Written by
Lalrochhara Chhakchhuak

Belchiang rawh Mizoram Poultry Development Society, Tanhril

Kamkeuna : Kum 2015, May ni 19 khan Tanhrilah hian AH & Vety department leh INBRO Research & Breeding Farm Pvt. Ltd, Hyderabad, Andra Pradseh ṭang dun chuan NABARD (RIDF-VII) leh RKVY fund hmangin INBRO Poultry Hatchery Farm din a ni a. He farm hi AH & Vety minister Pu Ngunlianchunga’n a hawng a ni.

Tunah hian artui pakhat hi Rs. 8/- a hralh chhuah mek a ni a, farm din tirh aṭang hian a tlang puiin ni khatah artui 1500 aṭanga 2000 vel an thar a, December 2015 thlengin Artui 79,243 an thar chhuak tawh a, revenue-ah Rs. 5,95,132.00 an hmu chhuak tawh. Ar note Broiler & Rainbow Rooster, Layer note 13,747 zet hralh chhuak tawhin, revenue-ah Rs. 3,71,230.00 an chhung lut tawh a, Broiler puitling 600 leh Layer puitling 830 hralhna aṭangin Rs. 498,000.00 an hmuchhuak tawh bawk.

Chhuan tlak,

North East-a hmasa ber

Mizoram hian tih tak takah chuan a ṭha zawnga midang aia ber kan nihna hi sawi tur a vang viau a, kan inchhuanna ṭhenkhat phei hi chu mahni inhriatthiamna ngai thil a ni rih hlawm. Mahse ram hmasawn zelah kan ṭhalai mithiam kan neihte an hman tlak a ni tih hi a lo chiang khawp mai.

Mizoram Poultry Deve-lopment Society, Tanhril-ah hian India hmarchhaka a vawi khatna leh awmchhun, state dang tam takin an la tih ve loh Artificial Insemination (AI) hmangin Ar inthlah pawlh leh kah rai tir niin, tunlai thiamna hmanga ar in sak dan (cage system) leh Ar tui pek dan
ṭha (nipple drinker) leh nitin ar in chaw a mawh dan leh ei tur tawk bituk (control feeding - single feeding) sak thlap an ni a, hei hian ar chaw senso a tih tlem bakah ar chaw mana pawisa tam tak luangral tur a veng a ni.

He farm hmalakna hian Mizoram hi Artui leh Arsa-a intodelh hi an dinchhan lian ber niin, Ar vulhtuten awlsam leh pawisa senso tlem zawka Ar an vulh theihna tur leh miharsa zawkten chaw ṭha awlsam zawka an lo ei ve theihna tura hmalak hi an tum a ni.

An chhuanawm e

He farm hi section thumah ṭhen a ni a, Hatchery section-ah hian Artui awp keu ṭhin niin, uluk taka enkawl a nih hnuah Brooding house-ah suan luh an ni ṭhin a, hetah hian an mamawh tawk ang zela khawl hmanga up lum an ni.

He section-ah hian thawktu mi pahnih awmin tunah hian Inbro Fast Broiler thla khata upa 2000 vel vulh mek a ni. Leyer shed-ah hian Ar tui lai, Ar la, Arpa chithlah tur te dah an ni.

Tunah hian Ar chi ṭha tak chi thum, Inbdro Brown Layer, Artui tam chi, thla 4-5 aṭanga tui ṭan, kum khata 300 tui thei te, Inbro Fast white Broilers thla khata Kg khat tling thei bakah Rainbow Rooster, Ar thau pai tlem chi, sa tui leh ṭhang duh tak, ar pangngai ang maia chenna hmun mila vulh mai theih te vulh mek a n. Inbro Brown Layer phei hi chu nikum 2015 December thla khan he farm aṭang hian an thar der tawh a, Layer leh Rooster note pawh an thar chhuak leh der tawh a ni. Nitin chawhrualin artui 2000 chuang thar chhuak tawhin, a hralhna lamah harsatna an tawk lek lek tawh zawk a ni.

State dang aṭanga Ar note pakhat Rs. 60/- a an lei ṭhin laiin he farm-ah hi chuan Layer pa (Sexed Male) Rs. 10/-, Broiler & Rainbow Rooster Rs. 30/-, Layer nu (Sexed Female) Rs. 50/- te in Ar note chi ṭha leh hrisel tak chu mipuiten awlsam leh man tlawm zawka ar an vulh theih nan a hralh chhuak ṭhin a ni.

I tan leh kan tan

Heng Artui, ar note, ar an thar chhuah te hi eng lai pawhin Directorate of AH & Vety office, Sales Emporium, Khatla-ah engtik lai pawhin lei tur an nei tawh a, kartin Ningani apiangin artui hi New capital Complex-ah leh Inrinni-ah Tennis Court, Chanmary, Tuikhuahtlang leh Vaivakawnah te zawrh chhuah ṭhin a ni.

- Lalrochhara Chhakchhuak