Tlang hrilêng hi???

Covid hri a lên hnu hian hri dang neuh neuh hi a tam ta riau maiin a hriat a. Tunhmaa tlâng hrilêng pangngai nen a zia inan lohna tam tak a awmin a lang. Hetiang tak maia tun kum hnih vel chhunga hri neuh neuh, hritlâng hnaptui piah lam thlenga a tam ta hi Health lama kan mi thiamte hian ngaihmawhah nei thei se la, zirchian a, a tihziaawm dan ngaihtuah thuai a duhawm hle mai.

Tunhmaa hritlâng âwmna satliah, pal dam mai mai theiha kan ngaih ṭhin te kha tunah chuan pal dam mai mai a harsa viau a. Ni hnih khat tal in lama inenkawl ngai khawp a ni ta deuh ziah mai. 'Ber thla ṭan tir lama hritlâng chu a daih rei duh' tih satliah ang kha a ni tawh lo a, a hmaa mite nen eng nge a danglam dan tihte zirchian a, mipui fimkhur theih dan turte hi inzirtirna awm ṭha se, mipui kan hrisel ang a, ram a hausa ang a, sum kan khâwl thei dawn a ni.

Typhoid tam ta em em maite hi kan mi thiamte leh sorkar lam ngêng a chhun pha lo a ni chêk a niang chu! Kan tui tlante hi a thianghlim em tihte hi zirchiang teh se. PHE-in tui an sawngbawl hi chu a thianghlim ṭhat ngei a rinawm a, mahse, zonal tank aṭanga in tina tuizêma a luh lehna inkarah hian typhoid hri awm theih dan a awm leh awm lohte hi zirchian a, hma lak a ngai a ni. Tui connection pipe phui ṭha lo a tam em em a. Tuiluankawrah tui pipe hi kan kaltir a, fur tuihawk nen luang zain, tuihawk hi connection pipe phui lovah lutin, natna hri a darh thei em tihte hi zirchian a, chutiang a nih chuan ṭha zawka thlak vat a ngai a ni. Zonal tank chhungte hi a thianghlim tawk em tihte hi tun aia zing hian enfiah thei se a ngaihṭhatthlak lehzual hle ang.

Tui connection, a tira thianghlim taka sawngbawl hi, in chhung a luh thlengin a la thianghlim zui zel em tihte hi kan hotute hian ngaihven se a va duhawm em ve aw. A lo thianghlim tawh lo a nih pawhin, khawii lai aṭangin nge a thianghlim loh ṭan a, engtia hmalak tur nge tihte hi ngai pawimawh thei se. Mipui kan hrisel ang a, kan hlim tlang ni mai tur.

Dengue te hi vairam vela lêng tur tawka kan ngaih khan kan chênpui a ni ta ber mai. Dengue pai thosi hi tui thianghlim pangngaiah pawh an inthlah pung thei niin an sawi a. Tuizem chhîn ṭha taka neih pawimawhziate hi khawpuiah chuan kan inzirtir tam a ngai hle mai.

Rannung seh te pawh hi, tuhrik leh saphihrikte khawpuiah chuan hmuh tur a awm tawh si lo va, uihli seh vang a ni ber em? Uihli lah hi ui leh zawhte emaw, ran emaw vulh loh chuan a nazawngin hmuh mai tur a awm lo va, chutihrual chuan kan kai ṭhin tho si a. Engtin nge kan fimkhur ang? tihte hi inzirtirna uar zawk kan neih a ṭul a ni. A invên dan tur kan hriat loh avangin invên theih reng thil tam takah hian kan damloh phah a, ṭul lovah sum leh pai tam tak damdawi lei nan kan hmang a, hna kan ṭhulh a, nunna hial chân kan awm a; hengte hian ram sum leh pai nasa takin a nghawng a ni.

Foot and Mouth desease, tangseh, etc. hi a lêng reng emaw tih mai tur a ni ta. Tunhmaa sik leh sa inthlak dawnin tlang hrilêng a awm duh tih ṭhin kha tunah chuan; kum tluanin awm duh loh hunlai a awm ta meuh lo. Thuneitute hian zirchiangin, kan lo hrisel zawk dan tur hi mut mawh hnar mawhah han nei teh se.

- Ramropuia