buatsaih tur a ni thung.
2) V/C member-te chu khua/veng chhunga vote nei zawng zawngte thlan an ni a, bye-election-ah pawh voter zawng zawngin an thlang ṭhin. PRI member-te erawh chu khua/veng chhungah dinna tur bik ward/bial an nei a, an bial chhunga voter-te chiahin an thlang a, bye-election-ah an dinna bial chhunga mite chiahin an thlang a ni.
3) V/C-te chu kum 2014 aṭangin seat zawng zawng aṭanga hmun thuma ṭhena hmun khat chu hmeichiate tan hauh a ni a; PRI-ah hmeichiate tan seat hmun thuma ṭhena hmun khat hauh a ni. Seat reservation hi voter tam dan azirin SC/ST tan hauhsak leh theih a ni.
4) V/C-te'n ran chhiah an lak aṭanga sum hmuh chu state sorkar nen inzat (50:50)-a an insem ṭhin a, V/C Court thubuaia chak lo zawkte Rs. 500 thleng leh V/C Court-a inlan lote Rs. 100 thleng an chawitir thei a, khawtlang hnatlanga phatna Rs. 25 leh âwlrute rûnna Rs. 50 a ni ṭhin. PRI-te chuan house/building tax, motor registration fee, bazar fee, dawr licence fee leh user charge hrang hrangte an la thei thung.