Zu kan rui e

“ Vengthlang tlangval a rui e, lock nang aw.. i ṭhuai nang aw... in hlau em ni, hei mai mai?”

Tha a za zak a, Vulmawi Siama min thahruina hla hi tisa a chantir a, ‘hei mai mai’ hlau rual kan ni lo tih pahin, puipunna hmuna vengthlang tlangval zu rui huangtau, hawihhawm lo zet chu han phekphelen ta lawp ila. Kan tukkhum lama min kawktu tam zawkte’n an sawi hmasak ber tur chu, “Zu rui a khing,” tih kha a ni leh mai a! A mak lo ve, Mizo kan ni miau a.

Vantlang hmun, puipunna leh ruai ṭhehna ilo fahran a, kam nam chunga tel a inthlahrunawm lohna; kan Mizo khawtlang nunah hian zu hi a tlangnel angreng hle mai a. Sorkar, kohhran leh YMA-in nasa takin a do va, ‘zu khap burna dan’ hmanna state-ah, dan lova zu zawrhna leh zu leina hmunpui Aizawl dai hnaiah, zu quality chhe em em a awm reng ringawt mai pawh hi ‘Hnam ropui te u, in ropui tawh lo ve’ tih lehkhabu ziahna tham a ni mai awm mang e.

Zu do, zu hua, zu zawrh haw em em nia lang te hian vantlang hmuna zu ruite hi eng tin nge kan dawnsawn a, mipui nawlpui hian kan haw tak tak em tihte pawh hi he hnam, ropuia inngaite hian kan inzawh ṭhat leh ṭhin a ngai ta viau mai. Awm ta lo, Siamkima Khawlhringin ‘Anni leh keini’ tih a ziahah khan dan hmanga zu zawrh an phalna hmun, America rama vantlang hmuna zu rui hremna a nat dan 'ti hian a sawi a nih kha, “Ni khat chu Chicago aṭangin Wisconsin lam panin bus-in ka zin a, keimahin ka ṭhu a. Nakinah chuan ka hnunga nula ṭhu chu a lo kal a, “I bulah hian ka lo ṭhu thei ang em?” min rawn ti a. Kei chuan, “Thei e a,” ka lo ti a. A rawn insawn chhan ka zawh chuan a bula ṭhu chu zu a nam avangin a ngaithei lo hi a lo ni a. Station dang kan thlen chuan mi dang lo lut an awm zel a, kan kal zel a. Nakinah chuan nula pakhat chu conductor hnenah a va kal a, eng emaw a va sawi ni ngei hian a lang. Conductor chuan bus chu a tiding a, hnung lamah a lo phei ta a; passenger zu nam chu bus chhuahsan turin khauh tak leh aw vin takin a rawn hrilh ta mai a. “Zu nam chungin engah nge bus-ah hian i lo luh, hei hi i in a ni lo tih i hre na nge? Hei hi danin a phal hlei nem, mi dang tan rimchhia leh tenawm i nih i hre lo em ni? Chhuak hmanhmawh rawh,” tiin, ring elkhenin a rawn hau va. Kan ngawi ṭhap mai a. Zu nam pa chuan ṭantu reng a nei lo. A hmel han en ngawt pawhin a hrilhhai hle tih a lang a ni; buaina emaw, bengchheng emaw pawh siamin a lang lo va, a hmaa ka va lehhawi pawhin a muthlu lup lupin ka hmu a, kawng lakah kalna tur zawng chawp tura han chhuk chu a huphurh ve ngang ni hian a lang a, ngaihdamte a dil a. Mahse conductor chuan, “Danin a ngaidam lo che, passenger-te pawhin an ngaidam lo che. I chhuk duh lo maw, police ka ko dawn,” tih leh chhuk a rual a. Kan piah lawka phone aṭang chuan police a va ko va, kar lovah police pahnih an lo lang a, zu nam pa chu mi sual manin an rawn man a, khaidiatin an hnungkhirh nghal a. Kristian vek kan ni e, kan tihna ram leh tlawmngaihna nei hnam kan ni kan tihna ram nen ka rilruin ka khaikhin ta rauh rauh va,” tiin a tawnhriat, ngaihtuahna tithui tak min lo hrilh tawh a.

Hla kungpui, Rokunga’n hman hmanah, he Mizo hnam tan rual elin, “Raltiang i kai ve ang,” tiin hrawk phiar ṭawng ṭawngin a mizo puite min sawm tawh a! Thil dang chu sawi loh ‘vantlang hmuna zu rui kan dawnsawn dan’ ringawt pawh hian America ram inrelbawlna zui a, ‘raltiang kai’ chu min la hlattir angreng viau mai tih tunhnaia social media kaltlanga kan hmuh, zu rui pakhat tha tho kaltluangin mi thusawi laklawh lai chibai a tum ngawt dan leh, zu rui lo chibai mai kha ‘pa zau leh inhawng hek hawk nia kan ngaih zawk zia’ tihlanna, social media lama hmuh tur awm nual khan a hril thui viau.

‘Ka ngaisang e’ intih avanga a hun leh a hmun lova inchibai han tum zen pawh hi a kawng hmang vak lo a nih hmel. Kan u Zama’n a tia lawm, “Tuk khat chu kan thawhpui pakhat hi tha tho takin, a thar rim namin pisa a rawn kai a, a titi phar phar a, an pute fel zia a sép a, a tho va, Director room-ah a va lut a, a va chibai leh ṭhin a, chawhma chhung khan ṭum nga emaw vel a chibai a! A tukah transfer order a hum haw e,” a tih tak kha. Kan u Zama thawhpuite ang chi hi chuan, “Kan bialtu Pastor hi ka ngaisang em mai a, khaw’nge pulpit-a a thusawi lai ngei saw ka va chibai teh ang, a sawi ṭha em mai,” tia inkhawm ban hnua, biak in bathlara chibai tum ta mai lo va, pulpit va lawn chilh uai duh chi an nih hmel. A hun leh a hmun thliar thiam lo rual naupang chumchiap ni bawk si lo, inchibai hun zirtir ngai fe fe zopa, patling til ṭial ruk tawh si kan tam poh leh he hnam hian tuma puansak ngai lovin a nawizia a inpuang a ni mai.

Kan u Siama, Vulmawi khan min lo ngaithiam se, “...in hlau em ni, hei mai mai..” i tih vantlang hmuna vengthlang tlangval zu rui kha kan hlau ‘mai mai’ lo va, “..lock nang aw.. i ṭhuai nang aw...” i tih rual ruala han ṭhuai a, han lock kan chak teh lul nen, lock-up lamah zawk thuneitute’n ruih reh rak thleng tal min kawl chhawk hnuah, lei an chawitir zui zel dawn a ni awm a! Keini lam chu kan kel e awl zel dawn zawk zuk nia!

- Hminga Hlondo