Lungzarhṭuma selê zir chian mek a ni

Environment, Forest and Climate Change (EFCC) department chuan thuchhuah siamin, Lung­zarhṭum rama ram­sial/ selê nia hriat, sial pangngai leh sial thlah anga sawi awm chung chang chu zir chian mek a nih thu an tarlang.

EFCC department tar­lan danin, Lungzarhṭum rama sele hi 'Gaur' ho zinga sub-species chi khat, 'Bos gaurus laosiensis (Myanmar leh Laos inkar chauha awm nia ngaih)' ni ngeia hriat a ni. A chi (species) dik tak tihchian nan a DNA endik turin a êk (dung) sample lak a ni a, October 24, 2017 khan College of Veterinary Science & Animal Husban­dry (CVS&AH), Sele­sihah leh Mizoram Univer­sity-ahte pek niin, result nghah mek a ni.

Sele êk sample aṭang hian a DNA chu duh ang takin endik theih ngei ang tih a chian loh avang leh, a theih loh palh thulhah sample dang (thisen, tisa, hmul, chil) la leh turin ruahmanna siam mek a ni a; chumi ti tur chuan kah mut a ngaih tawh dawn avangin, damdawi ṭul angte hmunpui lam aṭanga chah mek niin, a lo thlen thuai beisei a ni.

Lungzarhṭum rama ram­sial vanga mipuiin har­satna an tawh mek tihkian nan kawngpui bul hungna/fencing leh bawngpui neitu bawnghnute sâwr thei lo zangnadawmna pek dan tur pawh buaipui mek a ni.