ZNP-in Panchayati Raj an duh lo; Municipal Act tihdanglam an duh
ZNP president Lalduhoma chuan, Panchayati Raj chu Mizoramah India ram hmun dang anga an hman anga hman ve mai a ṭhat loh thu a sawi a; Mizoram Assembly-ah MNF sorkar laia Municipal Act pass tawh pawh Mizoram tan a him loh avangin tihdanglam an duh thu a sawi bawk.
Lalduhoma hian nimin khan Aizawl Press Club-ah thuthar thehdarhtute a kâwm a; tribal-te chuan Indian Constitution 6th. Schedule hnuaia dah a nih angin, Panchayati Raj leh Municipality-te chu India ram hmun dang anga an hman ve tura duan a ni lo tih a sawi a, "Article 243 M-ah Panchayati Raj hman ve lohna tur hmun a tarlang a, Article 243ZC-in Municipality hman ve lohna tur hmun a tarlante chu - scheduled area, tribal area, Darjeeling district-a hill area, Maghalaya, Mizoram leh Nagaland-te a ni," a ti.
Panchayati Raj leh Municipality chu Mizoramah hman a nih dawn pawhin, state Legislature-ah pass (2/3 majority) hmasak a ngaih thu sawiin, "Kan hnam zia nena inmil tura her rem phalsak kan ni a, a hmingah pawh kan duh duh kan hmang thei," a ti a; state Assembly-in a her rem hnuah Parliament-in dan a siam leh phawt a ngaih thu a sawi.
Lalduhoma'n Panchayati Raj-in V/C thuneihna ang a neih ve loh a sawi lante - V/C angin court thuneihna a nei lo, ram ṭheh theihna a nei lo, hnatlang koh theihna a nei lo, V/C Court-in Mizo Customary Law hmangtute thubuai chauh a rêl theih avangin electoral roll-ah tribal ni lote an awm ve thei lo, sumdawnnaah tribal ni lote khuahkhirhna a awm lo.
Mizoram sorkarin June 28, 2017-ah Panchayati Raj chungchang sawihona a buatsaih tih sawiin, "14th. Finance Commission-in district council leh V/C-te sum tur a ruahman tâk loh avangin kan budget aṭanga dah a ngai a, an buai ta ni berin a lang," a ti.
14th. FC-in sum dah lo mah se, Article 275 (i) hnuaiah scheduled area tana sum dil theihna dan a awm thu sawiin, chumi ang chuan Mizoram sorkarin Central-ah sum a zu dil mai tur a nih thu a sawi a, "Central sorkar hi an be hreh deuh a nih chuan, an awiawhin min tír mai rawh se," a ti. 'Sum min pe si lo a, Panchayati Raj hi i hmang ve mai ang u,' tih ngawt tur a ni lo tih sawiin, "Kan inrêlbàwl dan pangangai (traditional institution) hi a ṭha ber a, a him ber bawk a, hum kan tum tlat tur a ni," a ti bawk.
Local body tan Central-ah sum an dil chhuak zo ngang lo a nih chuan, Constitution-in a phal angin, Panchayati Raj leh Municipality-te chu Mizo hnam mila her rem hmasak phawt a ṭhat thu leh, chumi atan chuan study team siam ni se an duh thu a sawi a ni.
ZNP President chuan, kum 2007-a MNF sorkar laia Mizo hnam mila her rem hmasa loa Municipal Act pass a nih avangin electoral roll aṭangin hnam dang (non-tribal) paih theih a ni ta lo tih sawiin, "Voter an nih miau avangin candidate pawh an ni thei a, inthlan laiin hnam dang vote thlahlelin kan tlawn a ngai ta reng mai a ni," a ti.
State Assembly-in Municipality Act a pass dan avangin sumdawnnaah inhung bikna a awm thei lo a, AMC-in Licensing Regulation 2012 a hmanah pawh non-tribal-te khuahkhirh theih an nihi loh thu leh, August 8, 2016 thleng khan AMC Licensing Regulation hnuai-ah hnam dang 124 an inziah luh tawh thu a sawi.
Lalduhoma chuan, ZNP chu nationalist party a nih angin, Mizo hnam chu mahni kea a din hun tur an thlir a, hnam himna vawnhim reng an tum tlat tih a sawi a, "AMC pawh hi siam ṭhat ni rawh se. Vai ho nena chawhrual ringawt hi chu ZNP chuan a duh lo bur a ni," a ti.
ZNP President chuan Congress party-in Rev. Chanchinmawia thih dan chhui tura amah an sawmna chu a mamawh tur ang an pek theih chuan lawm taka a pawm thu a sawi.
Lalduhoma chuan, "MPCC thu-chhuahin Rev. Chanchinmawia thih dan chhui tura min sawmna hi official-in rawn ti se, min pui tura ka mamawh tur manpower leh thuneihnate leh ka mamawh apiang min pek dawn chuan lawm takin ka pawm. Urea Scam-te pawh min chhuitir tel turin ka ngen e," a ti.
ZNP President zawhnate:
1. 6th. Schedule hnuaia local body-te tan Finance Commission-in engati nge sum a dah loh tih an zawtfiah tawh em? Hmalakna engte nge an neih tawh?
2. Kan anpui Meghalaya leh Nagaland-te hian an dawng lo ve tho em tih an hria em? An dawng bik lo a nih chuan heng state dangte nen hian inthuruala hmalakho tumna a awm em?