after - Shock

Nizan ka mumangah Biak Ina kan Inkhawm laiin lir hi a lo nghing a, ṭawngṭaina hman lai tak a ni nghe nghe a. Lirnghing ka hriat veleh rang takin ka bula ṭhu zuankhumin pawnah ka tlan chhuak var a. Mumangah chuan thil kan hriat theih em hi; ṭawngṭai zawh hnuah chuan kan en a, tumah an lo tlan chhuak ve lo a, ka zak hnuhnawh hle.

Ka awm dan aṭang hian lirnghing khan mi a la ṭhawng hle tih chu a hriat mai a. A changin ka awm mai mai hi lirnghin laia ka awm ang khan ka che leh deuh dawrh ṭhin a, lir a nghing emaw ka ti leh ṭhin. Hman zan kan mu pawh kan muhil ṭan dawn chauh tihin hetiang hian ka awm leh a, rang taka rizai theh hlimin “lir a nghing” tih leh kan nute sawi thawh ka rual a. Mahse, ka sawi zawh rual rualin a nghing leh lo tih ka hria a, kan nu lah chuan, “I ho mai mai e” a ti mai a. Kei lah chu ka tha khur leh hlauhthawnna a reh mai si lo a, lirnghing syndrome ka vei a nih hi ti rilru chungin ka men tak hrep kha.

Khatia richter scale 6.6 vela naa rei ngial min sawi zan aṭang khan mi ṭhenkhat chuan min nuih zui tlat a, min fiam min fiam ta mai. Ka nupui fanaute zirtirna kawngah hian ka thawhhlawk lo khawp mai a, amaherawhchu, chhiatrupna lo thleng thei laka awm dan tur erawh kan in hrilh uluk thung. Mahasen thlipui lo thlen dawn ṭum te khan inah kan inkhung ṭhap mai a, kan te ber titau, pawn lama a chhuak erawhin mi tibuai viau thung. In hnuai kan awmlai aṭang tawhin lirnghin thulha tlanna lam tur, tih tur leh a him chin te pawh kan inzirtir uluk a, a zawm pawh kan zawm ṭha. Hman lawka lir a nghin ṭum pawhin inah ka awm lo na a, ka nupui fanaute chu a him nia ka hrilhna lamah an tlan dial mai a ni.

Hman ni zing pawh khan lir a nghin zawh meuh chuan chhungkaw kimin a him lai, thirban leh thirhrui tluin a delh phak lohna hmun, in chim palh pawh awm se a him ngeina tur hmunah kan awm ṭhap. Ṭhenawm chhungkaw engemaw zat pawh an tlan chhuak a, keini chhung chauh kan ni lo ve. Lir a nghin chuan a hnu rei vak lo minute sawm velah a nghing nawn (after-shock) ṭhin mi thiamten an tih thu pawh awihin in chunga chho tawh loin kawng an dawr lamah kan meng tlang ta nghe nghe a ni.

Khua a lo var chuan ṭhen-awm khawveng ṭhenkhatten kan lirnghing hlauh thu an hriatin min fiam tehah an nei a, kan zak deuh turah an ngai emaw ni, kan zahpui thung daih si a. Chhiatrupna thleng thei laka kan tawrh lutuk loh nan leh sa him nan sawrkharin sum tam tak sengin mipui min zirtir a, khawpuiah phei chuan a tak lo thleng ta anga chanin an inzirtir nasa. Chanchinbu, TV leh a theih ang angin kan insawiṭhaih emaw tih tur zawk khawpin kan inzirtir a, a hun a lo thleng ta cheng a, hman nachang hre lo ten min han nuih a nia!

Ṭhenkhat intipa tak takten an hlauh loh thu leh, khum aṭanga a thawh pawh an thawh chhuah loh thu min hrilh chuan ka rilru an tihah zawk; an thlarau kalna tur a thim hian ka hre ve si a, heti chung chung hian thih hi an hmanhmawh bik em ni? Sum leh tha tam tak senga mipui himna tura zirtirna min pek chhawr ṭangkai nachang hre lo te hi sawrkharin an chungah hremna lek rawh se kan ti zawk dawn em ni aw!

Ṭhenkhat chuan heng chhiatna lo thleng thei lakah hian thu kan nei lo a, tih theih kan nei lo tih thuah an awm ngaiin an awm mawl tawp a ni awm e. Ṭhenkhat lah pawn lama tlan chhuaka a him china awm thei reng, hamhaih vang pawh ni lova mangkhawng hnuaia awm lui tlat kan awm bawk; Burkhawni pa huaisenna ang chauh a ni. Burkhawni pa pawh kha feh kal turten kawng thlanga vawmtlak (thang) a pawh per ngam leh ngam loh thuah an inhnial a, ani lah khan a zu pawt per mai a nih kha. Burkhawni pa huaisenna hi huaisenna dik tih chi a ni lo ang bawkin in thiarfihlim thei, in thiarfihlim nachang hre lote hi mi huaisen tih chi an ni bik lo.

Hman ni te khan tlemin han bei rei deuh se chu himdam taka awm thei, hai chhuah chawp ngai kha kan tam tur asin. Hritlang hnaptui satliah pawha nachhawkna damdawi zawng ruai ṭhinten sa himna lam pan kan tum lo a nih chuan in ngaihtuah chian kan ngai e.

Mihring hian thil chin ṭhan leh tih dawklak hi kan nei ṭheuh a, ṭhenkhat chu thawmhnaw haklai nen pawha mu mai thei, ṭhenkhat kekawrte nen lova mu thiam lo, ṭhenkhat thawmhnaw ha chunga mu thiam lo thlengin kan awm thei; innuihzat tur kan awm lo. Nepal lirnghin
ṭuma nula leh tlangval ni awm tak, thawmhnaw chunglam ha lo, an puankawp sin lai ni awm tak inzawna khawlai mipui zinga awm lai thlalakte kha nuihzat chi a ni lo, a romantic tawp. Hman ni zing pawh khan kekawrte nena tlan chhuak kan awm, a zahthlak miah loh; damna na na na thih leh thih!

Tichuan, chhiatrupna lo thleng thei laka kan tawrh nep deuh theihna tura sawrkharin zirtirna min pekte hi ngai pawimawha zawm i tum tawh ang u. Kan inthiar lai a ni emaw, chaw kan ei lai a ni emaw, kan onkhawm lai emaw pawh ni se; thih thlamuanna neih loh vang ni lovin, rawngbawlna tur hmachhawp tam tak nei kan nih zawk avangin chi-ai lovin hmun him lam i pan zel ang u. A nih loha luhlul kan chhuah zawngin a dam chhunte tan kan buaipuiawm lutuk ang e.

- R. Lalfakawma Seling