Written by
C. Vanlalrinmawii

Kum tling lo pawngsual hi

Mizoram zimteah pawh vawi engemaw zat kan hriat kum tling lo pawngsual chungchang hi a ni. Kum tling lo pawng-sualin a nghawng natzia hi kan hre lo maithei. A titu hi an hmelhriat hnai an ni tlangpui lehnghal.

Pawngsualtu tam berte chuan sawi chhuak lo turin an ti ṭhin a, an sawi chhuah chuan thil pawi tak a thleng ang tiin an vau tlangpui ṭhin a, thah ah te hial a vau ṭhin. Hengte avang hian naupang thlabar chu vawi khat chauh ni lo, a kuma kum mipat hmeichhiatna a khawih chingpen lo tuar an awm thei a ni.

Naupang pawng-sual tawkte hian an mi rin zawng leh lo humhim ngei tura an ngaihte bulah an chunga thil thleng an sawi chhuah ṭhin. Mi tam tak chuan a pawizia hriain hma an la zui vat a, a ṭhen erawh chuan an lo awih sak duh lo a, pawi khawihtu ngaidam tura ti tlat an awm bawk ṭhin.

Naupangte hian mipat hmeichhiatna kawngah hian dawt an sawi mawh khawp mai. Pawngsual tuar-tute hian rilru leh taksaah an tuar thui hle a, zunkawng tha lo, taina, pumpui ulcer, serh thak (vaginal infection), vaginal wart, chhul cancer etc, thlengin an neih phah thei a. An rilru lam a nghawng dan phei hi chu a nasa hle.

Pawikhawihna a thlen hian Pathian hminga ngaihdam in dil hi an awm fo a, Dan anga rorel a ṭha ber thung. Pawikhawihtu in a phu tawk hremna a hmuh chuan naupang pawh a thlamuang sawt ṭhin a ni.

Pawngsualna laka kan him dan tur tlem a zawng tar lang ila. Unau pawh ni se mipa leh hmeichhia chu mut dun tir loh a him. Nu leh pa/pahrawn, pi leh pu te nena muthona aṭanga pawngsual lo inṭan sawi tur hi a awm zeuh zeuh tawh bawk.

Naupangte hnenah in fiam dan him chin zirtir an ngai a, an nungchang ah danglam emaw inthlak thut emaw a awm chuan a chhan hriat vat tum tur a ni. Tin, eng thil pawh an chungah thleng se kan faten min hrilh ngam tur khawpin kan fate hi kan kawm nel tur a ni.

Naupang pawngsual tuarte hian a kuma kum counseling an mamawh a ni. Naupangte pui turin Mizoram district tinah District Child Protection Unit a awm tawh a, tin, CHILDLINE pawh phone number - 9774222275/1098 ah chhun leh zanah biak pawh theih reng an ni.

Naupangte hian an naupan lai hun reilote hi hlim tak leh thlamuang taka hman hi an phu a, chumi tihlawhtling tur chuan puitlingte hian kan zain ṭan i la thar ang u. Tumahin kan fate chunga thleng atan kan duh loh vek a ni si a.

- C.Vanlalrimawii