‘NG’ AṬANGIN ‘N’

Mi tam tak tan sawi ngai lo khawpa ho hi a ṭhen tân buai fêna tham a ni thei. Kan ṭawngah hian ṭawngkam kan chheh dân azira hawrawp danglam a awm ṭhin a, hetianga thumal danglam ṭhin hi ṭawng kalphung chîk mi (linguist)-te chuan Sap ṭawngin ‘inflection’ an ti a; Mizoina kan sawi dân ber chu ‘modify’ a ni thung a; ‘mofidy’ tih thumal hi Sap ṭawng ni mah se ‘inflection’ kan sawi ve dânah chuan ‘modify’ chu Mizo ṭawng a nih ber chu.

Thumal modify chî tam tak awm bawk mah se tunah chuan chi khat chauh kan sawi ang a, chu chu thumal tâwpa ‘ng’ awm ṭhin, kan ṭawng chheh dân a dan tâk avanga ‘n’-a kan thlâk hi a ni a. Hetiang hian,

neinung - neihnun

mangang - mangan

ngaichâng - ngaihchân

‘Ng’ hmanga thumal tâwp hi a ṭul hunah chuan ‘n’ tiin kan thlâk kan ti a. Hmanni lawk tak tak khan Facebook-ah chuan, “Lungphangna tur a awm lo” tih leh, “Ka aw ṭhingzia hi” tia ziak an awm a; hei hi modify huna modify loh a ni a, ṭawng dik a ni lo.

Vanglaini, July 02, 2020 (Inrinni) chhuak, phek 8-naa “China-in US, UK leh Australia a vau” tihah khan, “…na taka chhang let a hreh loh thu…” tih vawi hnih lai mai a awm a. Vawi khat chauh chu ni se ti palh thilthûah a ngaih theih a, vawi hnih lai a awm si a, tunlaia modify huna modify nachang hre lo zîngah kan tel ve ta mai em maw ni chu aw tih theih a ni.

Kan han tar lan tâk ṭawngkam pathum kha a hman dan dik chu hetiang hi a ni:

“Lungphânna tur a awm lo.”

“Ka aw ṭhinzia hi…”

“...na taka chhân lêt a hreh lo.”

Tihsual palh tam tak hi chu a pawi em em loh ṭum a awm thei a, tih palh na na na chu a chhiartu tân pawh a hriat thiam theih. Hetianga ‘ng’ aṭanga ‘n’-a inthlâk chi erawh hi chu fimkhur a ngai. 

A chhan chu, ziakah chauh ni loin ṭawngkamah pawh mi ṭhenkhat (mi tam tak pawh an ni zâwk mai thei) hian modify nachang an hre tawh lo a. Tunlaia kan ṭawng hman dik loh nasat pâwl tak a ni nghe nghe a. Ṭawngkam leh ziaka tidik lotu tam tak hian an tihdik loh palh ni loin a nachâng an hriat loh vâng niin a lang a. Naupang ṭawng zir tir leh Mizo ṭawng thiam lo kan nih ngawt loh chuan thil hriat harsa a ni lo bawk a, a dika hman hrâm hrâm a ṭha hle.