
Mizoramah a vawi khatna atan Japanese Encephalitis vei hmu
Integrated Disease Surveillance Project (IDSP) state nodal officer Dr Pachuau Lalmalsawma chuan, Mizoramah a vawi khatna atan Japanese Encephalitis (JE) natna hmuh chhuah a nih thu a puang.
Sorkar thuchhuah tarlan danin, tun hnaia Trinity Hospital, Aizawl aṭanga JE natna veia rinhlelh leh bawhzuina kal zelah Health department chuan National Centre for Disease Control (NCDC) chu Mizorama JE hmuh chhuah hmasak berna a nih dawn avangin thutlukna siam turin a ngen. Trinity Hospital-in enfiahna hrang hrang an tih tawh report-te Central IDSP, NCDC-ah thawn a ni a, NCDC-in an zir chian hnuah JE veia rinhlelh chu JE vei a ni tih an nemnghet a ni.
JE natna thehdarhtu thosi culex-te Mizoramah a tam tih tarlangin sorkar thuchhuah chuan, "JE natna laka invéng tur chuan thosi seh pumpelh a pawimawh ber," a ti.
Japanese Encephalitis NIHPHUNG
1) JE natna hi Flavivirus natna hrikte'n an thlen a, culex thosite'n an thehdarh a, mihring leh mihringah inkai chhâwn theih a ni lo. Virus-te chu vawk leh tui lam savate hmangin an inthlah pung a, thosi chi khat (culex)-in an thehdarh ṭhin.
2) JE vei tam berah natna a lang chhuak lo (assymtomatic) a; lang chhuak tham a nih chuan a veitu tan a hlauhawm thei.
3) JE lan chhuah dan hmasa - khawsik, lu ná, luak; a hnuah - rilru lam chiang lo, thluak lam dik lo, kaih, ṭawng lama harsatna.
4) JE vei zinga 30% velin an thihpui thei. Thluak vúng natna (encephalitis) a thlen theih avangin thihpui loh pawhin thluak/rilru lamah harsatna a thlen thei.
5) JE natna enkawlna turin damdawi hranpa a awm lo; natna lan dan ang zela enkawl ṭhin a ni.