May 17 thleng lockdown pawtsei

India ram puma inkhar­khipna, lockdown hman mek  May 3-a tawp tur chu May 17 thleng pawhsei a ni. 

Ministry of home affairs (MHA) chuan Disaster Mana­gement Act, 2005 hnuaiah kar hnih dang lockdown pawhsei a nih thu hi nimin tlai khan a puang a, hemi hun chhunga chet vel dan tur hrang hranga inkaihhruaina (guideline) thar a siamte pawh a tichhuak nghal bawk.

Thlawhtheihna, rel leh metro service-te chawlhtir chhun­zawm an ni dawn a, hei bakah hian state leh state inkar inkal pawh (inter-state movement) chu ram pumah khap chhunzawm zel a ni bawk. 

Ram pum huapin school, college leh zirna in hrang hrang, training/coaching institution, hospi­tality service - hotel leh restaurant, mipui punkhawmna - cinema hall, mall, gym leh infiamna hmunhmate khar chhunzawm a la ni dawn. Vantlang inhmuh­khawmna hrang hrang leh sakhaw thila punkhawm pawh khap a la ni bawk. 

Kum 65 chung lam, naupai, natna benvawn nei leh naupang kum 10 hnuai lamte chu in lamah tawmim chhunzawm zel tura tih an ni a; ṭul bik thilah lo chuan zing dar 7 aṭang zan dar 7 thleng mipui tei chhuah khap a ni. 

Hetihlai hian lockdown pawhsei leh chhung hian MHA chuan hmun danga tangkhangte chu rel hmangin an state lama haw a phalsak dawn a, hemi atan hian state sorkar leh Railway Board chuan ruahmanna an siam dawn tih MHA  joint secretary Punya Salila Srivastava chuan a sawi.

Zone azirin khuahkhirhna siam:
Red Zone:     Red zone hnuaia phalna nei bik tan chiah lirtheia tlan chhuah phal a ni dawn a, four wheeler-ah passenger pahnih leh, two-wheeler ah mi dang pakhat phurh phalsak an ni. Taxi leh bus-te tlan phal a ni dawn lo a; lumehna dawr, spa leh saloon te hawn phal a la ni lo. 

    Rural area-ah industry kalpui phal a ni a; in sak leh kawng siam lam kaihhnawih (construction activity) te thawh phal a ni bawk a, mahse pawn lam mi hnathawka lakluh erawh khap a ni. Urban area-ah mall, bazar leh market complex-te hawn phal a la ni lo ang. 

Orange Zone:     Orange zone-ah chuan taxi-te tlan phalsak an ni dawn a, mahse passenger pakhat bak an phur thei lo ang. State chhunga district-te inkalpawh phalna pawh pek theih a ni dawn a, mahse four-wheeler-ah passenger pahnih leh two wheeler-ah mi dang pakhat chauh phurh phal a ni. 

Green Zone :     Green zone-ah bus tlan chhuah phal an ni dawn a, mahse bus-a chuang leng zat aṭanga 50% chiah phurh phalsak an ni thung. 

    Orange leh Green zone-ah chuan Red zone-a phalsak hrang hrang angte kalpui theih a nih bakah e-commerce kalpui theih a ni tawh bawk.  

India ram inkharkhip khaidiat
r    March 22 khan Janata Curfew puan niin, darkar 14 chhung curfew hi puan a ni. 
q    March 22 tlai dar 5-ah hian mahni kawtkai, varenda leh tukverh aṭangtein hripui dona kawnga hmatawngtute hnena lawmthu sawina atan kut ben leh thâwm chhuah a ni.
r    March 24 khan ni 21 chhung ram pumah lockdown puan a ni a, hetihlai hian India ram pumah Covid-19 kai 500 vel an awm tawh.
r    April 5 khan prime minister Narendra Modi ngenna angin ram chhung hmun hrang hrangah zan dar 9-ah minute 9 chhung light zawng zawng off-a bati leh êng dang chhit a ni. 
r    Ni 21 lockdown zawh ni, April 14 aṭang khan sorkar laipui chuan May 3 thleng atan lockdown pawtsei lehin, hetah erawh hi chuan inthlahdul deuh a ni tawh thung.
r    Nizan khan May 3-a lockdown tawp tur chu May 4 aṭangin kar hnih dang pawhsei a nih thu Ministry of Home Affairs-in a puang.