Written by
Ramropuia

Sorkar - Loneitute kawng daltu

Hman ni deuh khan hmunphiah chingtute chuan Mizoram sor-karin mahal system a kalpui an duh loh thu an tarlang a, titawp turin an duh a ni. Eng emaw ti lai aṭang khan hmunphiah hi Mizoram innghahna tlak, eizawnna tlak a nih thu sawi a ni ṭhin a, loneituten an han ti tak tak dawn a, harsatna awm ta chu sorkar a ni.

Loneitute tan hian sorkar hi kawng daltu lian tak a ni ta fo mai hi a vanduaithlak hle a, loneitute hamṭhatna tak tak hi sorkar hian a duh lo a nih dawn hi tih tur a awm fo mai. Sawhthingah buai namenin kan buai tawh lo a, kan dah ṭawih thul a, a lei sorkarin a ba lo niin thuneituten an sawi ṭhin. Sawhthing chingtute tan sorkarin loan a pe chhuak a, mahse a loan pek chhuah rulhna tur khawpin a rate a ṭha thei lo; a chhan chu sorkarin a hralh chhuah lamah a thunun tlat vang a ni.

Sorkarin zalenna zau zawk a siam a, a hralh chhuahna kawngah a chingtuten theihtawp an chhuah hnuah chuan sawhthing man hi a tlahniam tak tak thei ta meuh. Sorkarin a hralhna tur a kalpui vek aiin tunah chuan sawhthing chingtute tan awmzia a nei a, hlawkna tak tak a tling ta.

Aieng kan inchintir a, engah mah kan chhuah leh lo a, sapthei kan buaipui em em tawh bawk a, chu mai bakah grape buaiin kan buai leh luih luih mai a ni. Sorkar hian loneitute hnenah chîn tur chi hrang hrang a kawhhmuh a, loneituten an han ching a, hlawkna tak tak an neih theihna tur chinah chuan sorkar a inrawlh a, loneitute tibeidawng ṭhak khawpin, con-tractor leh vai tu tute emaw hlawkna tur a duhpui vangin, a hralhnaah harsatna kan tawk leh ṭhin.

Hmunphiah pawh hi a hralh leh seng-khawmah te sorkar a inrawlh lutuk hi chu a ṭha lo mang e, a chingtute tan beidawnna mai mai a ni. Kan sorkar neih leh hrawn tawhte hian loneitute hamṭhatna tak tak ai chuan an mi leh sate sum siamna a ngai pawimawh zawk a, chuvang chuan loneitute hian hlawkna tak tak an tel ve thei lo. Thil manah hian sorkar hi a inrawlhna turah a inrawlh lo a, a inrawlh lohna turah a inrawlh ti ila kan sawi sual tam lo khawp ang.

Loneih leh thlai lam ngaihtuahtu sorkar department te pawh hian mipuiteah chîn tur chi hrang hrang an zirtir nasa tawh viau a, thil chi hrang hrang min chîntir tawh a, mahse tun thlengin hlawkna tak tak hi hmuh tur a la tam lo khawp mai. Oil palm leh serthlum hi tun dinhmuna kan hlawkpui ber a nih rih hmel a, serthlum hi chu sorkarin a chîn a sawi mawi tak tak hma aṭang tawhin chhung-kaw tam takin hlawk nan an lo hmang tawh ṭhin a ni.

Thil chîn tur chi hrang hrang kan inzirtir a, a hlawk lutuk an ti ringawt a, kan han ching a, a hralhnaah kan buai a, keimahniin a kawng han inzawn dawn ila, sorkar hian tihdan eng eng emaw a lo nei a, loneitute bawk hi a tuartu kan ni leh si. Loneitute hamṭhatna tur leh hlawkna tur tak tak hi sorkar hian ngaihtuah se, inrawlhna tur chin te pawh hi hria se, a zawng a zaa inrawlh loh hi loneitute tan chuan a thawventhlak a, a hlawk zawk. Hmunphiah chungchangah pawh hian sorkar hian a chingtute harsatna hi chinfelsak ngei se, loneitute a hmangaihna a lantir a ni ang.

- Ramropuia