Heti hian ti ta zawk ila
Kan Kristian hlate hi Hlabua chuantir an nih hnuah pawh a ṭawngkauchheh leh a thu kalhmang siamṭhat tam tak a awm tawh a. Chutiang zinga ṭhenkhatte chu a ṭha lo zawk tih vang pawh a ni ang, tih danglam hma anga dah leh tak pawh a awm nual a. Entirnan:- “He ram ṭha loah hian min hruai zel ang che” tih pawh hi thawk khat lai khan “He ram roah hian min hruai rawh, Aw Jeho nang kan Lalber” tiin slur siamin dah a ni tawh a. Mahse tunah chuan kan mihlimte rilrem zawng a lo ni lo nge, tih danglam hma ang khan chhut leh a ni.
Chutih lai chuan hla ṭhenkhat tihdanglamte erawh chu hman zui zel tam tak a awm. Hengte hi a tirah chuan engemaw ti deuh hu-in han lang deuh mahse, kan hman ṭhan hnu chuan ngaiah kan neih mai a, a lo ṭha zawk fo ṭhin. Entirnan, Kristian Hlabu No 133-na “Lal Isua kan ṭhianṭha berin” tih pawh hi hmanlai kha chuan “Isu-a kan ṭhianṭha berin” tih a ni ṭhin a; tunah chuan “Lal Isua kan ṭhian ṭha berin” tih chu thil nih dan tur rengah kan ngai vek tawh awm e.
Chutiang zelin Kristian Hlabu No. 36-na Pu Chawngkhupa phuah, “Aw khawngaihtu Pathianin” tih hlaa a thunawn “Mihring mihrinna hianin” tih lai pawh hi hre chiang zawk intite chuan “Mifing mihrinna hianin” tih hi a tira phuah dan chu a ni an ti ṭhin a, a dik pawh a ni ang. Mahse tuna kan Hlabua a chuan dan hian a tum pawh a ṭhelh chuang lova, hriatthiam pawh a awl zawmah a, he hla hlutna hi engtikawng mahin a tihniam chuang lova, engmah ngaihmawh tur awmin a lang lo. Amah Pu Chawngkhupa pawh la dam ngat mah se, thin dam takin a pawm theih tho ka ring.
Pu Chawngkhupa te nen hian khaw khata cheng kan ni ṭhin a. Mizo Union din tirh lam khan ka u hi kan khaw Unit President a ni a, ani Pu Chawngkhupa kha Secretary a ni. Kan in hi chawte eia zante pawh riak a, a chen kual reng rengna a ni ve a, pa zaidam leh nun tlang tak a ni a, a ngaihthiam ka ring tlat.
Mizo irawm chhuak hla pakhat, “Pialral ram nuam ka thlen ve hun chuan, Khawvel boral tur hi ka chhuahsan ang” tia kan lo sak ṭhin Lalroutmawiin,
Pialral ram nuam ka thlen ve hun chuan,
Khawvel boral tur ka chhuahsan hnu leh,
Aw, hringlam taksa ka ngai lovang,
Nun hlun thing leh Lalpa ka vuan ang”
tia a han sa bawih hnup mai pawh hi a phuahtu phuah dan tak ni lo deuh pawh nise, a thu kal dan a inlalawn fel thlap zawk. Pialral ram nuam hial thlen tawh hnuah pawh khawvel boral tur hi ka chhuahsan ta tih pawh la ni lova, ka chhuahsan ang la tih chauh ai chuan belhchian pawh a dawl zawkin a lang. Chuvangin, “A ni zawk dawn tak maw” tia i-he lova siamṭhat nghal mai chi a ni.
Feh kawng leh khaw kar kawng hun rei tak kan lo zawh bel tlut tawh pawh, kawng sat tura kan han hnatlan leh chuan, zawh nuam lo deuha kan hriat lai apiangte han thlep danglamin, a kawng chhuat biboh lai te kan han rit mam ṭha a. Hei hi chu a tira kan zawh leh kan rah ṭhin pangngai kha a ni lo, tia tuman kan sawisel ngai lo ang bawk hian, kan hlate pawh hi a word khawii emaw lai chul mama han siamṭhat hlek hlekte hi chu pawm thiam tlang ila a ṭha alawm.
Tin, kan Kristian Hlabua mi sap hla aṭanga lehlinte pawh hi a letlingtuteṭawngkam thiam dan hian kawngro thui tak a su a, chutihlai erawh chuan mawi leh nalh nia kan hriat dan erawh a inang vek lo a. Tuna ka han sawi leh tur pawh hi a awm sa hi a dik love tih lam ni lovin, heti hian ti zawk ila a ṭha ang em ka tih vang mai a ni a. Kan Kristian Hlabu No 54-na chang thumna,
“Khawvel aw mawi zawng zawngah hian,
Rimawi tinreng zingah;
Mihring Chhandamtu i hming hi,
Thawm mawi ber a ni fo”- tih lai pawh hi heti hian dah ta zawk ila.
“Khawvel mawi zawng zawng zingah hian,
Thil dang zawng ai pawhin;
Mihring Chhandamtu i hming hi,
Hming mawi ber a ni e. - Emaw - Hming mawi ber a ni si” tiin. Heti hi chuan Isua hming chu thawm mawi ber ni lovin hming mawi ber a lo ni tawh dawn a. No 164-naa, “Hming dang zawng zawng aiin a mawi ber Lal Isu-a” tihte leh No 414-na “Hming mawi ber hlu tak chu, Mi beisei leh van lawmna” tih hlate nen pawh an lo ṭang tlang lehzual tawh bawk ang. No 54-na tho, a chang lina a, “Isua hmangaih nasatzia hi, Hmutu ten an hre fo” tih aiah pawh hian, “Hmutu ten an hre ṭhin” ti leh ta bawk ila.
A dang lehah chuan Kristian Hlabu 34-na chang thumnaa, “Lei pangpar hi a chuai si ṭhin, Ka Lalpa chauh a mawi ka ti” tih aiah pawh hian, “Lei pangpar zawng a chuai mai ṭhin, Ka Lalpa chauh a mawi ka ti” ti ta zawk bawk ila. Chutiang bawkin Kristian Hlabu No 173-na chang hnihnaa “Misual thi tur an khenbeh khan, Chhandamna lui a hmu” tih pawh hi thi tur khenbeh tih ai chuan khenbeh thi tur tih ni ta zawk se la. Chutih pah chuan
“Misual khenbeh thi tur pawh khan,
Chhandamna a chang ta”
- emaw-
“Misual khenbeh thi tur pawh kha,
Chhandam a lo ni ta” tih ni ta bawk sela a tha ang em?
Han ti ta zel ila - Kristian Hlabu 189-na chang hnihna “Pathian Isua hming ka hria, A hming chauh ka ring ang” tihlai pawh hi, “Pathian Isua a hming ka hria, Amah chauh ka ring ang” ti ta bawk ila. A hming chauh rin pawh hi a tha tho a, ziak dangah pawh ‘A hming ringtute chu’ tihte pawh a awm a. Mahse hetia duhthu sam tak rau rauah chuan, a hming chauh rin ai chuan Amah ngei rin chu a bul fuk ṭha nghe nghe zawkin a lang a. Chuvangin, a dang a dang ti lovin, “Amah chuah ka ring ang” ti hmiah mai bawk ila a ṭha lo maw?
Tichuan, heng ka han sawite hi a sap ṭawng lamah pawh chuti khati a ni si ti zawnga han sawi ka ni lo a. A sap ṭawng lam chu en pawh ka en lo. Heti hian a
ṭawngkam a mamin a sak a nuam zawk lo maw ka han ti mai a ni e.
- KL Chhuanvawra