

Grape ei nghal chi chìn tumin hma la mek; Tualte-in kuminah tomato ketchup siam an tum

Horticulture department chuan Mizoramah grape ei nghal mai chi (table variety) chìn a nih theih nan hma an la mek. Hetih lai hian, Tualte khuaa tomato chíngtute chuan kuminah mipui lei theih turin tomato ketchup siam an tum.
MJA Gen. Hqrs member-te chuan February 10, 2023 khan Horticulture department hnuaia Champhai leh a chhehvela kut hnathawktute hmalaknate an tlawh a, February 11, Inrinni khan Tualte khuaa tomato chìnna hmunte an tlawh bawk a; loneitute leh department officer-te nen inkâwmin, an dinhmunte an zir chiang a ni.
MJA member-te hian Champhaia district horticulture officer B Lalzarzova kaihhruaiin Champhaia grape chíngtu ṭhenkhat te, Champhai Grape Growers Society (CGGS) winery te, Ṭiau lui kama Fárlui zaua chánâ chìnna hmunte an tlawh.
DHO B Lalzarzova chuan, Champhai leh Hnahlan winery-a grape sàwrte chu Bangalore Blue variety a ni a, a thûr avangin a lâwnga ei tlâk a nih loh thu a sawi a, "Table variety, a lâwnga ei tlâk, thlum ṭha, wine atana sàwr theih tho si greenhouse-ah kan enfiah a, greenhouse-ah chuan a ṭha tih kan finfiah tawh. Kumin aṭangin Chhungte-a Horticulture hmunah greenhouse ni loah kan enchhin leh dawn a, a ṭha tih finfiah a nih chuan loneitute kan chîntir ang," a ti.
MJA member-te'n Tlangsama winery an tlawhnaah winery enkawltute chuan, tunah chuan her tur ang ang an her zo tawh a, mahse, hralh chhuahna lamah harsatna an neih avangin an hralh chak lo tih sawiin, úm (bottle)-a thun sa báwm (case) 200 vel leh úma la thun loh litre 1,00,000 chuang an kawl mek thu an sawi.
Winery enkawltute chuan, winery an din tirh atangin harsatna tam tak an paltlang a, sorkar aṭang pawhin harsatna an tawh nasat thu an sawi bawk.
Champhaia Horticulture department tarlan danin, Horti-culture department-in Champhai district-a chhungkaw 304 hnenah trade chi hrang 20-ah SEDP (family oriented) ṭanpuina Rs 25,000 ṭheuh an pe tawh a; SEDP 2022-23 hnuaia Bamboo Plantation Pilot Project-ah chhungkaw 47 hnenah mau/raw ṭiak 200 ṭheuh an pe tawh.
Champhai district-ah hian NEC hnuaiah chhungkaw 150 hnenah mau/rua chîn ṭanpuina Rs 55,500 ṭheuh pek a ni a, chungte chu Tlangsam, Hnahlan leh North Khawbunga chhungkaw 50 ṭheuh an ni. Sum bakah, Dendrocalamus brandisi leh Dendrocalamus sikimensis ṭiak 400 ṭheuh pek a ni bawk.
Chanchinbu mite hian Ruantlang ram chhung, Ṭiau lui kama Farlui zau an tlawh bawk a, loneitute nen an inkâwm. Loneitute chuan, society an din a, member 50 an awm mek thu sawiin, "Tunah hian chhungkua 20-in leiletah buh chîn hun lai ni lo, thlasik leh ṭhál laia chìn chi zîkhlûm an enkawl mek a, chhungkua 30-in chánâ an enkawl mek bawk," an ti.
Farlui zaua loneitute hi NEIDA-in an pui mek a; DHO B Lalzarzova chuan theihtawp an chhuahpui dawn a, a theih ang angin Horticulture department-in an puih dawn thu a sawi.
MJA member-te hian February 11 khan Tualte khuaa tomato chìnna hmunte tlawhin, Tualte Tomato Growers Society hruaitute nen an inkâwm a; Khawzawla assistant district horticulture officer Peter Lalramhluna'n a ṭawiawm.
Society chairman R Lalchhanchhuaha chuan, an member ni turin tomato 1,000 aia tlem lo chíng chin an lâk thu sawiin, "Member 223 kan awm mek. Kum 2022 chhung khan tomato qtl. 21,679 kan thar a ni," a ti.
R Lalchhanchhuaha chuan zawhna chhangin, kumina tomato an thar tam leh hunah tomato ketchup siam ṭan tak tak an tum thu a sawi bawk.