Written by
- Vanlalhruaii
Zoram ṭang fan fan
A khat tawkin Zoram ṭang fan fan hi kan ti fo dawn a nih hmel a, tunhunah hi chuanṭan fan fan hi a ṭul ta tak zet mai.
Fimkhur kan tum a, kan fimkhur seng lova, kan parh leh suau ṭhin a, mahse, hei leh chen hi Lalpa'n min pui a, min hruai ta. Keini hi kan ṭan fan fan chuan, Pathian chuan a laklawhah min tawpsan lo turah ngai ila.
Kan lawmna turte
Mi ramah chuan he virus hian kum upa a suat zung zung a, kan hriat ṭheuh angin natna benvawn nei tawhte tan a hlauhawm an tih kha. Vawiinah erawh chuan zmc-ah cancer kum 70 mi vel a negative a ni a. Melriat khua an han negative leh vekte kha a ropui asin.
Eng ti anga hetia rawn negative thei mai nge a nih? A lawmawm rualin a va mak si ve? (Skeptic kan awm ve nual tawh avangin theory zam mai mai teh ang aw).
1. Mizote hi tlangram a cheng kan nih avangin kan boruak hip a thianghlim a, kawng chhuk chho kan kal nasa a. Hmakhawsang ata tawh immunity ṭha tia chhinchhiah kan ni.
2. Kan zinga tam zawk hi chu naupan laia vaccine chi hrang hrang la kan ni ang. Banzai adt. angte kha. Khangte khan kan immune system a tichakin natna hrik chi hrang hrang do hneh turin a pui ang.Khawvel ram changkang zawk, an thih pup pupnate hi kan en leh chuan, an ram leh environment leh an inenkawl dan avangte, natna hrik tam tak an do hneh tawh avangtein vaccine lak an mamawh tawh lova. Mahse, he virus hi a lo thlen takah chuan immune system pangaiin a do hneh ta lo a ni ang).
3. Kan doctor-te thiam vang a ni.
4. Pathianin kan ṭawngṭaina a chhang a ni.
Skeptic i nih chuan, theory 1 & 2 bakah thil dang ngaihtuah chhuah ila duh ang a, 3-na hi chu i pawm thei mai ang a, 4-na hi chu i pawm duh tawh vak lovang.
Mahse, a vai hian thil ni thei a ni.
Kan ṭang fan fan tur a ni:
Dam leh tlang khatah; thih leh ruam khatah.
He hripui lakah hi chuan, "Ṭanrual hi chakna a ni," tih hi a dik chiang ber awm e. Chutihrual chiahin, dam leh tlang khatah; thih leh ruam khatah tih pawh a thleng dik thei. Kan zavaia kan him nan mimal tinin mawhphurhna kan nei vek a, kan mawhphurhna kan hlen ṭheuh chuan hmabak beisei tur kan nei thei tihna a ni.
A hahdam zawnga ngaihtuah a, a hahdam zawnga nun dan tur ngaihtuah a, hripui nunpuite kan sawi mawi ziau ziau ṭhin a, a mak hran lo ve. Mahse, tu nge kan nih? Virus resistance hi kan nei tak tak em? Virus mutation hi eng ang chiah nge a nih? A mild ve hrim hrim nge resistance/ immunity kan neih ṭhat vangin keimahniah a thawk na lo tihte kan hriatchian phawt loh chuan, invenna thil reng rengte kan inthlahdah hauh tur a ni lo. A chhe ber thleng thei dinhmunah kan ding a ni tih hriain fimkhur kan bansan hauh tur a ni lo.
Pathian lakah beisei tur kan nei em?
Mi ṭhenkhat chuan, Mizo kan nih avangin, "Pathianin min hmangaih bik chhan tur a awm lo," tiin an sawi ṭhin a. Mi dang leh chuan, aeng amah hmain, "Kan sual em a, Pathianin min hremna tur hmanrua a nih hi," tiin thi turin inpeih kan lo tum nghal bawk a. Amaherawhchu, Pathian hmangaihna leh khawngaihnaah hian, misual dum ber tán pawh ngaihdamna a awm a ni a. Chu mai a ni lo, "Pathian hian amah beiseia autute a hnar ngai lo" kan ti ṭhin a ni lawm ni? "Pathian chu a thutiamah a rinawm," tih kan sawi ṭhin bawk a. Keiniho Pathian biak hi chu Pathian chu a ni a ni lawm ni? Chuti a nih si chuan, beisei tur awm a awm loh pawha beisei tlattu, Abrahama a tithlawn lo ang khan keini pawh hi min tithlawn lovang tih ring leh beisei chungin, i ṭawngṭai zel ang u. Beiseina neih hi a thiang a, kan Pathian, khaw ngaihtu Pathianah chuan chanvo kan nei si a.
Kan hlauthawng em?
"Pathianin engkim a tithei" tih kan sawi zawh chiah hian, keimahniah hlauhthawnna a lo awm ṭhin ti rawh u. Covid-19 chungchangah pawh hian, Pathian venna dila ṭawngṭai hi a hlauhawm lek lek mai. Thi ta nual si ila, "Pathian chuan min veng thei tak tak lo tihna a nih loh pawhin, min venhim a duh lo tihna a ni dawn si," tiin kan ngaihtuah mai thei. Mahse, "Dil rawh u; tichuan pekin in awm ang," tia thu min tiamtu Isua avang hian dil hi chu kan mawhphurhna a ni a. Kan dil zel phawt a ni ang chu.
"Zantin ka ṭawngṭai ṭhin vang a nih hi," kan tingam dawn em?
#Ṭawngtai_hi
Thil mak a ni. I ṭawngtai chuan thil ṭha a lo thlenin confi takin, "Ka ṭawngṭai vang a ni," i ti mai ang a, i ṭawngṭai loh erawhchuan, thil lo thlen chhan ngaihtuahin law of coincidence, correlation, method, luck (Hindu-ho hian #luck hi an dah sang fu mai), i arsi chhuah dan a dik vang, i horoscope a ṭhat vang adt. a tam viau ang.
He khawvel thil thleng kan dawnsawn dan leh kan sawi chhawn dan hi, kan rin dan hian a va'n hruai thui tak.
Mizoram Covid-19 ah hi chuan Pathian hnenah hian, "Tun hun atan hian a ni dawn lawm ni?" tia kan kar ve ngar ngar hi a ṭul ngawt mai. Nikuma Presbyterian Kohhran Puitling Sunday School zirlaiah Estheri chanchin kan zira thil pawimawh tak kha, kan la hre reng em? Lalnu Estheri kha lal ber hmaa lut a, a mite nun humhim tura dil tura Mordekaia'n a tirh khan, "Tun hun atanah hian a ni dawn lawm ni..." tiin a tur a nih kha.
Hei leh chen hi Zoram hian chanchinṭha a lo vahvaihpui ve tawhin, Zoram mipuite hian Pathian thuawih tum hian kan lo bei ve nasa tawh a. Logically a ngaihtuah pawh hian, Pathian hian a tihtur, a mite (sual hle mah ila, he India ram ropui leh zauah hian Kristian state kan nih avang talte pawh hian) min venhim ve hi chu a mawhphurhna a ni tlat. Amah Pathian zawk a rawn chetna hi vaiho hmaa Pathianin amah leh amah a rawn in-testify-na tur a ni a. He hripui avanga nunna kan hloh loh hian Pathian tan hlawkna a ni.
Chuvangin, Pathian lakah inthlahrung lovin ṭawngṭai ila, beidawng lovin a humhimna i dil zel ang u. Kan doctor-te chakna leh finna a pun zel theihna turte hian ṭhahnem ngai takin i ṭawngṭai zel ang u.