Kum khat chhungin Mizoramah HIV+ve mi 2,048 hmu chhuak

Sorkar kum liam ta, April 1, 2016 leh March 31, 2017 chhung khan Mizoram pumah HIV hrik pai mi 2,048 hmuh chhuah thar a ni. State chhunga mihring awm zat aṭanga chhûtin, Mizoram hi HIV/AIDS vei tamna ber state a nih thu, Mizoram State AIDS Control Society (MSACS) hotute chuan an sawi.
August 22-24, 2017 chhunga Shillong, Meghalaya-a HIV/AIDS chungchang review meeting-a tarlan danin, financial year 2016-17 (kum khat) chhung khan Mizoram pumah mi 81,108-te thisen endik a ni a, chu'ng zinga mi 2,048 chuan HIV hrik an pai tih hmuh chhuah a ni.
Thisen endik zat aṭanga hmuh chhuah zat hi 2.53% a ni a, hei hi India rama state leh union territory zingah sang berin, Mizoram aia sang ṭhin, Manipur leh Nagaland ai pawhin a sáng tawh zawk.
Mipui náwlpui (nu nau pai tel loin) zingah April 2016 - March 2017 chhung khan Mizoramah mi 54,823-te thisen endik niin, chu'ng zinga mi 1,898 (3.5%) chu HIV hrik pai (positive) an ni tih hmuh chhuah a ni a, hei hi India ramah a sang fál hle. A hnaih bertu, Nagaland-ah chuan thisen enfiah mi 78,221 zinga mi 1,499 (1.9%) chu HIV+ve an ni a, pathumna Meghalaya-ah thisen endik mi 34,683 zinga mi 609 (1.8%)-chu HIV+ve an ni.
Nu nau pai thisen endik zat leh an zinga HIV hrik pai hmuh zat hi a hranpaa chhinchhiah a ni a; nu nau pai zingah bik chuan Mizorama HIV hrik pai zat a sang ber lo thung. Kum 2016-17 chhunga nu nau pai zinga HIV+ve hmuh chhuah rate sanna ber chu Nagaland niin, enfiah mi 17,382 zinga 192 (1.10%)-in HIV hrik an pai tih hmuh chhuah a ni a; a dawttu chu Mizoram leh Meghalaya niin, 0. 30% ve ve a ni.
MSACS hotute chuan, tunah chuan Mizoram chu mihring zat aṭanga tehin, HIV hrik pai tamna ber state a nih tawh thu an sawi a; tun hma lawka a sang ber ni ṭhin, Manipur leh Nagaland-te chu a hniam zawngin an kal a, Mizoramin a lehpelh tawh thu Vanglaini an hrilh.
Mizoram State AIDS Control Society (MSACS) record ang chuan, kum 1990-a HIV hrik pai hmuh a nih aṭanga June 2016 tawp thleng khan thisen endik mi 5,54,644 zinga 13,040-in HIV hrik an pai a, AIDS vangin mi 1,313 an thi tawh.
Thisen endik mi 5,54,644 aṭanga chhûtin, HIV hrik pai hmuh chhuah zat chu 2.35% a ni a; kum 2011 chhiarpuia Mizorama mihring awm zat 1,097,206 aṭanga chhûtin 1.19% a ni thung. State puma mihring awm zat aṭanga HIV+ve zat hi kum 2015-a NACO recod 0.80% aiin a sang zawk.
HIV Estimation 2015
Hetih lai hian, National AIDS Control Organisation (NACO)-in kumina Annual Report 2016-17 a tihchhuaha India HIV Estimation 2015 (kum 2015-a HIV vei awm zat tura chhûtna) ang chuan, mihring zat aṭanga tehin Manipur chu HIV/AIDS vei tamna ber state a ni a, Mizoramin a dawt. India ram puma HIV hrik pai zat chu mihring awm zat aṭangin 0.26% a ni.
India HIV Estimation 2015 ang chuan, India ramah mihring awm zat aṭanga tehin, HIV hrik pai kum 15-49 inkar 0.26% an awma chhût a ni a; mipa bikah 0.30% leh hmeichhiaah 0.22% a ni. Ram puma puitling zinga HIV vei zat percentage a tlahniam hret hret a; kum 2001-03 ah 0.38%, kum 2007-ah 0.34% leh kum 2012-ah 0.28% a ni.
India HIV Estimation 2015 angin, Manipur-a mihring awm zawng zawng zinga 1.15%-in chu HIV/AIDS vei an ni. Manipur dawttu chu Mizoram niin, mihring awm zat aṭanga 0.80%-in HIV/AIDS an vei a; pathumna chu Nagaland niin, 0.78%-in an vei anga chhût a ni.
An chhût dana a sang zual dangte chu - Andhra Pradesh 0.66%, Telangana 0.66%, Karnataka 0.45%, Gujarat 0.42% leh Goa 0.40%-te an ni a; India ram pum percentage (0.26%) aia sang state dangte chu - Maharashtra, Chandigarh, Tripura leh Tamil Nadu-te an ni. Odisha, Bihar, Sikkim, Delhi, Rajasthan leh West Bengal-ahte HIV/AIDS vei 0.21% leh 0.25% inkar vel awma chhût a ni bawk.
India rama HIV hrik paite kai chhan tam ber chu mipat hmeichhiatna niin, hei vang hian HIV hrik pai zinga 87% chuan an kai a; tun dinhmunah Mizoramah pawh mipat hmeichhiatna hi HIV hrik kai chhan tam ber a ni.
Andhra Pradesh (Telangana telin)-ah HIV vei tam berin, nuai 3.95 vel an awm a, a dawttu Maharashtra-ah nuai 3.01 vel an awm. Karnataka-ah nuai 1.99 vel, Gujarat-ah nuai 1.66 vel, Bihar-ah nuai 1.51 vel, mihring tamna ber state Uttar Pradesh-ah nuai 1.50 vel, Rajasthan-ah nuai 1.03 vel, Tamil Nadu-ah nuai 1.43 vel, West Bengal-ah nuai 1.29 vel an awm. Heng state-te hi HIV vei mi nuai khat awm tlinna state-te an ni.