Kan zirna kalhmang

Japan-a nasa taka lir a nghin kum khan lirnghing tuarte ṭanpuitu zinga pakhat chuan ei tur an sem chang tura mipui intlar put zinga a hnung lama naupang pakhat ding chu a khawngaih a, ama ei tur pai a pe a. Chu naupang chuan a ei tur pek chu laa kal mai loin, ei tur an semna hmunah a va dah a, tichuan a intlarna ngaiah chuan a intlar leh a. A hun a thlen ve leh, ṭanpuitu pakhatin ei tur a pek chu a la a, a kal ta a ni. Japan-ah hian mihring an tam a, mahse chuti chung chuan thil sem emaw a awmin an inchuh nuai nuai ngai lo; a chhan chu an lehkha zirna kalphung a ṭhat vang a ni.

Mizoramah hian kan zirna kalphung hi ennawn a ngai tak zet a ni. Tun hma chuan zawlbukah nun dan ṭha leh nunphung an inhrilh a, chuta pass chhuakte chu aia upa zah thiam, midangte ken nachang hria an ni. Hetiang zirna hi tunah chuan ka tlachham a, Mizo nunphung mawi tak mai kha kan hlamchhiah ta tial tial mai.

Japan-ah chuan sikula naupangte an zirtir ṭhin leh an ngaih pawimawh em em chu nunphung inzirtir a ni. Nursery aṭangin wash basin-a hmai phih emaw, kut sil tura inchuh loa intlar a, mahni hun a thlen hun innghah thlentir te, lirnghing lo thleng thut pawh nise chiai loa awm dan tur kawng hrang hrangte an inzirtir a, chuvang chuan harsatna a thlenin an phili ve em em lo. Chutiang bawkin aia upa leh nu leh pa zah pawh an la la urhsun hle. Innêk nuai nuai leh inchuh rum rum a awm ve lo bawk.

Nunphung, awm dan mawi leh nundan ṭha inzirtirna hi Mizoramah kan tlachham em em a, zawlbuk thlaktu anga kan sawi ṭhin hmun zirna leh khawtlang invawnnaah te hian chuti takin kan inzirtir tam ta lo. Khawtlang huapin kan inko khawm a, kan inhrilh ringawt hi a lera ṭhuai ang a ni tawh. Zawlbuka thingnawi fawm rual an nih lai aṭangin hmanlai chuan nunphung leh aia upate zah leh thuawih an inzirtir ṭhin. Tuna kan zirnaah hi chuan hetiang inzirtirna hi a awm lo a ni ber mai.

Lehkha zirna ringawtah kan intlansiak a, chutihrual chuan nunphung inzirtirna erawh kan tlachham a, hei hian kan khawtlang nun pawh nasa takin a nghawng a, Mizo nun dan inzirtirna kan nei ngai ta lo. Vai ram tihdan kan entawn a, thil engkimah kan inchuh a, intlar ṭhapa lak turah pawh mi hmaa a ruka inzeh tum deuh hlir kan ni. Hengte hi kan zirna hmun, sikul aṭanga kan inzirtir a ngai hle a ni.

Sap ṭawng thiam tur ringawtin kan inzirtir a ni ta ber mai a, thiam tak tak tura inzirtir ai chuan mark hmuh ṭhatah te kan inel a; mark hmu ṭha, pass-na sang tak si, mahse in chhungah te, khawtlangah te, kohhranah te, chu mai bakah anmahni hnathawhah ngei pawh rintlak loh leh chhawr tlak loh tam tak kan neih phah a ni. An zirlai an zir mai bakah hian nun dan ṭha inzirtir, aia upa zah te, thil inchuh buai nuai nuai loa intlar a, mahni hmaa mite ngaihchan dan te hi kan zirna hmunah te hian zirlai pawimawhah nei ta ila chuan tun aṭanga rei vak loah hian Mizo nunphung mawi tak mai kha kan hmu leh thuaiin a rinawm.

Mark hmu hnem hi tehna bera kan neih chhung chuan kan Mizo nihphung kan theihnghilh tial tial ang a, mark hmu hnem, chhawr tak tak tlak loh kan nei hnem tial tial ang. Kan zirnaah nunphung inzirtirna hi compulsory-ah dah ila, nursery aṭanga middle school thleng hian zir mai loin, a takin hmang ta bawk ila, kan khawtlang leh kan ram hian nasa takin kan hlawkpui ang.

- Lalhmangaihthanga Tlaisun