MLP Rules hman ṭan a ni tawh ; Grape wine-a alcohol tel zat tur leh excise duty lâk zat tur tarlan a ni lo

March 20, 2019-a Assembly House-a pàwm tawh zu zawrh khapna dan Mizoram Liquor Prohibition (MLP), Act hnuaia rules chu tunhnai khan peihfel niin, September 7, 2022 khan hman ṭan turin notification chhuah a ni a; Mara, Lai leh Chakma Autonomous District Council-te erawh a huam lo. MLP Rules-ah hian grape wine-a alcohol tel zat tur leh excise duty lak zat tur tarlan a la ni lo.

Excise & Narcotics depart­ment aṭanga Vanglaini thudawn danin, grape wine-a alcohol tel zat tur leh grape wine aṭanga excise duty lak zat tur chu a hranpain notification hmanga tarlan leh tur a ni. Grape wine man zat tur chu sorkar thutlukna tura tih a ni a, kum khat chhung atana a man hi bituk tur a ni ang. Eng emaw avanga a man tih tlem emaw tihsan emaw a ngaih pawhin sorkarin a man thar tur chu a bituk leh tur a ni.

MLP Rules-a tarlan a nih dan chuan, media leh hoarding hmangin grape wine hi fakmâwi phal a ni dawn lo a, biak-in leh sikul hnaihah a zawrhna dawr hawn phal a ni lo. A zuartute'n pawn aṭanga hmuh theih turin an zuar tur a ni lo a, an hralh hunah pawh paper lang tlang thei loin uluk taka tuam tur a ni.

Grape wine hi a duh duh tan siam leh zawrh phal a ni dawn lo a, sorkarin license a pekte chauhin an siàm leh zawrh phal a ni dawn a ni. Grape wine siàm chhuahna hmun leh zawrhna hmunte chu tala pahniha kal a ni dawn a, tala pakhat chu Excise & Narcotics department ta a ni ang a, pakhat chu winery/dawr neitute ta a ni thung ang. Dawr khar a nih dawnah officer-in-charge leh dawr/ winery neitute'n an kalh dun ṭhin tur a ni.

Winery neitute chuan an grape wine siam chhuahte endikna atan winery huam chhungah laboratory changtlung tak an nei tur a ni a, chu chu chemist-in a enkawl tur a ni. Sorkar pawhin a ṭul angin grape wine-te enfiahna atan laboratory a siam ang.

Grape wine zuar duhte tan hian sorkarah dilna thehluh theih a ni dawn a, an dilna leh an zawrhna hmun tura an tihte chu endik sak an ni ang. License pekte chuan fee an chawi a ngai dawn a, an chawi zat tur erawh bituk a la ni lo thung.

MLP Rules zin kawng
1) Zu zawrh khapna dan Mizoram (Liquor Prohibition), Act chu March 20, 2019 khan Assembly House-ah pawm a ni.
2) MLP Rules chu December 19, 2019 khan notification hmangin chhuah a ni a, December 19, 2019-ah vêk notification hmangin sût leh a ni.
3) MLP Rules thar duan leh a ni a, Covid-19 avanga Cabinet meeting neih hleih theih a nih loh avangin by circulation-a hman mai rawtna Chief Minister hnenah thawn a ni.
4) MLP Rules chu by-notification hmanga tihchhuah tum ni mah se, December 29, 2020-a CM Zoramthanga hoa Cabinet meeting chuan ennawn leh phawt an rêl. Ennawntu tur Deputy CM kaihhruai committee din a ni.
5) Dy. CM kaihhruai committee hian ṭum eng emaw zat kohhran leh CYMA hruaitute ráwn chunga an ngaihtuah hnuah wine siam leh zawrh chungchang chu Cabinet thutlukna siam turah an dah.
6) March 25, 2022-a Cabinet ṭhukhawm chuan Mizoram Liquor (Prohibition) Draft Rules, 2022 rawtna an pawm. Hetah hian zu leh a kaihhnawih hrim hrim khap ṭha tih a ni.
7) August 30, 2022-a Cabinet ṭhukhawm chuan grape wine siam phalna leh zawrh phalna tur rules a pawm ta a ni.